Dołącz do nas!

Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki
Dla wszystkich

Jak aktywność fizyczna pomaga zachować młodość?

Aktywność fizyczna jest jednym z filarów zdrowego stylu życia. Od dawna wiadomo, że ogranicza ona ryzyko wystąpienia różnorodnych problemów zdrowotnych związanych z wiekiem, takich jak choroby sercowo-naczyniowe, nowotwory czy nawet choroba Alzheimera. Naukowcy starają się zrozumieć, na czym polega mechanizm jej działania. Specjaliści ze Stanford University postanowili dowiedzieć się, w jaki sposób dobrowolne ćwiczenia fizyczne wpływają na funkcje komórek macierzystych zlokalizowanych w mięśniach myszy. W przeciwieństwie do pluripotencjalnych komórek macierzystych, embrionalnych lub indukowanych, które mogą

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-04-14
Dla wszystkich

Ile osób na świecie tak naprawdę jest leworęcznych?

Choć większość ludzi na świecie jest praworęczna, trudno oprzeć się wrażeniu, że naprawdę wielkie talenty wywodzą się spośród leworęcznych. Tak było w przypadku Leonarda da Vinci, Jimiego Hendrixa, Napoleona Bonaparte czy nawet Oprah Winfrey. Międzynarodowy zespół złożony z naukowców z greckiego National and Kapodistrian University of Athens i brytyjskiego University of St Andrews przeprowadził szeroko zakrojone badanie dotyczące leworęczności. Przeprowadzono metaanalizę badań z łącznym udziałem 2 396 170 osób. Wyniki pozwoliły wykazać, że przy zastosowaniu

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-04-09
Dla wszystkich

Mysia mimika

Istnieje 6 emocji, których mimiczne ekspresje są bez problemu rozpoznawalne dla każdego człowieka, niezależnie od narodowości czy przynależności etnicznej. Są to: radość, złość, wstręt, zaskoczenie, smutek i strach. Są wspólne dla całego gatunku Homo sapiens, a ich okazywanie jest cechą wrodzoną. Podobne ekspresje wykazują już noworodki, które nie miały jeszcze czasu, aby nauczyć się ich od dorosłych. Co więcej, taka sama mimika obecna jest na twarzach osób niewidomych od urodzenia, które w ogóle nie miały

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-04-07
Dla wszystkich

Mniejsze ryzyko śmierci z powodu udaru

Udar mózgu występuje na skutek zatrzymania dopływu krwi do tkanki mózgowej. Neuronu obumierają, co wywołuje szereg objawów zależnych od lokalizacji uszkodzenia. W wielu przypadkach jest to stan zagrażający życiu i wymagający natychmiastowej hospitalizacji. Jest to trzecia najczęstsza przyczyna śmierci oraz główna przyczyna trwałego kalectwa i utraty samodzielności. 90% spośród wszystkich udarów stanowią udary niedokrwienne, pojawiające się w wyniku zwężenia lub całkowitego zamknięcia światła naczyń zaopatrujących mózg. Każdego roku udar mózgu przeżywa tysiące pacjentów. Naukowcy z

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-04-02
Dla wszystkich

Nowy lek na stwardnienie rozsiane

Stwardnienie rozsiane to choroba autoimmunologiczna. W jej przebiegu układ odpornościowy atakuje i niszczy mielinę, tworzącą osłonki wokół aksonów. Pozbawione osłonek włókna nerwowe nie są w stanie prawidłowo przesyłać sygnałów, co prowadzi do rozwoju objawów, takich jak niedowład kończyn, zaburzenia widzenia, czucia, koordynacji i równowagi. Naukowcy wciąż nie są pewni, dlaczego tak się dzieje. Mimo to prowadzone są liczne prace mające na celu znalezienie skutecznej metody terapii. Naukowcy z The Scripps Research Institute, ośrodka badawczego ze

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-03-31
Dla wszystkich

Co tracimy najpierw: mózg czy mięśnie?

