Dołącz do nas!

Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki

Kategoria: Zdolności poznawcze
Dla wszystkich

Warzywa i owoce zabezpieczają pamięć na starość

Amerykańscy naukowcy z Harvard T.H. Chan School of Public Health przeprowadzili dwudziestoletnie badania, z których wynika, że spożywanie zielonych warzyw liściastych, owoców jagodowych oraz picie soku pomarańczowego może zapobiegać osłabieniu zdolności poznawczych, następujących podczas starzenia się organizmu. Doświadczenie to było bardzo rozległe w czasie (rozpoczęło się w roku 1986 i trwało 20 lat), dzięki czemu uzyskano miarodajne wyniki. Grupę badawczą stanowiło 27 842 mężczyzn w średnim wieku 51 lat, którzy byli pracownikami służby zdrowia. Uczestnicy

Przeczytaj całość
Joanna Przybyszewska 2018-11-30
Dla wszystkich

Węch: system wczesnego ostrzegania

Zdolność wykrywania i reagowania na potencjalne zagrożenia jest niezbędna do przetrwania gatunku – zarówno ludzi, jak i innych zwierząt. Zespół naukowców z Karolinska Institutet w Szwecji postanowił sprawdzić, jaką rolę w tym procesie odgrywa węch. W tym celu zastosował nową, autorską technikę, która umożliwia prześledzenie, co dzieje się w mózgu, kiedy ocenia on jakiś zapach jako niebezpieczny. Wyniki tego badania, opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma PNAS, wskazują na istnienie odrębnej ścieżki neuronalnej reprezentującej „węchowy system

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-11-04
Dla zalogowanych

WF dla dobrych ocen

Nie masz dostępu do tych treści Wygląda na to, że nie masz rangi Czytelnik, aby ją otrzymać zaloguj się klikając na przycisk poniżej. Przejdź do logowania Nie masz jeszcze konta? Dołącz do nas!

Przeczytaj całość
Kamila Sroka 2023-06-22
Dla wszystkich

Wgląd w siebie a obraz własnego ciała

„Interocepcja” to termin odnoszący się do zdolności odczuwania fizjologicznych procesów zachodzących wewnątrz ciała, np. bicia serca, burczenia w brzuchu lub temperatury skóry. Prawdopodobnie odpowiada za nią sieć neuronów łączących ośrodkowy układ nerwowy z poszczególnymi narządami. Natomiast „obraz ciała” określa zbiór przekonań i emocji dotyczących wyglądu zewnętrznego ciała. Zespół naukowców z Anglia Ruskin University w Cambridge podjął się sprawdzenia, jak zdolność do odbierania wnętrza ciała wpływa na postrzeganie jego zewnętrza. Wyniki tego badania zostały opublikowane w

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-09-16
Dla wszystkich

Widzieć w kolorze

Całkowita ślepota barw, lub achromatopsja, jest wadą wrodzoną. W ok. jednej trzeciej przypadków jest spowodowana mutacją w genie CNGA3 leżącym na długim ramieniu chromosomu 2. Powoduje ona defekty w budowie i funkcjonowaniu czopków – zlokalizowanych w siatkówce receptorów odpowiedzialnych za widzenie barwne. Zespół specjalistów z Instytutu Badań Okulistycznych Szpitali Uniwersyteckich w Tybindze oraz Wydziałów Farmaceutycznych i Okulistycznych Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana w Monachium opracował sposób leczenia wady genetycznej prowadzącej do achromatopsji. Sposób ten polega na

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-05-07
Dla wszystkich

Wiemy, co zabija neurony w chorobie Parkinsona

Choroba Parkinsona jest postępującą chorobą, która stopniowo doprowadza do utraty komórek nerwowych. Jej rozwój może zachodzić powoli, nawet latami. Chorzy doświadczają wówczas różnorodnych objawów, w tym drżenia mięśniowego, problemów z zachowaniem równowagi, sztywności rąk i nóg, a także trudności z poruszaniem się. Schorzenie dotyka przede wszystkim osoby starsze, powyżej 60. roku życia. Warto jednak pamiętać o tym, że może ono rozwinąć się również u dużo młodszych osób. Wyniki badań ostatnich lat wykazały, że dużą rolę

