Rozwój nauki i technologii umożliwia lepsze zrozumienie wpływu diety na zdrowie człowieka, w tym na zdrowie mózgu i procesy starzenia się tego kluczowego organu. Badania wykazały, że dieta śródziemnomorska, a zwłaszcza jej „zielona” wersja wzbogacona o polifenole, znacząco spowalnia procesy starzenia się mózgu dzięki poprawie kontroli glikemii oraz redukcji stanów zapalnych w organizmie.
Proces starzenia się mózgu jest zjawiskiem nieuniknionym. W jego wyniku organ ten kurczy się, zmniejsza się liczba tworzących go neuronów i pogarszają się funkcje poznawcze, do których zaliczamy pamięć, koncentrację oraz zdolność do uczenia się. Szczególnie zwraca się uwagę na zmniejszenie rozmiarów hipokampa, czyli struktury mózgu pełniącej kluczową rolę w procesach uczenia się i pamięci. Dodatkowo istnieją czynniki, które mogą znacznie wpływać na przyspieszenie tych zmian. Zaliczamy do nich na przykład stan zapalny, nadciśnienie oraz zaburzenia w profilu lipidowym. Szczególnie często obserwuje się ten proces u osób z cukrzycą typu 2, która zazwyczaj charakteryzuje się wyżej wymienionymi problemami zdrowotnymi.
Korzystną dla mózgu grupą substancji okazały się być polifenole zawarte w produktach spożywczych. Mogą one przekraczać barierę krew-mózg bezpośrednio działając na tkankę mózgową, przez co powodują spadek stanu zapalnego w jego obrębie, co znacząco poprawia jego funkcjonowanie i obniża stopień neurodegeneracji. Do produktów zawierających duże ilości polifenoli zaliczamy między innymi zieloną herbatę, czy koktajl z rzęsy Mankai. Naukowcy zaklasyfikować je jako obiecujące elementy diety mającej zapobiegać starzeniu się mózgu.
Naukowcy przeprowadzili 18-miesięczne badanie DIRECT PLUS z udziałem 294 osób z otyłością brzuszną lub dyslipidemią. Zbadano wpływ diety śródziemnomorskiej o ograniczonej kaloryczności (MED) oraz „zielonej” diety MED wzbogaconej w polifenole z zielonej herbaty i koktajlu z rzęsy Mankai na zanik mózgu związany z wiekiem. Wyniki porównano z grupą kontrolną stosującą podstawowe zdrowe zasady dietetyczne (HDG). U każdej z grup analizowano próbki krwi, mierząc poziom hemoglobiny glikowanej, oraz monitorowano zmiany objętości mózgu metodą rezonansu magnetycznego (MRI), stosując wskaźnik HOC (hippocampal occupancy score), określający stopień zaniku hipokampa.
Badanie wykazało, że poprawa kontroli glikemii po interwencji odchudzającej może korzystnie wpływać na stan mózgu oceniany w badaniu MRI. U osób, którym udało się obniżyć poziom cukru we krwi, zaobserwowano znaczące spowolnienie starzenia się tego organu. Odnotowano również istotne zmniejszenie tempa starzenia się mózgu mierzonego wskaźnikiem HOC, szczególnie u osób stosujących zieloną dietę MED wzbogaconą w polifenole.
„To badanie oferuje bezpieczne podejście do spowolnienia starzenia się mózgu dzięki składnikom zielonej diety śródziemnomorskiej” – podkreśla dr Dafna Pachter, główny autor badania.
„Utrzymywanie niskiego poziomu cukru we krwi, nawet w granicach normy, daje nadzieję na zachowanie młodszego mózgu” – dodaje prof. Iris Shai.
To badanie jest pierwszym na dużą skalę, które pokazuje, jak dieta może wpływać na kondycję i funkcjonowanie mózgu. Choć konieczne są dalsze badania, wyniki sugerują, że proste zmiany w diecie mogą znacząco zmniejszać ryzyko pogorszenia się funkcji poznawczych człowieka.
