Dołącz do nas!

Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki

Kategoria: Zdrowie psychiczne
Dla wszystkich

Nie zapomnij przestawić zegarka na czas zimowy – twój mózg już to zrobił!

Wraz z nadchodzącą jesienią zbliżamy się do przejścia na czas zimowy. Jednak bez względu na umowne regulacje mówiące o tym, czy, kiedy i w którą stronę należy przesunąć wskazówki zegarów, pod wpływem zmieniających się pór roku nasz mózg dokonuje własnych, wewnętrznych „zmian czasu”. Obszarem mózgu odpowiedzialnym za ten proces są jądra nadskrzyżowaniowe (suprachiasmatic nucleus, SCN) – dwie niewielkie struktury znajdujące się w podwzgórzu, złożone łącznie z około 40 tys. neuronów. Działają one w odpowiedzi na

Przeczytaj całość
Małgorzata Juraś-Darowny 2022-10-18
Dla wszystkich

Niebezpieczne urazy głowy

W znanym Czasopiśmie JAMA Neurology zostało opublikowane interesujące badanie, pochodzące z Uniwersytetu Pensylwanii. Naukowcy przeanalizowali dane z aktualnie trwającego badania, które obejmuje uczestników w wieku 45-65 lat. Celem było określenie, w jaki sposób historia urazów może wpływać na długość życia. Uczestnicy, którzy doznali jakiegokolwiek urazu głowy podczas 30-letniego okresu badań, mieli dwa razy wyższy wskaźnik śmiertelności niż ci, którzy nie mieli żadnego urazu głowy. Umieralność wśród osób z umiarkowanymi lub ciężkimi urazami głowy była prawie

Przeczytaj całość
Artur Terbalyan 2023-02-21
Dla wszystkich

Niebieska tabletka na sprawność… umysłową?

Sildenafil, czyli popularna “Viagra”, to substancja kojarzona w społeczeństwie głównie jako lek stosowany w zaburzeniach erekcji. Co ciekawe, sildenafil pierwotnie był testowany w kontekście leczenia dusznicy bolesnej. Badacze upatrywali w nim możliwego remedium na tę chorobę ze względu na mechanizm jego działania, który polega na rozszerzaniu naczyń krwionośnych, co zwiększa przepływ krwi przez te naczynia. W toku przeprowadzanych badań okazało się jednak, iż sildenafil nie jest zbyt skuteczny w leczeniu dusznicy bolesnej, za to wykazuje

Przeczytaj całość
Artur Goc 2024-07-02
Dla wszystkich

Niebieskie światło postarza

Naukowcy z Oregon State University zbadali zmiany zachodzące u muszek owocowych po ich nadmiernej ekspozycji na światło niebieskie. Zaobserwowali u nich uszkodzenia komórek nerwowych, które mogą przyczyniać się do przedwczesnego starzenia. Badacze przewidują, że u ludzi zachodzą podobne zmiany, co wymaga potwierdzenia w przyszłych badaniach. W XXI wieku wiele osób jest nadmiernie eksponowana na światło niebieskie pochodzące z ekranów laptopów, smartfonów czy telewizorów. Istnieją dowody naukowe na to, że nadmierna ekspozycja zwiększa ryzyko różnych chorób,

Przeczytaj całość
Olga Szeidl 2022-10-11
Dla wszystkich

Niewyspanych boli bardziej?

Niedobór snu wpływa negatywnie na cały organizm. Po nieprzespanej nocy odczuwamy ból głowy, zmęczenie, drażliwość czy problemy z koncentracją. W dłuższej perspektywie problemy ze snem mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Bezsenność zwiększa ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, chorób psychicznych (takich jak depresja) czy zaburzeń hormonalnych. Ilość snu wpływa również na percepcję bólu, jednak mechanizmy leżące u podłoża tego zjawiska nie są do końca poznane. Amerykańscy naukowcy z Massachusetts General Hospital postanowili zgłębić ten temat i

