Dołącz do nas!

Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki

Kategoria: Zdolności poznawcze
Dla wszystkich

Poznawcza trauma po pożarze

Kalifornijski Camp Fire zapisał się w historii jako najbardziej śmiercionośny pożar lasów. Mimo zaangażowania ok. 6000 strażaków, ogień został powstrzymany dopiero po 17 dniach, dzięki ulewnym opadom deszczu. W tym czasie Camp Fire strawił powierzchnię 64 tysięcy hektarów, przyczyniając się do śmierci 85 osób i niszcząc prawie 14 tysięcy domów. Jednak, mimo swojej wyjątkowo szokującej skali, pożar ten nie jest zjawiskiem odosobnionym. Wraz z postępowaniem zmian klimatu pożary lasów stają się coraz częstsze, pozostawiając po

Przeczytaj całość
Małgorzata Juraś-Darowny 2023-03-14
Dla wszystkich

Preferencje zapachowe szarańczy

Każdy z nas ma swoje preferencje zapachowe. Jedni kochają np. aromat lawendy, podczas gdy innym kojarzy im się z szafą starszej pani. Dlaczego tak się dzieje? Czy istnieją pewne mechanizmy neuronalne, które odpowiedzialne są za to zjawisko? Pytanie to dręczyło naukowców z Uniwersytetu w Waszyngtonie i dlatego postanowili na nie odpowiedzieć. Naukowcy z USA do swoich badań wykorzystali… szarańczę. W serii eksperymentów sprawdzali, jak mózgi tych owadów reagują na różne zapachy i jakie odpowiedzi wywołują.

Przeczytaj całość
Paulina Kłos-Wojtczak 2023-12-05
Dla wszystkich

Probiotyki nie zawsze pro-kognitywne

Prawidłowy skład mikrobioty jelit jest niezbędny do zachowania dobrego zdrowia, ma również wpływ na pracę ośrodkowego układu nerwowego. Dlatego też lekarze zalecają jej odbudowę po przebytej antybiotykoterapii lub w innych sytuacjach, gdy jest ona zaburzona. Profilaktyczne stosowanie bakterii probiotycznych jako suplementu diety staje się coraz bardziej popularne. Jednak wyniki najnowszych badań świadczą o tym, że ich nadużywanie może przynosić więcej szkody niż pożytku. Zespół naukowców z Medical College of Georgia, na University of Alberta, badali

Przeczytaj całość
Joanna Przybyszewska 2018-08-08
Dla wszystkich

Proteza wzroku

Na całym świecie około 40 milionów osób cierpi z powodu zupełnej ślepoty, a kolejne 250 milionów – ze względu na inną formę zaburzenia wzroku. Naukowcy od dawna marzą o przywróceniu im zdolności widzenia. Ich plan to dostarczenie informacji o bodźcach wizualnych bezpośrednio do kory wzrokowej mózgu pacjentów. Jednakże do tej pory nie udało się im stworzyć w pełni funkcjonalnej protezy wzroku. Wyniki nowego badania międzynarodowego zespołu naukowców pozwalają mieć nadzieję, że ten stan rzeczy niedługo

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-11-11
Dla wszystkich

Psy umieją liczyć

U człowieka już na bardzo wczesnym etapie rozwoju pojawia się tzw. system liczb przybliżonych (ANS, ang. approximate number system), dzięki któremu możliwe jest w krótkim czasie oszacowanie liczebności obserwowanych przedmiotów. Wyniki badań sugerują, że funkcjonuje on już u niemowląt, angażując neurony płata ciemieniowego. Podobną aktywność odkryto także w mózgu małp. Nie udało się jednak stwierdzić czy jest to wrodzona zdolność u ssaków naczelnych, ponieważ małpy przed badaniem przechodziły treningi, podczas których otrzymywały nagrody za wybranie

