Głośne chrapanie, przerwy w oddychaniu i poranne zmęczenie — dla wielu to tylko sporadyczne uciążliwości związane ze snem. Obturacyjny bezdech senny to jednak coś więcej. Jest to zespół chorobowy, który pojawia się podczas snu, gdy górne drogi oddechowe zapadają się.
To dosyć powszechna obserwacja, że zespoły, które dobrze ze sobą współpracują, działają szybciej, efektywniej i popełniają mniej błędów. Ich członkowie wydają się “nadawać na tych samych falach”. Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie PLOS Biology pokazuje, że ta synergia nie jest
Mózg nie czyta zegarka, tylko światło Debata o „czasie zimowym” i „czasie letnim” bywa niekiedy prowadzona z optymistycznym założeniem, że nasz mózg jest w stanie zareagować na samą urzędową decyzję dotyczącą zmiany godziny. I że tak naprawdę to kwestia przyzwyczajenia.
Drzemka drzemce nie równa Pytanie o to, czy drzemka poprawia nastrój, wydaje się intuicyjnie proste. Większość ludzi zna przecież doświadczenie popołudniowego znużenia i ulgę, która pojawia się po krótkim śnie. Problem polega na tym, że uczucie ulgi może obejmować kilka
Twierdzenie, że mózg jest niewrażliwy na ból, w pierwszej chwili może wydać się absurdalne. W końcu jest to kluczowy narząd, który odpowiada za interpretację sygnałów z całego ciała, również tych bólowych. Jakże zatem on sam może pozostawać głuchy na takie
Dogmat, który padł Przez większą część XX wieku w neurobiologii panowało przekonanie wyartykułowane już przez Santiago Ramóna y Cajala, jednego z prekursorów neurobiologii: drogi nerwowe w dorosłym mózgu są „ustalone, zakończone, niezmienne” i nic nie może ich zregenerować. Pogląd ten
Skąd wziął się mit 10% mózgu? Trudno wskazać jeden punkt, kiedy w przestrzeni publicznej w ogóle pojawił się taki pomysł. Historycy nauki najczęściej wiążą ten pogląd z XIX-wiecznymi doktrynami o „rezerwie energii umysłowej”, propagowanymi m.in. przez Williama Jamesa i Borisa
Emocje wymalowane na twarzy Każdy właściciel psa z pewnością wie, że wystarczy się uśmiechnąć, by pies zareagował entuzjastycznie. A jednocześnie wystarczy zmarszczyć brwi, by przywarł do podłogi. Zdolność psów do odczytywania ludzkiej mimiki jest dobrze udokumentowana behawioralnie, ale jej biologiczne
Świadomość od dekad pozostaje jednym z największych wyzwań nauki. Wiemy coraz więcej o aktywności neuronów, sieciach mózgowych i neurochemii, a mimo to wciąż trudno odpowiedzieć na proste pytanie: dlaczego określone procesy w mózgu wiążą się z subiektywnym doświadczeniem, a inne
Paradoks zmęczenia przyjemnym Trudno wytłumaczyć potocznym językiem dlaczego sześć godzin zwiedzania Florencji wyczerpuje nas bardziej niż sześć godzin pracy w znanym biurze. Wieczorem po pierwszym dniu wakacji często zasypiamy w połowie zdania, a po kilku dniach pobytu w nowym mieście
Nuda w epoce nieustannej stymulacji W kulturze, w której smartfon towarzyszy nam w kolejce, w windzie czy w łazience, nuda staje się coraz rzadszym doświadczeniem. Każdy moment bez zewnętrznej stymulacji można natychmiast wypełnić czynnościami angażującymi mózg – przeglądaniem informacji, oglądaniem
Paradoks, który przeczy intuicji Zdrowy rozsądek podpowiada, że grupa powinna decydować lepiej niż jednostka. Więcej głów to więcej informacji, więcej perspektyw, więcej okazji do wychwycenia błędu. W wielu sytuacjach tak właśnie jest – i o tym za chwilę. Jednak psychologia
Improwizacja muzyczna to pokaz kunsztu i niezwykłej precyzji. Dla mózgu jest jednocześnie bardzo złożonym przedsięwzięciem. W końcu wymaga wielu intelektualnych operacji w tym samym czasie. Słyszenie, planowanie, kontrolowanie ruchu, przewidywanie kolejnych dźwięków i sprawdzanie, czy wszystko rzeczywiście „działa”. Dlatego właśnie
W codziennych rozmowach rzadko ograniczamy się do literalnego sensu wypowiedzi. Często musimy domyślać się intencji rozmówcy, rozpoznawać ironię, sarkazm lub znaczenie ukryte w kontekście całej wypowiedzi. Ta zdolność, określana mianem pragmatycznego użycia języka, pozwala nam skutecznie funkcjonować w złożonym środowisku
Prawdopodobnie każdy z nas kojarzy ten stan: kiedy występujesz publicznie, serce przyspiesza, dłonie lekko wilgotnieją, oddech się skraca. To nie przypadek — mózg nie tylko reaguje na sygnały z ciała, ale też je przewiduje i dostosowuje do nich odpowiednią reakcję.
Przez lata zakładano, że pamięć epizodyczna umożliwia „odtwarzanie” minionych wydarzeń – tak, jakby znajdowały się w swojego rodzaju mentalnym archiwum. Jednak przegląd blisko dwustu badań z psychologii, neurologii i filozofii wskazuje, że mózg nie uruchamia nagrania, lecz tworzy od nowa
Odbudowa mieliny to jeden z kluczowych celów w terapii chorób neurodegeneracyjnych, w tym m.in. stwardnienia rozsianego. Zespół naukowców sprawdził, w jaki sposób metformina – substancja czynna leków na cukrzycę – może wpływać na ludzkie oligodendrocyty w trzech komplementarnych modelach: w
W ludzkim mózg istnieją mechanizmy służące temu, by odróżniać wyobraźnię od rzeczywistości. Niekiedy zdarza się, że są one zawodne i sen pokrywa się z jawą. Dlatego też naukowcy postanowili zidentyfikować konkretne struktury mózgu zaangażowane w rozpoznawanie prawdziwych doświadczeń. W tym
Regularny sen jest bez wątpienia kluczowy dla zachowania dobrej kondycji psychofizycznej. Odgrywa ważną funkcję w kontekście regeneracji organizmu i funkcjonowania układu odpornościowego, a także wspiera procesy związane z konsolidacją pamięci oraz regulacją hormonów. Zaburzenia w zakresie regularności snu w dłuższej
Pamięć robocza to system, który pozwala przez krótką chwilę utrzymać w umyśle to, czego właśnie potrzebujemy: numer telefonu, fragment zdania, obrazek. Kłopot w tym, że starsze treści potrafią zakłócać przetwarzanie nowych — jest to tzw. interferencja proaktywna, czyli „wpychanie się”
Od lat wiemy, że sen sprzyja regeneracji mózgu, lecz wciąż dowiadujemy się coraz więcej na temat zależności między aktywnością neuronalną a rozmaitymi procesami biologicznymi, w tym m.in. z ruchem płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF, ang. cerebrospinal fluid). Autorzy najnowszej pracy wykorzystali równoczesny