Przeczytaj całość
Olga Szeidl 2024-01-09
Dla wszystkich

Niezręczna matka a epigenetyka

Początkowe etapy życia są kluczowe dla naszego rozwoju. Wczesne okresy rozwojowe – okres prenatalny, wczesnego dzieciństwa oraz dojrzewania – to nie tylko czas kształtowania się biologicznego podłoża późniejszego funkcjonowania, ale również szczególnej wrażliwości organizmu na działanie różnorodnych stresorów. Oddziaływanie czynników, takich jak infekcje czy chroniczny stres pozostawia po sobie biologiczne ślady ujawniające się między innymi na poziomie modyfikacji epigenetycznych – zmian w zakresie ekspresji genów niezwiązanych ze zmianami w samej sekwencji nukleotydów w DNA. Do

Przeczytaj całość
Małgorzata Juraś-Darowny 2023-04-20
Dla wszystkich

Nowa funkcja starych przeciwciał

Glutaminian jest głównym neuroprzekaźnikiem pobudzającym. Oddziałuje na kilka rodzajów receptorów, w tym na receptory N-metylo-D-asparaginowe (NMDA). Są one kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania nie tylko neuronów, ale także astrocytów, oligodendrocytów i innych komórek, których rola jest mniej znana. W surowicy krwi oraz w płynie mózgowo-rdzeniowym obecne są przeciwciała NMDAR-AB należące do immunoglobulin G. Pierwotnie opisano je jako powodujące “stan zapalny mózgu skierowany przeciwko receptorom NMDA”, charakteryzujący się występowaniem psychoz, dyskinez, napadów padaczkowych, utraty przytomności i niestabilności

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-02-27
Dla wszystkich

Nowa metoda leczenia migreny

Przeprowadzone w 2013 roku badania wykazały, że migrena jest jedną z chorób, która bardzo negatywnie wpływa na jakość życia osób cierpiących na to schorzenie. Jak dotąd nie udało się ustalić jednoznacznej przyczyny migreny, dlatego też wynalezienie środka, którego stosowanie skutecznie hamowało by chorobę, a także jej zapobiegało jest dość trudne. Sytuacja zmieniła się kiedy przyjęto, że za powstawanie bólu migrenowego odpowiada prawdopodobnie nadmierne pobudzenie komórek nerwu trójdzielnego, w którego zakończeniach zlokalizowane są receptory neuropeptydu zależnego

Przeczytaj całość
Magda Piasecka 2017-10-12
Dla wszystkich

Nowa terapia choroby Alzheimera

Choroba Alzheimera jest jedną z najpoważniejszych chorób neurodegeneracyjnych, na którą cierpią przede wszystkim osoby po 65 roku życia. Jest to postępująca postać otępienia, prowadząca końcowej fazie do śmierci. Objawia się ona głównie obniżoną sprawnością umysłową, dlatego schorzenie to często określane jest mianem przedstarczego zaniku mózgu. Zgodnie z obecnym stanem wiedzy za wiodąca przyczynę tej choroby uważa się odkładanie w mózgu blaszek amyloidowych, których złogi wpływają negatywnie na przebieg neurotransmisji, a tym samym na funkcjonowanie układu

Przeczytaj całość
Magda Piasecka 2017-10-31
Dla wszystkich

Nowatorskie podejście do walki ze stresem

Zespół stresu pourazowego (PTSD, ang. posttraumatic stress disorder) jest dość poważnym problemem dla osób, które doświadczyły w swoim życiu jakichś traumatycznych wydarzeń. Schorzenie to jest niejednokrotnie męczy również żołnierzy. Od samego początku służby są oni niejako na nie skazani, a po powrocie z wojny do domu nie są w stanie zazwyczaj normalnie funkcjonować. PTSD klasyfikowane jest jako zaburzenie lękowe, a w jego przebiegu wyróżnić można trzy grupy objawów. Do pierwszej zaliczają się koszmary senne oraz

Przeczytaj całość
Magda Piasecka 2018-01-08

Nowe możliwości opracowywania środków terapeutycznych przeciwko chorobom neurodegeneracyjnym

