Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki
Dla wszystkich

To nie testosteron odpowiada za męskie libido

Libido u mężczyzn tradycyjnie utożsamiane jest z wysokim poziomem testosteronu. Wiadomo jednak, że u mężczyzn jest obecny enzym aromataza, który katalizuje przemianę “hormonu męskości” w estrogeny. U samców ssaków aromataza znajduje się przede wszystkim w jądrach i w ośrodkowym układzie nerwowym, ale naukowcy nie wiedzą czy jej rola zależy od miejsca występowania. Jej ekspresja w mózgu jest kontrolowana przez wysoce konserwatywny, specyficzny promotor. Zawierające ten enzym neurony tylno-grzbietowej części ciała migdałowatego regulują męską agresję, ale

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Neurologia samotności

Izolacja społeczna w okresie dzieciństwa niekorzystnie wpływa na funkcjonowanie mózgu w dorosłości oraz utrudnia nawiązywanie kontaktów społecznych. Zostało to udowodnione w doświadczeniach na wielu gatunkach ssaków. Potwierdzają to również badania przeprowadzone na ludziach. Naukowcy łączą te obserwacje ze zmienioną aktywacją niektórych obszarów mózgu. Wyniki prac naukowych wskazują, że przyśrodkowa kora przedczołowa (mPFC, ang. medial prefrontal cortex) jest kluczowym elementem pętli neuronalnych regulujących zachowania społeczne. Zespół badaczy z Icahn School of Medicine at Mount Sinai postanowił

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Posłuszeństwo wbrew moralności

Historia ludzkości zna wiele przypadków, w których ludzie dopuszczali się okrucieństwa, ponieważ otrzymali takie polecenie od swoich zwierzchników. Przestępstwa wojenne niejednokrotnie popełniane były przez “zwykłych” ludzi, którzy wykonywali jedynie rozkazy innych. Klasycznym przykładem tego zjawiska są ludobójstwa, zwane także w literaturze psychologii społecznej „przestępstwami posłuszeństwa”. Dochodzi do nich wówczas, gdy pewna część populacji okazuje ślepe posłuszeństwo wobec władzy. Naukowcy z Holenderskiego Instytutu Neuronauk postanowili zbadać ten fenomen, wykorzystując nowoczesną technologię obrazowania pracy mózgu. Ich celem

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Niewyspani i nietowarzyscy

Czy ludzkie zachowanie zależy tylko od cech osobowości? Niekoniecznie. Wyniki wielu badań naukowych wskazują na fakt, że to, jak funkcjonujemy w społeczeństwie, zależy jednak przede wszystkim od aktualnego stanu emocjonalnego oraz poziomu motywacji do działania. Łatwo przy tym zapomnieć, jak wielką rolę odgrywa w tym kontekście sen, a zwłaszcza jego niedostatek. Naukowcy od lat starają się wyjaśnić jego wpływ na różne aspekty ludzkiego życia. Badając efekty deprywacji snu, do tej pory skupiali się głównie na

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Uczenie się na własnych błędach to nie wszystko

Podczas kolejnych lat życia człowiek rozwija swoją wiedzę poprzez wyciąganie wniosków z konsekwencji podjętych decyzji. Ten rodzaj zdobywania wiedzy w literaturze nazywany jest nauką poprzez doświadczenie (ang. experiential learning). Ludzie obserwują również zachowania innych i mają skłonność do wzorowania się na ich wyborach. Ten fenomen w psychologii społecznej przyjęło się opisywać jako “wpływ społeczny” (ang. “social influence”). Naukowcy z University Medical Center Hamburg-Eppendorf (UKE) postanowili zbadać związek pomiędzy tymi dwoma rodzajami uczenia się. W swoim

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Antykoncepcja hormonalna a depresja – czy istnieje związek?

Antykoncepcja hormonalna jest powszechnie stosowana od ponad 60 lat. Niektóre kobiety zaczynają przyjmować środki antykoncepcyjne już w okresie dojrzewania. W tym czasie mózg wykazuje zwiększoną wrażliwość na efekty działania hormonów steroidowych, których endogenne wytwarzanie jest hamowane przez środki antykoncepcyjne. Czy wiek, w którym rozpoczyna się stosowanie antykoncepcji hormonalnej, może mieć istotny wpływ na zdrowie mózgu? Grupa naukowców z University of Ottawa postanowiła udzielić odpowiedzi na to pytanie. Z publikowanych dotychczas badań wiemy, że stosowanie środków

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Dlaczego podczas ciąży tak ważny jest komfort psychiczny?

W przybliżeniu 20% kobiet w ciąży zmaga się z objawami depresji. Depresja ciążowa, występująca niezależnie od depresji poporodowej, jest wciąż niewystarczająco diagnozowana i nieodpowiednio leczona. Zachowanie dzieci w wieku szkolnym, których matki przechodziły depresję ciążową, może być znacznie zaburzone. Częściej występuje u nich depresja, niepokój, agresja oraz nadaktywność psychoruchowa. Wyniki badań sugerują, że wymienione zaburzenia u potomstwa płci męskiej pojawiają się z większą częstotliwością. Wciąż jednak nie wyjaśniono, jak one powstają. Zachowanie człowieka, również to związane

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Co lubią muszki owocowe?