Przeczytaj całość
Zespół NeuroExpert 2021-02-25
Dla wszystkich

Witamina słońca w ciąży a inteligencja u dziecka

Właściwy poziom witaminy D jest niezbędny dla prawidłowego rozwoju mózgu. Niestety wiele osób cierpi na jej niedobór. Ten problem często dotyczy osób mieszkających na wyższych szerokościach geograficznych, gdzie przez znaczną część roku ekspozycja skóry na światło słoneczne jest ograniczona. Około 80% znajdującej się w ustroju witaminy D pochodzi bowiem z syntezy skórnej, zachodzącej pod wpływem promieniowania UVB. Podczas ciąży „witamina słońca” z krążenia matki może przechodzić przez łożysko i oddziaływać na receptory obecne na komórkach

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2020-11-12
Dla wszystkich

Witaminy z grupy B poprawiają koncentrację u schizofreników

Badanie przeprowadzone przez grupę irlandzkich, australijskich, nowozelandzkich i szwajcarskich naukowców dowiodło, że zwiększone spożycie witamin z grupy B, takich jak B6, B9 i B12, ma korzystny wpływ na kognitywne funkcje mózgu u osób, u których wystąpił pierwszy epizod schizofrenii. Jest to możliwe dzięki zdolności tych związków do obniżania poziomu aminokwasu homocysteiny, której wysokie stężenie jest dodatnio skorelowane z nasileniem tego schorzenia. „Biorąc pod uwagę fakt, iż wcześniejsze badania wykazały zależność pomiędzy zwiększeniem spożycia witaminy B12,

Przeczytaj całość
Joanna Przybyszewska 2019-01-18
Dla wszystkich

Wpływ siedzącego trybu życia na zdrowie mózgu

W dzisiejszych czasach coraz częściej korzystamy z udogodnień technologicznych, np. zamiast spaceru do pobliskiego sklepu wybieramy zakupy online. Tylko czy każda aktywność siedząca jest niekorzystna dla zdrowia mózgu? Badanie opublikowane w czasopiśmie ,,The Journals of Gerontology’’ sugeruje, że rodzaj wykonywanej aktywności w pozycji siedzącej ma kluczowe znaczenie dla zdrowia mózgu. Naukowcy podkreślają, że nie wszystkie aktywności wykonywane na siedząco są szkodliwe. Należy przyjrzeć się, w jaki sposób spędzamy ten czas. Doniesienia naukowe sugerują, że siedzący

Przeczytaj całość
Justyna Kuczek 2025-04-14
Dla wszystkich

Wpływ środowiska na geny i inteligencję

Naukowcy od dziesięcioleci starają się ustalić, jakie czynniki – genetyczne czy środowiskowe – w najsilniejszym stopniu wpływają na iloraz inteligencji (IQ). Wyniki wielu badań wykazały, iż zmiany genetyczne mogą mieć o wiele mniejsze znaczenie. Z całą pewności nie są bowiem w stanie wyjaśnić dużego wzrostu średnich wyników testów na inteligencję, który pojawił się w ciągu jednego pokolenia, w drugiej połowie XX wieku. Wyniki licznych badań udowodniły, że niektóre doświadczenia, taki jak silny stres, mogą prowadzić

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-09-26
Dla wszystkich

Wrażliwość na emocje innych zależy od hormonów

Empatia bólu społecznego — czyli wczuwanie się w cierpienie innej osoby — to jeden z filarów prospołecznych zachowań. Jej biologiczne podstawy pozostają jednak przedmiotem sporów. Zespół badawczy postawił prostą tezę: jeśli oksytocyna i wazopresyna faktycznie wzmacniają empatię, powinno to być widoczne zarówno w zachowaniu, jak i w pracy sieci mózgowych, a także mieć odzwierciedlenie w różnicach genetycznych związanych z ich receptorami. Aby to sprawdzić, badacze przeprowadzili kontrolowane eksperymenty z podawaniem oksytocyny i wazopresyny w porównaniu