Bariera krew-mózg (BBB, ang. Brain-Blood Barier) pełni kluczową rolę ochronną. Jest to swoista przeszkoda, która uniemożliwia wnikanie od ośrodkowego układu nerwowego szkodliwych substancji, a tym samym zmniejsza ryzyko ich niekorzystnego wpływu na mózgu. Ma to duże znaczenie w przypadku ograniczania ryzyka rozwoju poważnych chorób neurodegeneracyjnych. Z drugiej zaś strony jej obecność uniemożliwia uwalnianie i wnikanie do ośrodkowego układu nerwowego substancji leczniczych, które mogłyby pomóc w terapiach bądź prewencji różnych schorzeń, takich jak np. udar, nowotwór

Przeczytaj całość
Magda Piasecka 2017-12-09
Dla wszystkich

Nowe odkrycie dotyczące zawrotów głowy

Zawroty głowy stanowią objaw nieprawidłowości w czynności układu przedsionkowego, którego funkcją jest umożliwienie organizmowi utrzymanie równowagi. W języku polskim termin “zawroty głowy” nie jest jednoznaczny i odnosi się do dwóch różnych zjawisk o innym podłożu. Pierwszym z nich jest iluzja ruchu otoczenia lub własnego ciała (niekiedy tylko głowy) w określoną stronę – są to układowe zawroty głowy (ang. vertigo). W drugim przypadku dolegliwości są mniej sprecyzowane i obejmują wrażenie niestabilności, niepewności postawy, braku równowagi oraz

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2019-08-07
Dla wszystkich

Nowe spojrzenie na przyczyny i leczenie depresji

Depresja to jedna z najczęściej diagnozowanych chorób na świecie. Dotychczas jej rozwój wyjaśniany był za pomocą hipotezy monoaminowej. Według niej zaburzenie to występuje, gdy z jakiegoś powodu drastycznie spada aktywność noradrenaliny i serotoniny – neuroprzekaźników należących do grupy monoamin. Dlatego też farmakoterapia depresji ukierunkowane jest przede wszystkim na podniesienie poziomu tych dwóch neuromediatorów w ośrodkowym układzie nerwowym. Często jednak procedura ta jest nieskuteczna. Nawet jedna trzecia leczonych w ten sposób pacjentów nie odczuwa jakiejkolwiek poprawy.

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-06-20
Dla wszystkich

Nowe wytyczne w diagnostyce choroby Alzheimera

Pewnym problemem związanym z interpretacją wyników badań nad chorobą Alzheimera jest brak jednolitych kryteriów do jej oceny przyjmowanych przez naukowców. Opisując ją, przyjmuje się często poziom patologicznej formy beta-amyloidu, stężenie białka tau lub natężenie objawów demencji. Wyniki eksperymentalnych terapii oparte na różnych danych trudno jest ze sobą porównywać.W 2011 roku amerykańskie organizacje zajmujące się badaniami na tym polu – Narodowy Instytut Starzenia (NIA, ang. National Institute on Aging) i Stowarzyszenie Alzheimera (AA, ang. Alzheimer’s Association)

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-04-12
Dla wszystkich

Nowy biomarker tauopatii

Głębokie i intensywne badanie określonej choroby to często najbardziej efektywna droga do znalezienia terapii. Niestety choroby układu nerwowego nie zawsze wpisują się w tę regułę. Jednym z takich przypadków są choroby z grupy tauopatii, których przyczyną jest dysfunkcja białek tau w mózgu. Charakterystycznym przykładem reprezentującym tą grupę jest choroba Alzheimera. Tauopatie cechują się szybko postępującymi zaburzeniami myślenia i poruszania się. Problem stanowi to że, różne rodzaje tauopatii dają na początku bardzo podobne objawy, co utrudnia

Przeczytaj całość
Artur Terbalyan 2022-12-29
Dla wszystkich

Nowy kierunek w badaniach nad terapią stwardnienia rozsianego

Rola oligodendrocytów w ośrodkowym układzie nerwowym jest niezwykle ważna dla prawidłowego funkcjonowania neuronów. Komórki te tworzą bowiem osłonki mielinowe, które chronią aksony i zwiększają wydajność przesyłania impulsów nerwowych. Utrata osłonki mielinowej generuje liczne problemy i jest charakterystyczna przede wszystkim dla stwardnienia rozsianego. Oligodendrocyty powstają ze specyficznych komórek progenitorowych. Jednakże mechanizmy molekularne regulujące ich homeostazę w dorosłym mózgu wciąż są słabo poznane. Zespół naukowców z University of Buffalo zbadał zjawisko tzw. patologicznego spoczynku komórek progenitorowych oligodendrocytów.