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-01-07
Dla wszystkich

Pszczoły wiedzą, ile to jest zero

Koncepcja zera stanowi podwaliny matematyki i zaawansowanej technologii. Uważa się, że to właśnie rozumienie idei “zbioru pustego” jest podstawą postępu intelektualnego u ludzi. Nauczenie się odróżniania pojęć “mniejsze niż” i “większe niż” jest początkowo dość trudne nawet dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Wiadomo, iż zero nie występowało w systemie liczbowym stosowanym w starożytnym Rzymie i pojawiło się dopiero wśród liczb arabskich. Jednak wielokrotnie już udowodniono, że także niektóre kręgowce, w tym naczelne i

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-06-12
Dla wszystkich

Reaktywacja pamięci podczas snu

Naukowcy od dawna zgadzają się z tym, że zdrowy sen, zwłaszcza w ciągu nocy, jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania pamięci. Jednakże mechanizmy, które o tym decydują, wciąż pozostają nieznane. Badanie przeprowadzone na University of Birmingham, we współpracy z holenderskim Donders Institute, pozwoliło uzyskać lepszy wgląd w ten proces. Podczas badania ochotnicy uczyli się nowych słów w języku obcym. Rejestrowano przy tym aktywność ich mózgów za pomocą elektroencefalografii. Sprawdzono także, jakie wzorce fal mózgowych pojawiały się,

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-10-15
Dla wszystkich

Relacje z ludźmi jako profilaktyka demencji

W Uniwersytecie Nowej Południowej Walii (UNSW) w Sydney udowodniono, że spędzanie czasu z bliskimi może przynieść znaczące korzyści zdrowotne tym większe, im jesteśmy starsi. Naukowcy zatrudnieni w podzespole UNSW – Centrum zdrowego starzenia się mózgu (CHeBA) zbadali związek między relacjami społecznymi osób starszych a ryzykiem wystąpienia u nich łagodnych zaburzeń poznawczych, demencji i przedwczesnej śmierci. Przeanalizowali oni 13 obszernych długoterminowych badań, w których brały udział osoby w wieku powyżej 65 lat. „Wiemy z poprzednich badań,

Przeczytaj całość
Artur Terbalyan 2023-06-13
Dla wszystkich

Remedium na stres jest w świecie fantazji

Niemal każde dziecko doskonale zna stan „bujania w obłokach”, czyli przenoszenia się w myślach do świata fantazji. Jednak wygląda na to, że ta umiejętność ginie wraz z osiągnięciem dorosłości. Erin Westgate, która wykłada psychologię na Uniwersytecie Florydy, pragnie pomóc ludziom ponownie odnaleźć drogę do krainy wyobraźni. Zdolność do snucia marzeń może bowiem wspierać dobre samopoczucie, chronić przed stresem, a nawet zwiększać tolerancję na ból. Jej najnowsze badanie, opublikowane w czasopiśmie „Emotion”, przyniosło nieoczekiwane rezultaty. Zespół

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-03-23
Dla wszystkich

Rozmiar to nie wszystko

Hipokamp to parzysta struktura w kształcie konika morskiego zlokalizowana w głębi mózgu. Należy do układu limbicznego i odpowiada głównie za pamięć długotrwałą oraz przestrzenną. Naukowcy od dawna byli przekonani, że większe rozmiary hipokampa związane są z lepszym funkcjonowaniem pamięci, zaś u osób starszych jego zmniejszanie się jest skorelowane z pogorszeniem się tej funkcji mózgu. Opublikowane w 2004 roku wyniki badań wykazały, że zależność ta nie zawsze jest prawdziwa. Jednak dopiero teraz pojawiły się informacje, które

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-01-21
Dla wszystkich

Rozmowy przez sen

Świadome sny to takie, w których śniący wie, że śpi. Ta wiedza umożliwia przejęcie kontroli nad scenariuszem rozgrywającym się w snach i odkrywanie możliwości nieograniczonych prawami fizyki. Czy i w jaki sposób osoby, które śnią świadomie, mogą pomóc naukowcom zrozumieć, co dzieje się w śniącym mózgu? We wcześniejszych eksperymentach za pomocą ruchów oczu sygnalizowali badaczom, że przejęli kontrolę nad swoim snem. W ten sposób pomogli w identyfikacji wzorca aktywności mózgu w trakcie tego niezwykłego stanu.