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-10-01
Dla wszystkich

Wspólne białkowe ogniwo cukrzycy i choroby Alzheimera

Mogłoby się wydawać, że choroba Alzheimera i cukrzyca typu 2 są zupełnie różne. Pierwsza z nich związana jest z utratą pamięci, natomiast druga to choroba metaboliczna charakteryzująca się wysokim stężeniem cukru we krwi. Czy istnieje jednak wspólna cecha łącząca obie te choroby? Okazuje się, że tak. Taki wspólny element mogą stanowić patologiczne złogi białka mające zdolność tworzenia nierozpuszczalnych agregatów. Po raz pierwszy naukowcom udało się uzyskać obraz przedstawiający, jak w złogach szkodliwego białka typowych dla

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2020-08-04
Dla wszystkich

Wychowanie kształtuje decyzje związane z podejmowaniem ryzyka

Dlaczego niektórzy z nas są bardziej skłonni podejmować ryzyko, podczas gdy inni wolą unikać niepewności? Od lat naukowcy starają się zrozumieć mechanizmy stojące za ryzykownym zachowaniem, analizując wpływ czynników biologicznych, środowiskowych i społecznych. Tradycyjnie przyjmowano, że to wrodzone cechy osobowości lub bieżące warunki życiowe kształtują nasze decyzje. Coraz więcej badań jednak wskazuje, że sposób, w jaki radzimy sobie z ryzykiem w dorosłości, może być głęboko zakorzeniony w naszych doświadczeniach z dzieciństwa – szczególnie w dostępie

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-08-12
Dla wszystkich

Wyjątkowa neurologiczna więź między rodzicem a dzieckiem

Większość dostępnych obecnie danych dotyczących aktywności mózgu niemowląt pochodzi z badań wykonywanych podczas gdy dzieci zajmowały się same sobą. Jednakże w naturalnych warunkach większość czasu spędzają one w towarzystwie innych osób – najczęściej rodziców – wchodząc z nimi w interakcje. Dlatego też badacze z ośrodków naukowych w Wielkiej Brytanii i Singapurze postanowili pokazać, jak zachowują się mózgi dzieci i ich opiekunów podczas wspólnych działań. Naukowcy za pomocą EEG rejestrowali aktywność mózgów 12-miesięcznych niemowląt podczas, gdy

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-12-19
Dla wszystkich

Wystarczy 60 sekund – biomarkery objawów schizofrenii

Schizofrenia jest chorobą powodującą nieprawidłowe postrzeganie i interpretowanie otaczającego nas świata. Jej objawy pojawiają się nagle lub stopniowo, aby w sposób przewlekły towarzyszyć choremu przez resztę życia, dotykając większości obszarów jego funkcjonowania. Statystyki GlobalData sugerują, że nawet 1/3 przypadków schizofrenii jest mylnie diagnozowana jako choroba dwubiegunowa, zaburzenia schizotypowe lub schizoafektywne. Choć wczesna diagnoza pozwala na zapewnienie pacjentom najbardziej efektywnej opieki – zarówno farmakoterapii, jak i pomocy psychologicznej – jej postawienie wymaga specjalistycznej wiedzy i wnikliwych

Przeczytaj całość
Małgorzata Juraś-Darowny 2023-07-13
Dla wszystkich

Zanieczyszczenie powietrza a trudności w uczeniu się u dzieci

Zanieczyszczenia powietrza to istotne zagrożenie środowiskowe, które wpływa niekorzystnie na zdrowie ludzi niezależnie od wieku. Jednak najbardziej narażone są dzieci, ze względu na to, że są one w kluczowym etapie rozwojowym całego organizmu. Okres dzieciństwa to czas, w którym zachodzą procesy kształtowania i rozwoju układu oddechowego oraz nerwowego. Dzieci charakteryzują się wyższym tempem oddychania w porównaniu do osób dorosłych. W związku z tym młodsze osoby pochłaniają większe ilości niekorzystnych składników z powietrza stosunku do swojej

