Dołącz do nas!

Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki
Dla wszystkich

Gaworzące nietoperze

Gaworzenie to kamień milowy w rozwoju mowy niemowląt. Czy występuje też wśród innych gatunków, które posługują się jakąś formą języka? Przykładem takiego gatunku są nietoperze woreczkowate (Saccopteryx bilineata). Posiadają ogromny repertuar skomplikowanych zawołań i komunikatów, stosowanych przede wszystkim w rytuałach godowych. Ich język jest bardzo złożony, dlatego młode muszą poświęcić dużo czasu na jego opanowanie. Czy te pierwsze próby wokalizacji przypominają gaworzenie ludzkich niemowląt? Właśnie to postanowiła sprawdzić Ahana Fernandez, która obecnie jest adiunktem w

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-08-26
Dla wszystkich

Jak mózg przetwarza słowa?

Fonemy – najmniejsze dźwiękowe cząsteczki słów – są odbierane przez narządy słuchu i transformowane w sygnały elektryczne. Te impulsy podróżują następnie VIII nerwem czaszkowym (przedsionkowo-ślimakowym) do mózgowia, a dokładnie do kory słuchowej, zlokalizowanej w płacie skroniowym. Przez dekady naukowcy sądzili, że przetwarzanie fonemów w słowa przez kolejne obszary kory słuchowej jest hierarchiczne – niczym kompletowanie urządzenia na taśmie produkcyjnej. Uważali oni, że pierwszorzędowa kora słuchowa przetwarza proste informacje dźwiękowe, np. częstotliwość dźwięków. Następnie przyległy do

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-08-24
Dla wszystkich

Jak mózg ogląda serial

Ile szczegółów fabuły możemy zapamiętać, kiedy oglądamy jakiś serial? Zapewne tylko te najbardziej „soczyste”. Profesor Monica Rosenberg i doktorant Hayoung Song z Dartmouth College byli ciekawi, czy uwagę wszystkich widzów przykują te same momenty. Postanowili więc zbadać poziom koncentracji w trakcie oglądania serialu oraz jego wpływ na późniejsze przypomnienie sobie sekwencji zdarzeń, a także neuronalne korelaty skupienia i rozproszenia uwagi. Wyniki ich badania zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie 'Proceedings of the National Academy of Sciences’.

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-08-20
Dla wszystkich

Jak dopamina steruje motywacją

Dlaczego właściwie robimy cokolwiek? Co sprawia, że wysilamy się, by osiągnąć nasze cele – nawet te niezbyt ekscytujące, takie jak przygotowanie posiłku? Neurologiczna odpowiedź na te pytania jest ukryta głęboko w mózgu, w tzw. układzie nagrody. Ten system kontroluje naszą chęć do pracy, zdolność do podejmowania ryzyka, a także umiejętność cieszenia się z osiągnięcia zamierzonego celu. Zaburzenie jego działania prowadzi do zmniejszenia motywacji oraz do zespołu chronicznego zmęczenia. Neuronaukowcy próbują odszyfrować jego anatomię tak, by

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-08-17
Dla wszystkich

Czy ban uciszy trolla?

Kiedy użytkownicy mediów społecznościowych celowo zapominają o uprzejmości – trollują – najczęściej dostają „bana”, czyli zakaz dalszego korzystania z platformy. Teoria głosi, że pozbawienie trolla dostępu do wirtualnego megafonu zniechęci go do dalszego sprawiania kłopotów. Czy rzeczywiście tak jest? Gdzie podziewają się osoby pozbawione dostępu do platformy, na której trollowali? Czy ban ma realny wpływ na ich wirtualne zachowania w przyszłości? Międzynarodowy zespół naukowców stworzył projekt iDRAMA, którego celem jest znalezienie odpowiedzi na te pytania.

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-08-11
Dla wszystkich

Talent nie tylko u człowieka

Wielu wybitnych ludzi odcisnęło swój ślad w naszej historii i kulturze – chociażby da Vinci, Mozart i Einstein. Charakteryzowały ich niespotykane zdolności w jednej bądź kilku dziedzinach – fenomen powszechnie zwany talentem. Jednak czy talent jest wyłącznie przywilejem człowieka? Właśnie to postanowili sprawdzić naukowcy z Wydziału Etologii Uniwersytetu Eötvösa Loránda w Budapeszcie. W ramach programu „Family Dog Project” sprawdzili oni, czy istnieją psy obdarzone większą niż inne zdolnością do rozwiązywania specyficznych zadań. Wyniki ich pracy

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-08-06
Dla wszystkich

Skuteczny lek na uzależnienie?

Alkohol to jedna z najstarszych używek znanych człowiekowi. Choć towarzyszy nam od tysiącleci, może być poważnym problemem. Szacuje się, że zaburzenia związane z nadużywaniem alkoholu są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń psychicznych. Z powodu nadmiernego picia cierpi nie tylko psychika, ale też cały organizm. Marskość wątroby, zapalenie żołądka, polineuropatia – to tylko kilka przykładów możliwych powikłań. Konsekwencje nadużywania alkoholu dotykają nie tylko osobę pijącą, ale także jej najbliższe otoczenie: rodzinę, przyjaciół czy sąsiadów. Naukowcy są

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2021-08-04
Dla wszystkich

Genowa terapia pamięci?