Od dawna wiadomo, że aktywność fizyczna jest jednym z elementów zdrowego stylu życia, który pozwala utrzymać w dobrej kondycji cały organizm. Wiadomo też, że istnieje korelacja między aktywnością fizyczną a poziomem zdolności poznawczych. Nigdy jednak nie przeprowadzono badania, które rozstrzygnęłoby czy to aktywność fizyczna zapobiega pogorszeniu się zdolności poznawczych, czy też może aktywność intelektualna wpływa na zwiększenie aktywności fizycznej. Naukowcy z Uniwersytetu Genewskiego i Szwajcarskiego Narodowego Centrum Badań Kompetencji w naukach o życiu (NCCR Lives)przeanalizowali

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-03-26
Dla wszystkich

Żeby leczenie depresji nie dobijało

Niekiedy ciężko jest wyleczyć depresję bez włączenia farmakoterapii. W przypadku znacznie nasilonych objawów wykorzystuje się trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, o skuteczności wyższej niż środki stosowane przy łagodniejszych formach tej choroby. Nie są one jednak pozbawione wad. Ich działania niepożądane są często silniejsze i poważniejsze – od suchości w ustach, poprzez zaburzenia trawienia i problemy z wagą, aż po zaburzenia widzenia i rozwój manii. Dlatego też wielu pacjentów rezygnuje z ich przyjmowania, co uniemożliwia skuteczną terapię depresji.

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-03-24
Dla wszystkich

Endogenne opioidy na przewlekły ból

Jedną z przyczyn przewlekłego bólu jest zapalenie nerwów obwodowych. Odpowiedź zapalna jest wynikiem działania komórek układu odpornościowego. Wytwarzają one cytokiny, czyli białka sygnalizacyjne, które mogą nasilać lub hamować stan zapalny oraz ból. Jedną z tych cząsteczek jest interleukina 4 (IL-4) – cytokina o działaniu przeciwzapalnym, od pewnego czasu znajdująca się w centrum zainteresowania naukowców i stosowana w leczeniu bólu. Zespół naukowców z Charité – Universitätsmedizin Berlin prowadził prace mające na celu poznanie mechanizmów, za pomocą

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-03-19
Dla wszystkich

Pandemia a zdobywanie informacji

W dobie internetu dostęp do informacji stał się powszechny i łatwy jak nigdy wcześniej. Ludzie błyskawicznie otrzymują wiadomości o aktualnych wydarzeniach z całego świata. Staje się to istotne szczególnie w przypadku zagrożeń, takich jak obecna pandemia COVID-19, kiedy poszukiwane stają się informacje o bieżącej sytuacji i zaleceniach specjalistów. Naukowcy z Ohio State University przeprowadzili badanie dotyczące tego, w jaki sposób ludzie szukają tych wiadomości i jak je przetwarzają. W badaniu wzięły udział 494 osoby, które

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-03-17
Dla wszystkich

Coraz bliżej poznania mechanizmu odczuwania bólu

Już 70 lat temu naukowcy przypuszczali, że mózg może otrzymywać informacje o bodźcach dotykowych ze świata zewnętrznego za pośrednictwem specjalnych czujników. Od tego czasu odkryto, że owe czujniki mają postać kanałów jonowych i są zdolne do translacji mechanicznego nacisku na komórkę na impulsy elektryczne, które docierają do ośrodkowego układu nerwowego. Zjawisko to nosi nazwę mechanotransdukcji. Udowodniono, że ma ono zasadnicze znaczenie w procesach fizjologicznych takich jak słuch, dotyk czy propriocepcja. Jednak tożsamość czujnika odpowiedzialnego za

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-03-12
Dla wszystkich

Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe

Empatia, czyli zdolność odczuwania stanów psychicznych innych osób, stanowi podstawę moralności. Wiadomo, że nieprawidłowości w funkcjonowaniu empatii występują u osób cierpiących na zaburzenia psychiczne takie jak psychopatia. Naukowcy wciąż nie są pewni, co właściwie motywuje ludzi, a także zwierzęta, do powstrzymywania się od wyrządzania krzywdy innym istotom. Naukowcy z Holenderskiego Instytutu Neuronauki (NIN) badali szczury, starając się sprawdzić czy występują u nich zachowania wskazujące na istnienie empatii. Na początku zwierzęta umieszczono w klatce z dwiema

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-03-10
Dla wszystkich

GABA – neuroprzekaźnik pobudzający?

