Dołącz do nas!

Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki

Tag: mózg
Dla wszystkich

„Gra o tron” w służbie nauki

Szacuje się, że nawet 1 osoba na 50 zmaga się z prozopagnozją, czyli niezdolnością do rozpoznawania twarzy. Zaburzenie to sprawia, że chorzy nie są w stanie stwierdzić, czyją twarz widzą, nawet jeśli jest to twarz osoby im bliskiej. Niektórzy nie rozpoznają nawet siebie samych. Naukowcy wciąż starają się zrozumieć mechanizm prozopagnozji i poznać sposób działania mózgów cierpiących na nią osób. Znane są już wyniki wielu badań nad mechanizmami odpowiedzialnymi za rozpoznawanie twarzy. Zostały one jednak

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2024-07-30

Białko kluczowe dla rozwoju neuronów

Mózg jest narządem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania człowieka. Nie wszystko jeszcze o nim wiemy, dlatego nic dziwnego, że jest on przedmiotem zainteresowania naukowców z całego świata. Podstawowymi procesami biorącymi udział w rozwoju mózgu są neurogeneza i neuroplastyczność, czyli odpowiednio powstawanie nowych neuronów oraz tworzenie połączeń między nimi. Ich intensywność jest największa w okresie embrionalnym i w pierwszych latach życia, a wraz z wiekiem maleje. Neurogeneza w dojrzałym mózgu zachodzi przede wszystkim w hipokampie, czyli obszarze

Przeczytaj całość
Kamila Sroka 2023-06-01
Dla wszystkich

Co się dzieje w mózgu, gdy współpracujemy ze sobą?

To dosyć powszechna obserwacja, że zespoły, które dobrze ze sobą współpracują, działają szybciej, efektywniej i popełniają mniej błędów. Ich członkowie wydają się “nadawać na tych samych falach”. Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie PLOS Biology pokazuje, że ta synergia nie jest jedynie metaforą – znajduje odzwierciedlenie w aktywności mózgów osób pracujących nad wspólnym zadaniem. Badacze postanowili sprawdzić, czy wspólne uczenie się reguł prowadzi do zbliżenia reprezentacji neuronalnych – czyli sposobu, w jaki mózg odzwierciedla znaczenie bodźców.

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-12-02
Dla wszystkich

COVID-19 a starzenie się mózgu

Choć opinia publiczna wydaje się znudzona tematem COVID-19, trudno udawać, że jest on nieaktualny. W wielu krajach mówi się o kolejnej fali zachorowań, choć obecna postać tej choroby nieco różni się od tej sprzed dwóch lat. Naukowcy nie ustają w wysiłkach, by jak najlepiej poznać COVID-19 i starają się ustalić jego krótko- i długofalowe skutki. Zespół badawczy z Houston Methodist przyglądali się temu, w jaki sposób choroba ta może wpływać na starzenie się mózgu. Wiadomo

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2022-08-11
Dla wszystkich

Czas zimowy i letni z perspektywy mózgu. Fakty i mity.

Mózg nie czyta zegarka, tylko światło Debata o „czasie zimowym” i „czasie letnim” bywa niekiedy prowadzona z optymistycznym założeniem, że nasz mózg jest w stanie zareagować na samą urzędową decyzję dotyczącą zmiany godziny. I że tak naprawdę to kwestia przyzwyczajenia. Tymczasem sprawa jest nieco bardziej skomplikowana. Główny zegar dobowy człowieka mieści się w jądrach nadskrzyżowaniowych podwzgórza — niewielkich strukturach, które synchronizują rytm snu, czuwania, temperatury ciała i wydzielania hormonów. Ten układ ustawia się przede wszystkim

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2026-03-27
Dla wszystkich

Czego jeszcze nie wiemy o mikrogleju?