Przeczytaj całość
Justyna Kuczek 2025-02-21
Dla wszystkich

Zanieczyszczone powietrze a choroba Alzheimera

O wpływie zanieczyszczenia środowiska na zdrowie człowieka mówi się w ostatnich latach coraz więcej. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego postanowili odkryć związek między złą jakością powietrza związaną z ruchem drogowym a ryzykiem rozwoju demencji, w tym choroby Alzheimera (ang. Alzheimer’s Disease, AD). Jest to jedna z najczęstszych chorób neurodegeneracyjnych związanych z wiekiem i znajduje się na 6. miejscu wśród najczęstszych przyczyn zgonów w Stanach Zjednoczonych. Naukowcy prognozują, że do 2050 roku liczba osób dotkniętych tym schorzeniem

Przeczytaj całość
Paulina Kłos-Wojtczak 2021-05-20
Dla wszystkich

Zawód ma znaczenie

Od dawna wiadomo, że aktywność intelektualna i urozmaicony tryb życia są korzystne dla zdolności poznawczych – zwłaszcza u osób w starszym wieku. Niejednokrotnie udowodniono, że lepsze wykształcenie wiąże się z mniejszym ryzykiem rozwoju otępienia. Najczęściej wykształcenie zdobywa się w młodym wieku. Zaburzenia funkcji poznawczych pojawiają się natomiast znacznie później. Do ich rozwoju przyczyniać się może wiele czynników, w tym – jak sugerują wyniki wcześniejszych badań – także rodzaj wykonywanego zawodu czy sposób spędzania czasu wolnego.

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2022-01-06
Dla wszystkich

Zielona dieta dla młodego mózgu

Rozwój nauki i technologii umożliwia lepsze zrozumienie wpływu diety na zdrowie człowieka, w tym na zdrowie mózgu i procesy starzenia się tego kluczowego organu. Badania wykazały, że dieta śródziemnomorska, a zwłaszcza jej „zielona” wersja wzbogacona o polifenole, znacząco spowalnia procesy starzenia się mózgu dzięki poprawie kontroli glikemii oraz redukcji stanów zapalnych w organizmie. Proces starzenia się mózgu jest zjawiskiem nieuniknionym. W jego wyniku organ ten kurczy się, zmniejsza się liczba tworzących go neuronów i pogarszają

Przeczytaj całość
Michalina Lubawy 2025-03-31

Zielone warzywa na pamięć

Wraz z wiekiem dochodzi do zaburzeń zdolności poznawczych. Choć jest to proces naturalny wynikający z fizjologii człowieka, to istnieje kilka sposobów, aby proces ten spowolnić, a nawet na jakiś czas powstrzymać. Wyniki najnowszych badań zespołu naukowców z Centrum Medycznego Rush w Chicago, które zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Neurology pokazują, że utracie pamięci czy zdolności logicznego myślenia można przeciwdziałać poprzez codzienne spożywanie zielonych warzyw. Główna autorka badań, Martha Clare Morris, powiedziała: “Potrzeba opracowania skutecznych metod

Przeczytaj całość
Magda Piasecka 2017-12-22
Dla wszystkich

Zimno czyści mózg?

Już od wielu dekad mówi się o tym, że hartowanie organizmu, czyli przebywanie w niskich temperaturach, ma pozytywny wpływ na zdrowie w tym, wzmacnianie odporności, zwiększenie wydolności, a także poprawianie zdolności regeneracyjnych. W ostatnich latach badania na różnych organizmach modelowych wykazały, że niskie temperatury mogą wydłużać życie, spowalniać procesy starzenia się organizmu i zapobiegać rozwojowi chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera i Parkinsona. Zespół badawczy z Uniwersytetu z Kolonii chciał poznać mechanizm odpowiedzialny za spowolnienie

Przeczytaj całość
Paulina Kłos-Wojtczak 2023-05-11