Kwas gamma-aminomasłowy (GABA) to niezwykle istotny neuroprzekaźnik. Jego receptory są obecne niemal na powierzchni niemal wszystkich neuronów. Niekiedy bywa określany mianem “środka uspokajającego dla umysłu”, co obrazuje jego działanie zmniejszające aktywność neuronów. GABA uważany jest za kluczowy dla odporności na stres, zdolności do rozluźnienia się oraz dla stabilności nastroju. Wyniki najnowszych badań przeprowadzonych w australijskim ośrodku badawczym Florey Institute of Neuroscience and Mental Health wykazały, że wyciszanie aktywności neuronów nie jest jedynym efektem działania GABA.

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-03-05
Dla wszystkich

Szafran na dobranoc

Bezsenność może dotykać nawet 45-60% ludzkości na całym świecie. Najczęściej nie jest to problem sam w sobie, ale raczej objaw innych dolegliwości, np. depresji, chorób tarczycy czy nadmiernego stresu. Leczenie bezsenności rozpoczyna się zazwyczaj od metod niefarmakologicznych. Należą do nich m.in. przestrzeganie zasad higieny sny, techniki relaksacyjne lub terapia poznawczo-behawioralna. Gdy okazują się one nieskuteczne, włącza się leki o działaniu uspokajającym, nasennym i ułatwiającym zasypianie. Na całym świecie prowadzone są liczne badania naukowe mające na

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-03-03
Dla wszystkich

Nowa funkcja starych przeciwciał

Glutaminian jest głównym neuroprzekaźnikiem pobudzającym. Oddziałuje na kilka rodzajów receptorów, w tym na receptory N-metylo-D-asparaginowe (NMDA). Są one kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania nie tylko neuronów, ale także astrocytów, oligodendrocytów i innych komórek, których rola jest mniej znana. W surowicy krwi oraz w płynie mózgowo-rdzeniowym obecne są przeciwciała NMDAR-AB należące do immunoglobulin G. Pierwotnie opisano je jako powodujące “stan zapalny mózgu skierowany przeciwko receptorom NMDA”, charakteryzujący się występowaniem psychoz, dyskinez, napadów padaczkowych, utraty przytomności i niestabilności

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-02-27
Dla wszystkich

Medytacja pod lupą

Medytacja transcendentalna to technika medytacyjna zapoczątkowana w latach 60 XX wieku przez Maharishiego Mahesha Yogiego. Opiera się na krótkich sanskryckich mantrach wielokrotnie powtarzanych w myślach. Są one indywidualnie dobierane dla każdej osoby rozpoczynającej medytację z uwzględnieniem jej cech charakteru i stylu życia. Dokonuje tego mistrz, który także udziela początkującemu instrukcje i nadzoruje jego trzy pierwsze sesje medytacyjne. Następnie uczeń może rozpocząć samodzielną medytację, w dwóch dwudziestominutowych sesjach dziennie. Zwolennicy tej metody utrzymują, że pomaga ona

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-02-25
Dla wszystkich

Liczba osób cierpiących na demencję podwoi się do 2050 roku

W poniedziałek 17 lutego, podczas debaty w Parlamencie Europejskim, agencja pozarządowa Alzheimer Europe opublikowała raport zawierający wyniki ostatnich badań dotyczących choroby Alzheimera w Europie. Opowiedziano między innymi o pracach podjętych w ciągu ostatnich trzech dekad w celu oszacowania rozprzestrzeniania się demencji w Europie: o badaniu EURODEM rozpoczętym w latach 80. i zaktualizowanym w 200 roku, projekcie European Collaboration on Dementia – EuroCoDe przeprowadzonym w latach 2006-2008 oraz o ALCOVE – pierwszym wspólnym projekcie Unii Europejskiej

