Dołącz do nas!

Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki

Kategoria: Zdolności poznawcze
Dla wszystkich

Liczą się słowa

W lasach deszczowych Południowej Ameryki żyje plemię Tsimane – społeczność myśliwych i rolników licząca około 13 000 członków. W ich języku istnieją nazwy liczb do stu włącznie, zaś nazwy większych liczb są zapożyczone z języka hiszpańskiego. Większość dzieci zaczyna uczęszczać do lokalnych szkół kiedy mają około 5 lat, jednak poziom edukacji – w tym umiejętność pisania i liczenia – jest bardzo zróżnicowany. Wyniki badania z 2014 roku ujawniły, że uczą się one rozumienia znaczenia słów

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2022-02-15
Dla wszystkich

Liczba osób cierpiących na demencję podwoi się do 2050 roku

W poniedziałek 17 lutego, podczas debaty w Parlamencie Europejskim, agencja pozarządowa Alzheimer Europe opublikowała raport zawierający wyniki ostatnich badań dotyczących choroby Alzheimera w Europie. Opowiedziano między innymi o pracach podjętych w ciągu ostatnich trzech dekad w celu oszacowania rozprzestrzeniania się demencji w Europie: o badaniu EURODEM rozpoczętym w latach 80. i zaktualizowanym w 200 roku, projekcie European Collaboration on Dementia – EuroCoDe przeprowadzonym w latach 2006-2008 oraz o ALCOVE – pierwszym wspólnym projekcie Unii Europejskiej

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-02-20
Dla wszystkich

Magnetyczna stymulacja mózgu przywraca pamięć

Grupa amerykańskich naukowców z Northwestern University dowiodła, że przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (TMS, ang. transcranial magnetic stimulation) sieci neuronalnych w rejonie hipokampa i płata ciemieniowego, za pomocą impulsów elektromagnetycznych, pozwala na odwrócenie charakterystycznego upośledzenia pamięci u osób starszych. “Hipokamp to część mózgu, która odpowiada za zapisywanie w pamięci na przykład miejsca, w którym zostawiliśmy klucze lub imienia nowego sąsiada. Osoby starsze bardzo często uskarżają się na kłopoty z zapamiętaniem właśnie takich rzeczy. W naszym doświadczeniu pamięć

Przeczytaj całość
Joanna Przybyszewska 2019-04-19
Dla wszystkich

Magnetyczna stymulacja na poprawę pamięci roboczej

Odkąd zostało udowodnione, że możliwe jest oddziaływanie na aktywność ośrodkowego układu nerwowego za pomocą specjalnych generatorów pola elektrycznego i magnetycznego rozmieszczonych na powierzchni głowy, naukowcy szukają coraz to nowych zastosowań takiej techniki. Dotychczasowe wyniki badań wykazały, że różne jej odmiany mogą być przydatne jako wsparcie zdolności poznawczych. Zespół badawczy z Katedry Psychiatrii i Nauk Behawioralnych na Wydziale Neurobiologii Duke University School of Medicine sprawdzili potencjał metody nazywanej powtarzalną przezczaszkową stymulacją magnetyczną (rTMS, ang. repetitive transcranial

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2019-05-20
Dla wszystkich

Mechanika gramatyki

Dotychczas zdolność do rozumienia mowy była uznawana za bardzo złożoną umiejętność, która wymaga współpracy wielu sieci neuronowych. Faktycznie, pojmowanie sensu długich zdań o skomplikowanej strukturze syntaktycznej wydaje się być nie lada wyzwaniem. A jednak wyniki eksperymentu z 2019 roku wykazały, że za tę zdolność odpowiada ten sam obszar mózgu, który pozwala nam wykonywać precyzyjne ruchy. Również rezultaty badań z pogranicza archeologii i neurobiologii udowodniły, że mózgi naszych przodków znacząco zwiększyły się w epoce kamienia łupanego,