Komórki mikrogleju stanowią istotną część układu odpornościowego mózgu. Ich długie wypustki nieustannie poruszają się, monitorując otoczenie. W ciągu godziny potrafią sprawdzić każdy punkt, którego mogą dosięgnąć. A potem zaczynają od nowa. Proces ten zachodzi bez przerwy – podczas snu i czuwania, niezależnie od stanu zdrowia organizmu. Jest to wyjątkowe zachowanie, którego nigdy nie zaobserwowano w przypadku jakichkolwiek innych komórek. Wiodąca (do tej pory) teoria głosi, iż służy ono wyłącznie detekcji infekcji bądź uszkodzenia, bowiem kiedy

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-01-05
Dla wszystkich

Czy drzemka może poprawić nastrój? Neurochemia krótkiego snu

Drzemka drzemce nie równa Pytanie o to, czy drzemka poprawia nastrój, wydaje się intuicyjnie proste. Większość ludzi zna przecież doświadczenie popołudniowego znużenia i ulgę, która pojawia się po krótkim śnie. Problem polega na tym, że uczucie ulgi może obejmować kilka różnych zjawisk naraz. Może oznaczać mniejszą senność, większą odporność na rozproszenie, niższe napięcie emocjonalne albo po prostu spadek zmęczenia, które przez kilka godzin narastało w mózgu wraz z przedłużającym się stanem czuwania. W badaniach nad

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2026-03-12
Dla wszystkich

Czy mózg naprawdę nie czuje bólu? Paradoks narządu, który przetwarza cierpienie

Twierdzenie, że mózg jest niewrażliwy na ból, w pierwszej chwili może wydać się absurdalne. W końcu jest to kluczowy narząd, który odpowiada za interpretację sygnałów z całego ciała, również tych bólowych. Jakże zatem on sam może pozostawać głuchy na takie sygnały? A jednak jest to fakt dobrze udokumentowany – tkanka mózgowa pozbawiona jest nocyceptorów, czyli wyspecjalizowanych zakończeń nerwowych wykrywających uszkodzenie, dzięki czemu neurochirurg może ją ciąć i stymulować u w pełni przytomnego pacjenta. Prawda jest

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2026-05-25
Dla wszystkich

Czy mózg zmienia się przez całe życie?

Dogmat, który padł Przez większą część XX wieku w neurobiologii panowało przekonanie wyartykułowane już przez Santiago Ramóna y Cajala, jednego z prekursorów neurobiologii: drogi nerwowe w dorosłym mózgu są „ustalone, zakończone, niezmienne” i nic nie może ich zregenerować. Pogląd ten miał logiczne uzasadnienie – po zakończeniu rozwoju mózg wydawał się anatomicznie stabilny, a uszkodzenia tkanki nerwowej okazywały się zazwyczaj nieodwracalne. Współczesna neuronauka zburzyła jednak ten obraz krok po kroku, pokazując, że mózg nie jest bynajmniej

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2026-06-05
Dla wszystkich

Czy regularne drzemki zwiększają rozmiar mózgu?

Drzemka jest powszechnie praktykowaną formą odpoczynku i regeneracji. Jest ona szczególnie korzystna dla osób po 35 roku życia, u których obserwuje się stały spadek objętości całego mózgu. Jak się okazuje, osoby, które regularnie drzemią, zachowują sprawność umysłową dłużej oraz rzadziej cierpią na choroby neurodegeneracyjne niż osoby, które nie mają tego w zwyczaju. Badania obserwacyjne wykazały, że długość i czas drzemek mogą również wpływać na funkcje poznawcze. Krótkie drzemki, trwające do 30 minut, przynoszą najwięcej korzyści

Przeczytaj całość
Kamila Sroka 2023-07-20
Dla wszystkich

Czy świadomość da się obliczyć? Nowe spojrzenie na mózg i przetwarzanie informacji

Świadomość od dekad pozostaje jednym z największych wyzwań nauki. Wiemy coraz więcej o aktywności neuronów, sieciach mózgowych i neurochemii, a mimo to wciąż trudno odpowiedzieć na proste pytanie: dlaczego określone procesy w mózgu wiążą się z subiektywnym doświadczeniem, a inne nie? Nowa praca omawiana na łamach Neuroscience & Biobehavioral Reviews proponuje, aby spojrzeć na ten problem z innej perspektywy – nie jako na własność konkretnej struktury mózgu, lecz jako efekt specyficznego typu obliczeń wykonywanych przez