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-02-20
Dla wszystkich

Nie taki wyjątkowy ludzki mózg

Choć na pierwszy rzut oka obie półkule ludzkiego mózgu wyglądają podobnie, różnią się od siebie morfologią, rozmieszczeniem komórek nerwowych, ich połączeń oraz neurochemii. Ta asymetria jest powszechnie interpretowana jako kluczowa dla lateralizacji funkcjonalnej, która oznacza, że poszczególne obszary kory mózgu specjalizują się w pełnieniu różnych funkcji. Przykładem może być ośrodek Broki leżący w dolnym zakręcie czołowym, niezwykle istotny dla produkcji mowy – zazwyczaj jest większy w lewej półkuli. Lewa półkula (kontrolująca prawą stronę ciała) zwykle

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-02-18
Dla wszystkich

Biomarker depresji

Zaburzenia depresyjne towarzyszą co najmniej 300 mln osób na całym świecie. Wciąż jednak nie jest pewne, jakie procesy zachodzące w ośrodkowym układzie nerwowym są pierwotna przyczyną tych schorzeń. Obecnie dominują trzy hipotezy: monoaminowa, przewlekłego stanu zapalnego oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Druga z nich – hipoteza przewlekłego stanu zapalnego – jest ściśle związana ze szlakiem kinureinowym (KYN), jednym z głównych szlaków metabolicznych tryptofanu. Wyniki badań naukowych świadczą o tym, że u pacjentów z depresją

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-02-13
Dla wszystkich

Jaśnie oświeceni

Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) stanowi grupę nawracających zaburzeń psychicznych, w których występują zespoły depresyjne i maniakalne lub hipomaniakalne, niekiedy rozdzielone okresami bez objawów. Szacuje się, że zaburzenie to występuje u 1-2% populacji. Obecna wiedza medyczna nie pozwala na jego całkowite wyleczenie. Terapia obejmuje stosowanie leków normotymicznych. Opracowanie skutecznej terapii niefarmakologicznej jest określane jako priorytetowe nie tylko przez zajmujących się tym zaburzeniem specjalistów, ale również przez samych pacjentów. Dlatego też naukowcy poszukują metody, która przyniosłaby wymierne

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-02-11
Dla wszystkich

Okołoporodowe obumieranie neuronów pod lupą

Rozwój mózgu w życiu płodowym to skomplikowany proces, który wciąż skrywa wiele niewyjaśnionych tajemnic. Od ponad 50 lat naukowcy są świadomi tego, że u ssaków tuż przed porodem i tuż po nim w wyniku apoptozy obumiera około połowa neuronów. Do tej pory jednak nie wyjaśniono czy jest to wynik wrodzonego programu rozwojowego, czy też zjawisko wywoływane przez czynniki zewnętrzne. Naukowcy z Georgia State University w Stanach Zjednoczonych postanowili sprawdzić czy przyspieszenie lub opóźnienie porodu ma

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-02-06
Dla wszystkich

Jak trenować ciało i umysł?

Wiadomo, że aktywność fizyczna jest jednym z integralnych elementów zdrowego stylu życia, pozwalającego zachować w dobrej kondycji nie tylko ciało, ale także umysł. Udowodniono również, że ćwiczenia fizyczne są w stanie wzmocnić procesy afektywne i poznawcze na okres od kilku minut do nawet kilku godzin po zakończeniu treningu. Jednak poszczególne formy aktywności bardzo się od siebie różnią, choćby intensywnością. Wiedza na temat sposobu, w jaki odmienne formy aktywności oddziałują na mózg może pomóc wykorzystać je

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-02-04