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-12-07
Dla wszystkich

Między wyobraźnią a rzeczywistością

W ludzkim mózg istnieją mechanizmy służące temu, by odróżniać wyobraźnię od rzeczywistości. Niekiedy zdarza się, że są one zawodne i sen pokrywa się z jawą. Dlatego też naukowcy postanowili zidentyfikować konkretne struktury mózgu zaangażowane w rozpoznawanie prawdziwych doświadczeń. W tym celu naukowcy poprosili uczestników eksperymentu, aby raz oglądali wzory na ekranie, a innym razem tylko je sobie wyobrażali. Po każdym zadaniu mieli odpowiedzieć, czy bodziec prezentowany był w rzeczywistości. Jednocześnie badacze monitorowali aktywność mózgu za

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-08-20
Dla wszystkich

Młode mózgi i orzechy

„Jesteś tym, co jesz” – słyszymy tak często, że hasło to może wydawać się banalne. Jednak najnowsze badania dostarczają kolejnych doniesień wyjaśniających skomplikowane mechanizmy wpływu różnych rodzajów pokarmu zarówno na funkcjonowanie ludzkiego organizmu jako całości, jak i jego poszczególnych narządów. Mózg nie jest w tym kontekście wyjątkiem. Nie od dziś mamy świadomość, że jako organ składający się w dużej mierze z tłuszczu, do prawidłowego działania potrzebuje obecności wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w codziennej diecie. Suplementacja kwasami

Przeczytaj całość
Małgorzata Juraś-Darowny 2023-05-25
Dla wszystkich

Mózg niemowlęcia pamięta, choć ono zapomina

Pamięć to kluczowa zdolność poznawcza człowieka. Jednakże wydaje się, że zaczyna ona działać dopiero około 3 lub 4 roku życia – przecież większość z nas nie posiada żadnych wspomnień z pierwszych lat swojego istnienia. Wielu naukowców przypisuje fakt istnienia tzw. „amnezji dziecęcej”, dysfunkcji bądź niedorozwojowi hipokampa, bowiem działanie tej struktury mózgu jest kluczowej dla procesów pamięciowych. To przypuszczenie postanowili zweryfikować naukowcy z Uniwersytetu Yale. Wyniki ich pracy zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „Current Biology”. Uczeni

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-06-01
Dla wszystkich

Mózg rozprasza się cztery razy na sekundę

Skupienie uwagi na dłuższy czas na jednej czynności pozwala rozwiązywać skomplikowane problemy i wykonywać trudne zadania. Dlatego np. podczas nauki korzystne jest ograniczenie do minimum czynników, które mogłyby dekoncentrować. Jednakże najnowsze badania świadczą o tym, że mózg jest w stanie tylko przez bardzo krótki okres skupiać się wyłącznie na jednym wycinku rzeczywistości. Naukowcy z Princeton University w Stanach Zjednoczonych pracowali z dwoma makakami. Nauczyli je wykonywać zadanie wymagające skupienia uwagi na punkcie znajdującym się pośrodku

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-08-29
Dla wszystkich

Mózg usłyszał, komputer powiedział

Struktury i szlaki nerwowe biorące udział w przetwarzaniu dźwięków u ludzi i innych naczelnych są podobne. Neurony pierwszorzędowej kory słuchowej sortują dźwięki w zależności od tonu czy wysokości. Impulsy niosące informacje o dźwiękach są następnie przesyłane do drugorzędowej kory słuchowej, gdzie następuje ich dalsza analiza. Przykładowo – podczas słuchania wypowiadanych słów dźwięki są klasyfikowane według fonemów, najprostszych cech pozwalających odróżnić jedno od drugiego. Dalsze przetwarzanie tych informacji, pozwalające na zrozumienie treści słów, odbywa się w

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-01-02
Dla wszystkich

Mszyste i ziarniste wspomnienia o miejscach

Mózg najszybciej zapamiętuje miejsca odwiedzane po raz pierwszy. Każda kolejna wizyta w danym otoczeniu generuje mniej nowych  wspomnień, bowiem zapamiętane zostają jedynie te elementy, które uległy zmianie. Neuronalne mechanizmy działania tej formy pamięci długotrwałej pozostają przedmiotem intensywnych badań. Jedno z nich zostało przeprowadzone przez zespół pod przewodnictwem Ryuichi Shigemoto z Instytutu Nauki i Technologii w Austrii (IST Austria) we współpracy z Uniwersytetem Aarhus i Narodowym Instytutem Nauk Fizjologicznych w Japonii. Naukowcy wzięli pod lupę ścieżkę