Zwierzęta mają swoje ulubione smaki i zapachy. W kwestii smaku ich gusta są dosyć zbieżne: przyciągają je cukier i tłuszcz, a odrzuca gorycz. W przypadku zapachów do najatrakcyjniejszych należą te wydobywające się ze świeżego jedzenia. Woń zepsutego jedzenia stanowi zaś sygnał, który zwierzęta odczytują jako „uwaga, niebezpieczeństwo!” Aby móc dokonywać rozróżnień tego typu, mózg potrzebuje neuronów sygnalizujących, co jest lubiane, a co nie. Układ dopaminergiczny, lepiej znany jako układ nagrody, odgrywa istotną rolę w tej

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Co starzeje się najpierw – mózg czy mięśnie?

Brak aktywności fizycznej może mieć poważne konsekwencje dla ludzkiego zdrowia. Według raportu Światowej Organizacji Zdrowia z tego powodu średnio co dziesięć sekund umiera człowiek. Daje to 3,2 miliony zgonów rocznie! W kulturze europejskiej powszechne jest przekonanie, że sprawność fizyczna i sprawność intelektualna idą w parze – już starożytni Rzymianie mawiali „w zdrowym ciele zdrowy duch”. Bieg czasu nieuchronnie osłabia zarówno ciało, jak i umysł. Trudno jednoznacznie stwierdzić, jaka jest zależność pomiędzy osłabieniem kondycji fizycznej i

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Odchudzanie podczas snu?

Podczas każdej nocy ludzkie ciało przechodzi przez kolejne fazy snu. W czasie trwania jednej z tych faz mózg jest bardzo aktywny, oddech przyspieszony, wzrasta częstość skurczów serca, a gałki oczne poruszają się szybko pod powiekami. Jest to tzw. faza REM (ang. rapid eye movement), nazywana także snem paradoksalnym. To w fazie REM pojawiają się barwne, żywe marzenia senne. Na jeden cykl senny składają się trzy stadia fazy NREM (sen wolnofalowy, ang. non-rapid eye movement) oraz

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Jak aktywność fizyczna odmładza mózg

Regularny wysiłek fizyczny to jedna z najlepszych aktywności, które mogą poprawić nasz ogólny stan zdrowia. Korzystny wpływ takiego wysiłku obejmuje nie tylko to, że jesteśmy bardziej sprawni i mamy wysportowaną sylwetkę. Ćwiczenia fizyczne poprawiają także funkcjonowanie naszego mózgu. Podejmując regularne ćwiczenia, możemy opóźnić pewne zmiany zachodzące w mózgu w wyniku procesu starzenia się. Wiele prac naukowych potwierdziło, że treningi działają korzystnie na funkcje poznawcze u osób obarczonych ryzykiem choroby Alzheimera. Problem pojawia się wtedy, gdy

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Stres i stan zapalny – zawsze razem w mózgu?

W dobie pandemii nie są nam obce zarówno stres, jak i niepokój. Codziennie życie przynosi wielu z nas ogrom zmartwień i niestety nie odbija się to na naszym zdrowiu bez echa. Duży poziom stresu w znacznym stopniu przyczynia się do powstawania depresji oraz zaburzeń lękowych. Wiele z dotychczas opublikowanych opracowań naukowych łączyło stres ze stanem zapalnym w organizmie, a tym samym z wydzielaniem prozapalnych cytokin, krążących monocytów oraz z aktywacją mikrogleju w ośrodkowym układzie nerwowym.

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Jak rytm serca może zmieniać postrzeganie?

Do mózgu każdego człowieka nieustannie docierają bodźce pochodzące zarówno z samego ciała, jak i jego otoczenia. Jednakże jedynie część informacji pojawia się w świadomości. Większość podstawowych procesów fizjologicznych – takich jak bicie serca czy oddychanie – zachodzi niezauważona. Zwykle zwracamy na nie uwagę dopiero wtedy, gdy ich praca zostanie w jakiś sposób zaburzona – choćby w przypadku niestrawności lub arytmii serca. Czy te procesy zachodzące w organizmie niezależnie od woli człowieka mogą wpływać na to,

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Komputerowy diagnosta wykryje raka

Biopsja to podstawowe badanie diagnostyczne służące do rozpoznawania nowotworów. Do tej pory ocenę stanu pobranej tkanki, a także badanie jej komórek lekarze przeprowadzali osobiście. To zajęcie bywa czasochłonne oraz jest obarczone marginesem błędu. Grupa naukowców z uniwersytetów MIT, Stanforda i Harvarda udowodniła, że w celu identyfikacji zmian nowotworowych można skutecznie wykorzystać nowoczesną technologię. Wyniki badania zostały szczegółowo opisane w artykule opublikowanym w renomowanym czasopiśmie naukowym “JAMA Network Open”. Próbka pobrana w czasie biopsji zostaje wystawiona

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Wspólne białkowe ogniwo cukrzycy i choroby Alzheimera