Problemy z pamięcią utrudniają codzienne funkcjonowanie wielu starszych osób. Jak dotąd naukowcom nie udało znaleźć się sposobu, aby zapobiec utracie pamięci pojawiającej się z wiekiem. Wciąż prowadzone są prace nad odkryciem przyczyny tego negatywnego zjawiska oraz opracowaniem strategii pozwalającej na jego zahamowanie. Czynnikiem, który według opracowań naukowych ma duże znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania pamięci są sieci perineuronalne (PPN, ang. perineuronal nets). Są to siatkowate struktury zbudowane z glikoprotein oraz proteoglikanów, które otaczają ciało komórki nerwowej

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2021-07-29
Dla wszystkich

Nagroda na życzenie

Układ nagrody to nazwa struktur mózgu związanych z kontrolą zachowania i motywacją. Ich pobudzenie skutkuje wyrzutem dopaminy i pojawienie się uczucia przyjemności. Ma to miejsce w sytuacjach zaspokajania popędów, takich jak spożywanie smacznego pokarmu czy zachowania seksualne. Wiadomo, że dopamina uwalniana jest nie tylko po kontakcie z bodźcem nagradzającym, ale także w oczekiwaniu na taki bodziec. Udowodniono również, że wyrzuty dopaminy mogą pojawiać się spontanicznie, bez pojawienia się (i bez przewidywania pojawienia się) jakiejkolwiek nagrody.

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2021-07-27
Dla wszystkich

Przytulanie nie zrobi z wilka psa

Psy mają zdolność do rozpoznawania ludzkich intencji na podstawie gestów i komend: wystarczy wziąć do ręki smycz, by pies podbiegł do drzwi, wiedząc, że zaraz pójdzie na spacer. Ta umiejętność może wydawać się zupełnie zwyczajna, lecz w istocie jest złożoną zdolnością poznawczą, niespotykaną w królestwie zwierząt. Nie posiadają jej nawet nasi najbliżsi krewni – szympansy. Niemal 14 000 lat obcowania z człowiekiem sprawiło, że u psów pojawiła się „teoria umysłu”, czyli zdolność do zrozumienia myśli

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-07-22
Dla wszystkich

Odporni na starość

Choć kalendarz przypomina nam, że stajemy się coraz starsi, to nie odzwierciedla on wiernie naszego wieku biologicznego. Istnieją przecież dziarscy i samodzielni 80-latkowie, a także schorowani i osłabieni 60-latkowie. Zatem od czego zależy przebieg biologicznego starzenia się? Na to pytanie postanowił odpowiedzieć zespół naukowców ze Stanford University School of Medicine i Buck Institute for Research on Aging w Stanach Zjednoczonych, współpracujący w ramach projektu Stanford 1000 Immunomes. Wyniki jego pracy zostały opublikowane w czasopiśmie „Nature

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-07-20
Dla wszystkich

Nienasycone kwasy tłuszczowe sposobem na migrenę?

Migrena to powtarzający się, głównie jednostronny ból głowy, któremu często towarzyszą dodatkowe objawy neurologiczne. Ta przewlekla choroba bardzo negatywnie wpływa na jakość życia pacjentów na nią cierpiących. Mimo stosowania różnorakich leków, duża część osób wciąż doświadcza silnych napadów bólu głowy. Jak dotąd nie został poznany dokładny mechanizm leżący u podstaw migreny. Z tego względu naukowcy mają trudności ze znalezieniem środka, który na stałe przyniósłby ulgę pacjentom. Istnieje wiele przesłanek świadczących o tym, że istotną rolę

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2021-07-15
Dla wszystkich

Taniec przeciwko chorobie Parkinsona

  Chorobę Parkinsona diagnozuje się u ok 1% osób w wieku od 40 do 60 lat. Pierwsze objawy pojawiają się jednak dużo wcześniej. Początkowo spowolnienie ruchów czy zaburzenia pisania składane są zwykle na karb starzenia się lub zmian reumatycznych i ignorowane. Chorzy szukają pomocy lekarskiej dopiero wówczas, gdy zauważają u siebie zaburzenia równowagi lub trudności z wykonywaniem prostych, codziennych czynności, takich jak ubieranie się czy wstawanie z krzesła. Zazwyczaj w ciągu pierwszych 5 lat od

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2021-07-13
Dla wszystkich

Węzły chłonne w mózgu

Glejak IV stopnia to najczęstszy typ nowotworów mózgu występujących u dorosłych. Pomimo stosowania wielokierunkowych terapii, szanse na wyleczenie są niewielkie. Mediana przeżycia cierpiących nań pacjentów to niespełna 24 miesiące. Jednym z powodów, dla którego ten nowotwór jest tak groźny jest fakt, że jego komórki znajdują się w mózgu. Bariera krew-mózg ogranicza nie tylko możliwości interwencji farmakologicznej, ale także działanie naturalnych mechanizmów obronnych organizmu. Aby skutecznie walczyć z nowotworem, limfocyty T muszą zostać aktywowane w węzłach

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2021-07-08
Dla wszystkich

Czym jest pustka?