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2020-10-29
Dla wszystkich

Mucha w VR

Każdego lata nasze kuchnie odwiedzają istne chmary nieproszonych, brzęczących gości – muszek owocowych (Drosophila melanogaster). Na pierwszy rzut oka te owady nie mają wiele wspólnego ze ssakami. A jednak pozory mylą! Naukowcy z prestiżowego Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego przeprowadzili wyjątkowy eksperyment, na potrzeby którego zbudowali dla muszek owocowych realistyczne środowisko wirtualne. Wykorzystując zaawansowane techniki obrazowania mózgu w czasie rzeczywistym udało im się wykazać, iż te malutkie owady posiadają bardziej zaawansowane zdolności poznawcze, niż dotychczas

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2022-03-03
Dla wszystkich

Muzyka zapobiega zaburzeniom poznawczym?

Ludzki mózg jest plastyczny. Oznacza to, że w ciągu życia ulega adaptacji pod wpływem zmieniających się warunków środowiskowych czy przebytych urazów. Jest również zdolny do tworzenia nowych połączeń nerwowych, które umożliwiają m.in. proces uczenia się i zapamiętywania. Właściwości te zmieniają się wraz z wiekiem. W procesie starzenia dochodzi do atrofii mózgu, czyli utraty istoty szarej, będącej skupiskiem ciał komórek nerwowych. W konsekwencji zdolności poznawcze ulegają stopniowemu pogorszeniu. Dotyczy to zwłaszcza pamięci roboczej, która odpowiada za

Przeczytaj całość
Olga Szeidl 2023-05-18
Dla wszystkich

Mysia mimika

Istnieje 6 emocji, których mimiczne ekspresje są bez problemu rozpoznawalne dla każdego człowieka, niezależnie od narodowości czy przynależności etnicznej. Są to: radość, złość, wstręt, zaskoczenie, smutek i strach. Są wspólne dla całego gatunku Homo sapiens, a ich okazywanie jest cechą wrodzoną. Podobne ekspresje wykazują już noworodki, które nie miały jeszcze czasu, aby nauczyć się ich od dorosłych. Co więcej, taka sama mimika obecna jest na twarzach osób niewidomych od urodzenia, które w ogóle nie miały

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-04-07
Dla wszystkich

Nadciśnienie tętnicze a funkcje poznawcze

Według najnowszych wyników badań epidemiologicznych podwyższone ciśnienie tętnicze krwi występuje powszechnie u blisko 30% ludzi na całym świecie. Nadciśnienie może przebiegać bezobjawowo, a jeśli występują objawy to są one niespecyficzne. Dlatego wiele osób, które nie mają nawyku kontrolowania wartości ciśnienia tętniczego, może być nieświadomych swojej choroby. Warto podkreślić, że jest to modyfikowalny czynnik ryzyka rozwoju chorób naczyń sercowych i mózgowych, które w konsekwencji predysponują do zawału serca i udaru mózgu. Ponadto długotrwałe utrzymywanie się wysokich

Przeczytaj całość
Kamila Sroka 2023-05-09
Dla wszystkich

Nauka muzyki poprawia umiejętności językowe

Nie od dziś wiadomo, że słuchanie muzyki nie tylko może być bardzo przyjemne, ale także pomocne w wykonywaniu różnego rodzaju zadań wymagających sprawności intelektualnej. Powszechnie znany jest tzw. “efekt Mozarta”, który polegać ma na poprawie zdolności poznawczych wskutek słuchania dzieł tego kompozytora. Jak wykazały badania naukowe, jeszcze więcej korzyści niż w przypadku biernego słuchania, wynika z aktywnego uprawiania muzyki. Osoby grające na instrumentach uzyskują lepsze wyniki w testach dotyczących czytania ze zrozumieniem, szybkiego przetwarzania dźwięku