Mogłoby się wydawać, że choroba Alzheimera i cukrzyca typu 2 są zupełnie różne. Pierwsza z nich związana jest z utratą pamięci, natomiast druga to choroba metaboliczna charakteryzująca się wysokim stężeniem cukru we krwi. Czy istnieje jednak wspólna cecha łącząca obie te choroby? Okazuje się, że tak. Taki wspólny element mogą stanowić patologiczne złogi białka mające zdolność tworzenia nierozpuszczalnych agregatów. Po raz pierwszy naukowcom udało się uzyskać obraz przedstawiający, jak w złogach szkodliwego białka typowych dla

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

„Śmieciowe geny” wykorzystane do tworzenia nowych neuronów

Ludzki genom to nie tylko geny kodujące białka. Tworzą go też sekwencje niekodujące, nazywane często „śmieciowym DNA”. Chociaż wcześniej myślano, że nie jest nam ono do niczego potrzebne (na co mogłaby wskazywać taka nazwa), to w ciągu ostatnich lat ten pogląd zupełnie się zmienił. Naukowcy z National Institutes of Health (NIH) w Stanach Zjednoczonych zajęli się badaniem genów retrowirusowych stanowiących do 8% ludzkiego genomu i nazywanych ludzkimi endogennymi retrowirusami (HERVs, ang. human endogenous retroviruses). W

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Koronawirus zagrożeniem dla zdrowia psychicznego?

Pandemia koronawirusa w znaczący sposób zmieniła codzienne życie dużej części ludzkości. Ostatnie badania wskazują, że to nie jedyne jej konsekwencje. Może ona zagrażać zdrowiu psychicznemu zarówno pacjentów, jak i ich opiekunów. Artykuł przekrojowy grupy duńskich badaczy z Uniwersytetu w Kopenhadze, opublikowany w czasopiśmie Brain, Behavior, and Immunity, podsumował rezultaty 43 badań naukowych dotyczących wpływu COVID-19 na zdrowie psychiczne. „Epidemia SARS, która wybuchła na przełomie lat 2002 i 2003, negatywnie wpłynęła na zdrowie psychiczne wyleczonych pacjentów

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Neuronowy szum przeszkadza w przywoływaniu wspomnień

Obszarem mózgu odpowiedzialnym za pamięć i jednocześnie dotkniętym wczesnymi patologicznymi zmianami w toku choroby Alzheimera jest hipokamp. Region ten odpowiada za tworzenie sieci połączeń pomiędzy neuronami w wyniku oddziaływania nowych bodźców i za przechowywanie wspomnień. U ludzi zdrowych właśnie dzięki pracy hipokampa możliwe jest zapamiętywanie drogi przemierzanej codziennie do pracy lub usytuowania konkretnego obiektu w przestrzeni. Osoby cierpiące na demencję mają problem z odzyskiwaniem tego typu danych. Ściśle określony region hipokampa, tzw. pole CA1, odpowiedzialny

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Metabolizm żelaza krokiem do spowolnienia starzenia się?

Podczas starzenia się organizmu dochodzi do postępującego spadku zdolności do utrzymania homeostazy. Wynikiem tego są liczne choroby związane z wiekiem i ostatecznie śmierć. Nie jest tajemnicą, że każdy człowiek starzeje się w swoim własnym tempie. Niektórzy dożywają ponad stu lat w całkiem dobrej kondycji fizycznej i psychicznej. Inni zaś już po przekroczeniu 50 roku życia borykają się z rozmaitymi schorzeniami. Naukowcy nie ustają w wysiłkach, by poznać przyczyny tego stanu rzeczy. Obecnie wiadomo, że na

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Hormon od (nie)jedzenia słodyczy

Większość ludzi od czasu do czasu lubi zjeść coś słodkiego. Jednak nadmierne spożywanie pokarmów zawierających cukry proste może prowadzić do wielu problemów, w tym otyłości i cukrzycy typu 2. Zrozumienie biologicznych mechanizmów uczestniczących w kontrolowaniu spożycia cukru może dostarczyć sposobów na zapobieganie tym problemom zdrowotnym. Badacze z amerykańskiego University of Iowa Carver College of Medicine i duńskiego Uniwersytetu w Kopenhadze zajmują się tym problemem. Skoncentrowali się na działaniu hormonu nazywanego czynnikiem wzrostu fibroblastów 21 (FGF21,

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Usyłyszeć koronawirusa

Znaczna część osób przechodzi COVID-19 bez żadnych symptomów choroby. Jednak nie ma pewności, że osoby te nie mogą stać się źródłem kolejnych zakażeń. Dlatego tak istotne jest opracowanie szybkich i tanich metod, które pozwolą wykryć bezobjawowe zakażenie SARS-CoV-2. Badacze z Massachusetts Institute of Technology uważają, że można w tym celu wykorzystać analizę nagrania głosu. Niektóre choroby, w tym choroba Parkinsona czy stwardnienie zanikowe boczne, wpływają na pracę mięśni uczestniczących w artykułowaniu mowy. Podobny efekt ma

Przeczytaj całość