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-03-09
Dla wszystkich

Różne oblicza pamięci: jak wspomnienia i fakty łączą się w mózgu

To dość powszechna obserwacja, że w inny sposób zapamiętujemy zdarzenia z własnego życia, a inaczej fakty i znaczenia. Wspomnienie ma zwykle kontekst: gdzie byliśmy, co widzieliśmy, jak przebiegała sytuacja. Wiedza semantyczna to informacje bardziej „oderwane” od okoliczności: znaczenia słów, rozpoznawanie obiektów, fakty o świecie. W praktyce często traktuje się to jako dwa wyraźnie rozdzielone rodzaje pamięci, a czasem wręcz jako dwa odrębne mechanizmy w mózgu. Badacze postanowili sprawdzić, czy ten podział rzeczywiście jest zauważalny wtedy,

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2026-02-05
Dla wszystkich

Ruch oczu steruje pamięcią

U ludzi zmysł wzroku jest głównym narzędziem służącym do eksploracji środowiska. Choć percepcja wzrokowa wydaje się być zjawiskiem ciągłym, w istocie gałki oczne są w nieustannym ruchu – zmieniają pozycję do czterech razy w ciągu sekundy! Aby prawidłowo przetwarzać informację wzrokową, aktywność neuronalna musi być skoordynowana z tym przenoszeniem wzroku z miejsca na miejsce. Zespół naukowców z Uniwersytetu Medycznego w Cedar-Sinai postanowił bliżej przyjrzeć się tej zależności. Mianowicie sprawdził on, czy aktywność neuronalna związana z

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2022-03-24
Dla wszystkich

Rytmiczne lemury

Muzyka otacza nas ze wszystkich stron. Lecz skąd pochodzi nasze zamiłowanie do słuchania i wytwarzania dźwięków? Aby to sprawdzić, biomuzykolodzy poszukują zdolności muzycznych u różnych gatunków dzikich zwierząt a następnie porównują je. Znalezione podobieństwa umożliwiają określenie, w jakim okresie ewolucji pojawiło się w nas upodobanie do wytwarzania i słuchania rytmicznych dźwięków. Równolegle naukowcy określają uniwersalne cechy ludzkiej muzyki i badają ich obecność w wokalizacjach innych zwierząt. Rytm jest jedną z tych uniwersalnych cech – występuje

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-11-18
Dla wszystkich

Rzeczywistość wirtualna zagina czasoprzestrzeń?

Pewnego dnia Grayson Mullen grał w grę w rzeczywistości wirtualnej , kiedy nagle zauważył, że dzieje się coś bardzo dziwnego. Zupełnie stracił poczucie czasu: nie był w stanie w oszacować, czy minęło 10 minut czy 40. To nieoczekiwane zjawisko wzbudziło w nim dużą ciekawość. A ponieważ był wtedy studentem kognitywistyki na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Cruz, w ramach swojej pracy doktorskiej podjął się próby wyjaśnienia tego fenomenu. Wyniki jego dociekań zostały opublikowane w czasopiśmie „Timing

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-05-25
Dla wszystkich

Smartfon a osobowość – czy istnieje związek?