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2026-01-22
Dla wszystkich

Dbaj o zęby – dbaj o mózg

Praca opublikowane w internetowym wydaniu Neurology z 5 lipca 2023 r. wykazało, że dobra opieka stomatologiczna może być powiązana z lepszym zdrowiem mózgu. W eksperymencie wzięły udział 172 osoby w średnim wieku 67 lat. Naukowcy sprawdzili liczbę zębów i sprawdzili, czy nie występują u nich choroby dziąseł, oceniając głębokość szczeliny pomiędzy zębem a dziąsłem. Na początku uczestnicy przeszli badania stomatologiczne, testy pamięci by uzyskać podstawowe dane. Następnie przeprowadzono obrazowanie mózgu w celu zmierzenia objętości hipokampa.

Przeczytaj całość
Artur Terbalyan 2023-09-07
Dla wszystkich

Dieta a zdrowie mózgu: jak poziom żelaza wpływa na funkcje poznawcze?

Żelazo odgrywa znaczącą rolę w zdrowiu mózgu. Pierwiastek ten uczestniczy w licznych procesach komórkowych oraz wspiera funkcje neuronalne. Z racji tego, że jest silnym utleniaczem, jego nadmiar może sprzyjać zwiększonej produkcji wolnych rodników. Substancje te to reaktywne formy tlenu, które działają poprzez zakłócanie prawidłowego funkcjonowania komórek. Nadmiar wolnych rodników powoduje powstanie stresu oksydacyjnego, który skutkuje np. rozwojem chorób neurodegeneracyjnych. Niestety wraz z wiekiem mechanizmy utrzymujące prawidłowe stężenie żelaza w mózgu ulegają zakłóceniom, co wpływa na

Przeczytaj całość
Justyna Kuczek 2025-04-07
Dla zalogowanych

Dlaczego lubimy okrągłe liczby?

Nie masz dostępu do tych treści Wygląda na to, że nie masz rangi Czytelnik, aby ją otrzymać zaloguj się klikając na przycisk poniżej. Przejdź do logowania Nie masz jeszcze konta? Dołącz do nas!

Przeczytaj całość
Małgorzata Juraś-Darowny 2023-08-16
Dla wszystkich

Dobre skutki stresu

Często odczuwamy lekki stres, na przykład związany z wyjazdem na wakacje. Taki stres jest czymś normalnym w życiu, ale wciąż nie jest do końca wiadome, w jaki sposób może on wpływać na funkcjonowanie mózgu. Naukowcy z Uniwersytetu Georgii w USA postanowili przeanalizować literaturę naukową dotyczącą pozytywnego wpływu stresu na wydajność procesów zachodzących w mózgu. Wyniki opublikowanego badania dowiodły, że niski lub umiarkowany poziom stresu stymuluje mózg do działania i tym samym może poprawiać pamięć operacyjną.

Przeczytaj całość
Artur Terbalyan 2023-01-03
Dla wszystkich

Efekt motyla w mózgu: jak codzienne decyzje rezonują przez tygodnie

Codzienne decyzje, takie jak długość snu czy aktywność fizyczna, mogą wpływać na funkcjonowanie mózgu bardziej, niż dotychczas przypuszczano. Najnowsze badania pokazują, że zmiany w zachowaniu, fizjologii oraz stylu życia mogą oddziaływać na aktywność poszczególnych obszarów mózgu nawet przez kilkanaście dni. Naukowcy z Aalto University przez 133 dni śledzili aktywność mózgu jednej uczestniczki, aby zrozumieć, jak codzienne czynniki wpływają na uwagę, pamięć i inne procesy poznawcze. Dotychczasowe badania koncentrowały się głównie na obserwacjach większych grup w