Przeczytaj całość
Zespół NeuroExpert 2018-06-27
Dla wszystkich

Nawet niewielka aktywność fizyczna wspomaga pamięć

Aktywność fizyczna wykazuje korzystny wpływ na funkcje neurokognitywne, w tym na pamięć epizodyczną, zależną od hipokampa. Przeprowadzone badania dowiodły, że wykonywanie nieskomplikowanych, lekkich ćwiczeń fizycznych, zwiększa aktywność neuronów w obszarze hipokampa oraz stymuluje neurogenezę w zakręcie zębatym (DG, ang. dentate gyrus), poprawiając wydajność pamięci przestrzennej. Doświadczeniu poddano 36 zdrowych, młodych osób, u których zbadano zmiany zachodzące w mózgowiu, po wykonanym przez nich dziesięciominutowym, łagodnym treningu. Do tego celu użyto rezonansu magnetycznego o wysokiej rozdzielczości (fMRI,

Przeczytaj całość
Joanna Przybyszewska 2018-10-01
Dla wszystkich

Neuronowy szum przeszkadza w przywoływaniu wspomnień

Obszarem mózgu odpowiedzialnym za pamięć i jednocześnie dotkniętym wczesnymi patologicznymi zmianami w toku choroby Alzheimera jest hipokamp. Region ten odpowiada za tworzenie sieci połączeń pomiędzy neuronami w wyniku oddziaływania nowych bodźców i za przechowywanie wspomnień. U ludzi zdrowych właśnie dzięki pracy hipokampa możliwe jest zapamiętywanie drogi przemierzanej codziennie do pracy lub usytuowania konkretnego obiektu w przestrzeni. Osoby cierpiące na demencję mają problem z odzyskiwaniem tego typu danych. Ściśle określony region hipokampa, tzw. pole CA1, odpowiedzialny

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-07-23
Dla wszystkich

Neurony od przekonania

Każdy człowiek codziennie podejmuje mnóstwo decyzji: co na siebie włożyć, co zjeść, z kim się spotkać. Wszystkie wybory dokonywane są z większym lub mniejszym przekonaniem. Zespół badaczy z Uniwersytetu w Bonn postanowił zweryfikować istnienie neuronów, których aktywność wskazywałaby subiektywną wartość poszczególnych wyborów. Wyniki przeprowadzonego przez nich eksperymentu zostały opublikowane w czasopiśmie “Current Biology”. W badaniu wzięło udział 12 osób, które zostały przyjęte do szpitala ze względu na ciężką formę epilepsji. Standardowa procedura diagnostyczna w przypadku

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2020-11-03
Dla wszystkich

Nie taki wyjątkowy ludzki mózg

Choć na pierwszy rzut oka obie półkule ludzkiego mózgu wyglądają podobnie, różnią się od siebie morfologią, rozmieszczeniem komórek nerwowych, ich połączeń oraz neurochemii. Ta asymetria jest powszechnie interpretowana jako kluczowa dla lateralizacji funkcjonalnej, która oznacza, że poszczególne obszary kory mózgu specjalizują się w pełnieniu różnych funkcji. Przykładem może być ośrodek Broki leżący w dolnym zakręcie czołowym, niezwykle istotny dla produkcji mowy – zazwyczaj jest większy w lewej półkuli. Lewa półkula (kontrolująca prawą stronę ciała) zwykle

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-02-18
Dla wszystkich

Niebieska tabletka na sprawność… umysłową?

Sildenafil, czyli popularna “Viagra”, to substancja kojarzona w społeczeństwie głównie jako lek stosowany w zaburzeniach erekcji. Co ciekawe, sildenafil pierwotnie był testowany w kontekście leczenia dusznicy bolesnej. Badacze upatrywali w nim możliwego remedium na tę chorobę ze względu na mechanizm jego działania, który polega na rozszerzaniu naczyń krwionośnych, co zwiększa przepływ krwi przez te naczynia. W toku przeprowadzanych badań okazało się jednak, iż sildenafil nie jest zbyt skuteczny w leczeniu dusznicy bolesnej, za to wykazuje

Przeczytaj całość
Artur Goc 2024-07-02