Według statystyk 76% osób dorosłych zamieszkujących kraje wysoko rozwinięte posiada smartfon i używa go przez kilka godzin dziennie. 33% z nich sprawdza powiadomienia z aplikacji już pięć minut po przebudzeniu, a 40% sięga po telefon, gdy obudzi się w nocy. Dla znacznej części społeczeństwa to urządzenie stało się niezbędnym elementem codziennego życia. Naukowcy zaczęli zastanawiać się, czy istnieją pewne cechy osobowości, które sprawiają, że niektóre osoby korzystają ze smartfonów częściej niż inne. Badacze z Freie

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2020-12-08
Dla wszystkich

Soja na dobrą pamięć

Soja warzywna (Glycine max) to popularna roślina uprawna. Jej nasiona są bardzo ważnym surowcem do produkcji żywności. Często wykorzystywane są przez wegetarian jako alternatywa dla mięsa. Wytwarza się z nich także mleko sojowe, olej sojowy, mączkę i kaszę, tofu i inne produkty. Nasiona soi charakteryzują się wysoką zawartością białka, dochodzącą nawet do 50%, przy czym jego skład aminokwasowy jest bardzo odpowiedni dla człowieka. Wiadomo, że niektóre z dipeptydów zawierających prolinę mogą swobodnie przekraczać barierę krew-mózg.

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-06-23
Dla wszystkich

Stracone, ale czy na zawsze?

Deprywacja snu ma negatywny wpływ na organizm człowieka i prowadzi do licznych problemów zdrowotnych. Pogarsza m.in. funkcje poznawcze, takie jak zdolność do koncentracji i rozwiązywania problemów czy przyswajanie nowych informacji. Osłabia również pamięć, zarówno krótkotrwałą jak i długotrwałą. Holenderscy naukowcy z University of Groningen postanowili sprawdzić, czy utrata pamięci spowodowana deprywacją snu jest trwała. Wyniki okazały się zaskakujące – wspomnienia można przywrócić za pomocą roflumilastu (leku wykorzystywanego w terapii astmy) oraz wardenafilu stosowanego w zaburzeniach

Przeczytaj całość
Olga Szeidl 2024-07-23
rozmowa kobiety i mężczyzny w kawiarni
Dla wszystkich

Styl narracji jest kluczowy dla zapamiętywania

Dlaczego jedne opowieści zostają z nami na lata, a inne ulatniają się niemal natychmiast po tym, jak je usłyszymy? Zwykle tłumaczymy to emocjami, osobistym znaczeniem albo tym, czy historia była ciekawa. Najnowsze badania neuronaukowe pokazują jednak coś bardziej złożonego: sam sposób opowiadania – to, czy narrator kładzie nacisk na przeżycia wewnętrzne, czy na konkretne szczegóły zmysłowe – wpływa na to, jak mózg buduje ślad pamięciowy. Zespół badawczy związany z McGill University postawił pytanie, czy dwa

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-11-21
Dla wszystkich

Stymulacja fal Theta poprawia pamięć

Pracy mózgu towarzyszą widoczne w nagraniach EEG cykle aktywności bioelektrycznej zwane falami mózgowymi. Mogą one występować w różnych częstotliwościach. Jednym z ich typów są fale Theta, wyróżniane jako częstotliwość 4-8 Hz. Uważa się, że są one związane z procesami pamięciowymi, szczególnie tymi, które zależne są od hipokampa. Naukowcy z ośrodków badawczych w Kaliforni postanowili sprawdzić, czy i w jaki sposób generowanie fal mózgowych Theta może wpłynąć na pamięć. W tym celu przeprowadzili oni eksperyment z

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-10-31
Dla wszystkich

Stymulacja rdzenia kręgowego szansą w walce z chorobą Parkinsona

Choroba Parkinsona (ang. Parkinson’s disease, PD) jest postępującą chorobą neurodegeneracyjną, która objawia się problemami ze strony układu ruchu – niestabilnością postawy, drgawkami, spowolnieniem ruchowym oraz sztywnością. Towarzyszy temu wiele problemów niezwiązanych z układem motorycznym, takich jak przewlekły ból, kłopoty ze snem, niskie ciśnienie czy dolegliwości ze strony układu moczowego. Wszystko to wynika z obumierania neuronów dopaminergicznych i zachwiania równowagi między aktywnością neuroprzekaźników pobudzających i hamujących. Zazwyczaj pierwsze objawy kliniczne pojawiają się w momencie, w którym

Przeczytaj całość
Zespół NeuroExpert 2020-10-22