Mózg nie czyta zegarka, tylko światło Debata o „czasie zimowym” i „czasie letnim” bywa niekiedy prowadzona z optymistycznym założeniem, że nasz mózg jest w stanie zareagować na samą urzędową decyzję dotyczącą zmiany godziny. I że tak naprawdę to kwestia przyzwyczajenia.
Drzemka drzemce nie równa Pytanie o to, czy drzemka poprawia nastrój, wydaje się intuicyjnie proste. Większość ludzi zna przecież doświadczenie popołudniowego znużenia i ulgę, która pojawia się po krótkim śnie. Problem polega na tym, że uczucie ulgi może obejmować kilka
Twierdzenie, że mózg jest niewrażliwy na ból, w pierwszej chwili może wydać się absurdalne. W końcu jest to kluczowy narząd, który odpowiada za interpretację sygnałów z całego ciała, również tych bólowych. Jakże zatem on sam może pozostawać głuchy na takie
Dogmat, który padł Przez większą część XX wieku w neurobiologii panowało przekonanie wyartykułowane już przez Santiago Ramóna y Cajala, jednego z prekursorów neurobiologii: drogi nerwowe w dorosłym mózgu są „ustalone, zakończone, niezmienne” i nic nie może ich zregenerować. Pogląd ten
Skąd wziął się mit 10% mózgu? Trudno wskazać jeden punkt, kiedy w przestrzeni publicznej w ogóle pojawił się taki pomysł. Historycy nauki najczęściej wiążą ten pogląd z XIX-wiecznymi doktrynami o „rezerwie energii umysłowej”, propagowanymi m.in. przez Williama Jamesa i Borisa
Emocje wymalowane na twarzy Każdy właściciel psa z pewnością wie, że wystarczy się uśmiechnąć, by pies zareagował entuzjastycznie. A jednocześnie wystarczy zmarszczyć brwi, by przywarł do podłogi. Zdolność psów do odczytywania ludzkiej mimiki jest dobrze udokumentowana behawioralnie, ale jej biologiczne
Świadomość od dekad pozostaje jednym z największych wyzwań nauki. Wiemy coraz więcej o aktywności neuronów, sieciach mózgowych i neurochemii, a mimo to wciąż trudno odpowiedzieć na proste pytanie: dlaczego określone procesy w mózgu wiążą się z subiektywnym doświadczeniem, a inne
Paradoks zmęczenia przyjemnym Trudno wytłumaczyć potocznym językiem dlaczego sześć godzin zwiedzania Florencji wyczerpuje nas bardziej niż sześć godzin pracy w znanym biurze. Wieczorem po pierwszym dniu wakacji często zasypiamy w połowie zdania, a po kilku dniach pobytu w nowym mieście
Nuda w epoce nieustannej stymulacji W kulturze, w której smartfon towarzyszy nam w kolejce, w windzie czy w łazience, nuda staje się coraz rzadszym doświadczeniem. Każdy moment bez zewnętrznej stymulacji można natychmiast wypełnić czynnościami angażującymi mózg – przeglądaniem informacji, oglądaniem
Paradoks, który przeczy intuicji Zdrowy rozsądek podpowiada, że grupa powinna decydować lepiej niż jednostka. Więcej głów to więcej informacji, więcej perspektyw, więcej okazji do wychwycenia błędu. W wielu sytuacjach tak właśnie jest – i o tym za chwilę. Jednak psychologia
Improwizacja muzyczna to pokaz kunsztu i niezwykłej precyzji. Dla mózgu jest jednocześnie bardzo złożonym przedsięwzięciem. W końcu wymaga wielu intelektualnych operacji w tym samym czasie. Słyszenie, planowanie, kontrolowanie ruchu, przewidywanie kolejnych dźwięków i sprawdzanie, czy wszystko rzeczywiście „działa”. Dlatego właśnie
Zapominanie nie jest błędem pamięci Przez wiele lat zapominanie opisywano głównie jako bierny zanik śladu pamięciowego albo skutek interferencji, czyli wzajemnego zakłócania się podobnych wspomnień. To ujęcie wciąż jest obecne w naszej świadomości, ale dziś wiadomo, że jest ono uproszczone.
Samotności nie można sprowadzać jedynie do stanu dyskomfortu psychicznego. Jest to o wiele bardziej złożone zjawisko. Stanowi czynnik ryzyka pogorszenia zdrowia psychicznego, spadku dobrostanu, a w dłuższej perspektywie także gorszego funkcjonowania poznawczego. Nic dziwnego, że badacze coraz częściej testują rozwiązania
To dość powszechna obserwacja, że w inny sposób zapamiętujemy zdarzenia z własnego życia, a inaczej fakty i znaczenia. Wspomnienie ma zwykle kontekst: gdzie byliśmy, co widzieliśmy, jak przebiegała sytuacja. Wiedza semantyczna to informacje bardziej „oderwane” od okoliczności: znaczenia słów, rozpoznawanie