Przeczytaj całość
Artur Goc 2024-12-10
Dla wszystkich

HomeostazA – czyli jak mózg kontroluje poziom witaminy A

Witamina A pełni ważne funkcje biologiczne w organizmie człowieka, m.in. bierze udział w procesach widzenia, w reakcjach zapalnych i odpornościowych, ma też działanie antyoksydacyjne. Ponadto jest ważna dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Bierze udział w syntezie neuroprzekaźników, a nawet chroni przed zaburzeniami neurodegeneracyjnymi, takimi jak grupa schorzeń określana mianem choroby neuronu ruchowego (ang. Motor Neuron Disease, MND). Zarówno jej niedobór, jak i nadmiar jest niekorzystny dla organizmu. Organizm nie jest w stanie sam wytworzyć witaminy

Przeczytaj całość
Kamila Sroka 2023-11-21
Dla wszystkich

Improwizacja jazzowa i neuroplastyczność: co dzieje się w mózgu, gdy tworzysz muzykę „na żywo”

Improwizacja muzyczna to pokaz kunsztu i niezwykłej precyzji. Dla mózgu jest jednocześnie bardzo złożonym przedsięwzięciem. W końcu wymaga wielu intelektualnych operacji w tym samym czasie. Słyszenie, planowanie, kontrolowanie ruchu, przewidywanie kolejnych dźwięków i sprawdzanie, czy wszystko rzeczywiście „działa”. Dlatego właśnie jazzowa improwizacja stwarza dla neuronauki świetne warunki do badania kreatywności w czasie rzeczywistym. Nowe badanie pokazuje, że w trakcie improwizowania mózg nie tylko uruchamia wiele obszarów naraz, lecz także zmienia sposób, w jaki całe sieci

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2026-01-13
Dla wszystkich

Inozytol w mleku matki a zdrowy mózg dziecka

Mleko matki jest bogate w związki bioaktywne, które odgrywają kluczową rolę w prawidłowym rozwoju niemowląt. Jednym z takich składników jest inozytol, który występuje w postaci wolnej jako myo-inozytol lub w postaci związanej jako fosforan inozytolu i fosfatydyloinozytol. Mio-inozytol jest dostarczany w typowej diecie dorosłego człowieka w ilości około 1 g dziennie. Dodatkowo może być wytwarzany endogennie w różnych narządach organizmu. W mózgu występuje zarówno w postaci wolnej, która może przekraczać barierę krew-mózg, jak i w

Przeczytaj całość
Paulina Kłos-Wojtczak 2023-09-14
Dla wszystkich

Jak COVID-19 wpłynie na mózg?

COVID-19 to choroba układu oddechowego. Naukowcy z University of California San Diego School of Medicine są jednak zdania, że powodujący ją wirus SARS-CoV-2 może nie być obojętny także dla ośrodkowego układu nerwowego. Autorzy podkreślają, że artykuł nie ma na celu wywoływania paniki, a jedynie zwrócenie uwagi społeczności medycznej na potrzebę monitorowania sytuacji. Podczas wcześniejszych pandemii zaobserwowano, że ostrej infekcji wirusowej mogą towarzyszyć różne rodzaje objawów neuropsychiatrycznych, takich jak: encefalopatia, zmiany nastroju, psychozy, zaburzenia nerwowo-mięśniowe lub

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-04-16
Dla wszystkich

Jak łączą się neurony

Od regulacji oddechu po nasze najbardziej skomplikowane myśli – działanie mózgu to efekt wspólnej pracy około 86 miliardów komórek nerwowych. Neurony stanowią podstawowy element budujący ludzki układ nerwowy. Największe z nich mają średnicę zaledwie ok. 120 μm i choć samodzielnie nie są w stanie wiele zdziałać, to razem tworzą unikalną całość, będącą źródłem naszych myśli, odczuć czy spostrzeżeń. Niektórzy twierdzą, że „jesteśmy naszymi mózgami”, inni sprzeciwiają się temu twierdzeniu, argumentując, że każdy z nas sprawuje

Przeczytaj całość
Małgorzata Juraś-Darowny 2023-03-02