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2019-01-07
Dla wszystkich

Nowy mechanizm bólu i nowy lek przeciwbólowy

Ból, szczególnie chroniczny, to stan znany milionom ludzi na całym świecie, dlatego też badania mające na celu poznanie mechanizmu tego zjawiska, a także znalezienie sposobu na jego złagodzenie lub wyeliminowanie mają tak duże znaczenie. Wcześniejsze badania koncentrowały się zwykle na obszarze rdzenia kręgowego lub nerwów obwodowych. Zespół z Texas Science University Health Sciences Center (TTUHSC) School of Medicine skupili się jednak na tym, w jaki sposób przyczyniają się do tego stanu niektóre mechanizmy mózgowe. “Nasza

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2019-10-14
Dla wszystkich

Nowy model bariery krew-mózg in vitro

Bariera krew-mózg (ang. blood brain barrier, BBB) stanowi selektywne połączenie między naczyniami krwionośnymi a tkanką nerwową ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Jest barierą zarówno fizyczną, jak i biochemiczną. Umożliwia wybiórczy transport substancji (składników odżywczych, metabolitów i jonów) pomiędzy krwią a płynem mózgowo-rdzeniowym. Tym samym jest jednym z mechanizmów utrzymania dynamicznej równowagi (homeostazy) w obrębie mózgu. Zakłócenie BBB ​​jest związane z różnymi chorobami OUN. Niestety dokładne odwzorowanie bariery krew-mózg jest skomplikowane. Ma to związek z trudnościami w

Przeczytaj całość
Kamila Sroka 2023-04-06
Dla wszystkich

Objadanie się w chorobie Parkinsona

Jednym z problemów, z jakimi często borykają się osoby cierpiące na chorobę Parkinsona, jest objadanie się i związany z nim przyrost masy ciała. Podobnie rzecz ma się z innymi kwestiami, które wydają się związane z zaburzeniem kontrolowania impulsów, takimi jak hazard, zakupy, drobne kradzieże czy zachowania seksualne. Naukowcy przypuszczają, że może to być wynikiem zbyt słabej aktywności układu nagrody i potrzeby pobudzania go w sposób silniejszy niż w normalnych warunkach. Naukowcy z Włoch zauważyli, że

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-04-05
Dla wszystkich

Obowiązki domowe to wciąż domena kobiet

Pomimo ciągłego rozwoju społeczeństwa, większego równouprawnienia w związkach międzyludzkich i coraz większego zaangażowania mężczyzn w życie rodzinne, wciąż pokutuje przekonanie, że pewne prace domowe są bardziej „kobiece”, lepiej wykonywane przez matki niż ojców. Gotowanie, sprzątanie i wszystkie podobne zajęcia domowe to kropla w morzu aktywności, które wykonują kobiety. Czasy, w których żyjemy, dają kobietom możliwości rozwoju zawodowego i samodoskonalenia, jednakże najczęściej aktywność zawodowa nie wypiera aktywności domowej, nawet nie dzieli jej po równo między matką

Przeczytaj całość
Dominika Hącel 2025-03-28
Dla wszystkich

Oczy są zwierciadłem mózgu?

Zespół badaczy z Uniwersytetu w Zurychu postanowił przyjrzeć się związkowi między predyspozycją do schizofrenii a grubością siatkówki. Ale nie u osób z rozpoznaną chorobą. Nie – to by było zbyt łatwe. Oni sięgnęli po dane od prawie 35 tysięcy zdrowych osób, które z żadną diagnozą psychiatryczną nie miały jeszcze do czynienia. A jednak – w ich oczach już teraz czaiło się coś, co może kiedyś doprowadzić do poważnych problemów. Z pomocą przyszły tzw. poligeniczne wskaźniki

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2025-05-16