Poczucie pustki jest jednym z kryteriów diagnostycznych zaburzenia osobowości typu borderline, ale wiążę się także z innymi dolegliwościami: lękiem, depresją, psychozą i myślami samobójczymi. Istniejące dane pozwalają sądzić, że może ono być konsekwencją długotrwałego stresu, szczególnie u osób, które doświadczają problemów ze zdrowiem psychicznym. Uczucie to często towarzyszy zmagającym się z nim osobom przez dłuższy czas, nie poddając się działaniu leków ani terapii. Mimo powszechnego występowania poczucie pustki wciąż nie jest dobrze zbadane i zrozumiane.

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2021-07-06
Dla wszystkich

Być albo nie być… rodzicem

Liczba urodzeń spada na całym świecie – od 1950 roku zmniejszyła się o połowę i nic nie wskazuje na to, by ten trend miał się zmienić. Ma to związek z wieloma czynnikami – przede wszystkim kobiety mogą zdecydować się na kontynuowanie edukacji lub budowanie kariery zawodowej zamiast zostawać żoną i matką. Znacznie wzrósł też dostęp do taniej bądź bezpłatnej i skutecznej antykoncepcji. Sprawiło to, iż ludzie mogą świadomie decydować o powiększeniu rodziny – lub o

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-07-01
Dla wszystkich

Czekolada nie tuczy

Napój przyrządzany z nasion kakaowca był znany wśród rdzennych mieszkańców Ameryki Środkowej już od XIX w. p.n.e. Odkąd w XVI wieku naszej ery Krzysztof Kolumb przywiózł te nasiona do europy, a w XVII wieku opracowano metodę sporządzania z nich słodkiego napoju, czekolada zawojowała bez mała cały świat. Obecnie jest jednym z najpopularniejszych produktów spożywczych i ulubioną przekąską wielu osób. Czekolada jest produktem bardzo kalorycznym, dlatego osoby dbające o sylwetkę często z niej rezygnują. Tymczasem okazuje

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2021-06-29
Dla wszystkich

Czy pora roku wpływa na nastrój?

Wiele osób twierdzi, że ich samopoczucie uzależnione jest od zmieniających się pór roku. Często ma być ono znacznie lepsze w sezonie wiosenno-letnim, a nieco gorsze w jesienno-zimowym. Naukowcy z Binghamton University w Nowym Jorku, pod kierownictwem doktor Liny Begdache, postanowili zweryfikować hipotezę o tym, że stres psychiczny jest mniejszy latem niż jesienią. Naukowcy przebadali 52 dorosłych osób obu płci przez 4 kolejne tygodnie w sezonie letnim i 4 tygodnie w sezonie jesiennym. Dane zbierane były

Przeczytaj całość
Paulina Kłos-Wojtczak 2021-06-24
Dla wszystkich

Co strach ma wspólnego z bakteriami?

Strach to jedna z podstawowych emocji. Pozwala reagować na zagrożenie i dzięki temu pomaga przetrwać człowiekowi i innym zwierzętom w świecie pełnym niebezpieczeństw. Pierwszy rok życia człowieka stanowi kluczowy okres dla rozwoju tej emocji. Półroczne dziecko potrafi już odróżnić twarz wyrażającą strach od twarzy wyrażających inne stany emocjonalne. W kolejnych miesiącach życia niemowlę zaczyna odczuwać m.in. lęk przed wysokością, obcymi osobami i nieznanymi przedmiotami. Te reakcje stają się intensywniejsze około 12 miesiąca życia. Nic dziwnego.

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2021-06-22
Dla wszystkich

Gaz rozweselający na depresję

Podtlenek azotu, popularnie zwany „gazem rozweselającym”, to środek znieczulający kojarzony przede wszystkim z gabinetem stomatologicznym. Wbrew swej nazwie ma on silne działanie nasenne i niewielkie właściwości euforyzujące. Przy tym bardzo szybko i dobrze wchłania się z płuc do tkanek organizmu, zatem efekty inhalacji odczuwane są błyskawicznie. Uczeni z University of Chicago Medicine i Washington University, zainspirowani wynikami badań nad potencjałem terapeutycznym ketaminy, postanowili sprawdzić czy podtlenek azotu może zostać wykorzystany w leczeniu depresji. Wyniki ich

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-06-17
Dla wszystkich

„Widzieć” jak nietoperz

Echolokacja – naturalny radar – to zjawisko postrzegania obiektów i odległości między nimi za pomocą dźwięku. Fala dźwiękowa odbija się od napotkanych obiektów i powraca w formie echa, na podstawie którego można zbudować swoistą „mapę” otoczenia. Echolokacja występuje przede wszystkim u nietoperzy oraz wielorybów. Co ciekawe, osoby niewidome również mogą nauczyć się ją wykorzystywać. Wyniki poprzednich badań wykazały, że nawigacja oparta na kliknięciach pomaga im bezpiecznie się przemieszczać. Zespół naukowców pod przewodnictwem Dr Lore Thaler

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-06-15