Dołącz do nas!

Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki
Dla wszystkich

Gra komputerowa nauczy czytać

Jakie zdolności poznawcze są niezbędne, aby nauczyć się czytać? Prawdopodobnie pierwsza, która przychodzi na myśl, to przekształcenie wyglądu liter na odpowiedni dźwięk. Jednak, jak podkreślają naukowcy z Genewy, potrzeba czegoś więcej, by nauczyć się czytać płynnie. Czytanie angażuje bowiem kilka kluczowych mechanizmów, które funkcjonują tak bardzo „w tle”, że najczęściej nie zwracamy na nie uwagi. Chodzi tu chociażby o umiejętność przesuwania wzrokiem po tekście oraz o wykorzystanie pamięci krótkotrwałej tak, by połączyć pojedyncze litery w

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2022-01-27
Dla wszystkich

Skuteczna terapia uzależnienia od alkoholu?

Notoryczne nadużywanie alkoholu – alkoholizm – powoduje ponad 5% chorób na świecie. Ponadto większość alkoholików jest oporna na obecnie dostępne leczenie farmakologiczne lub behawioralne. Ponad 70% osób uczęszczających na jakąkolwiek terapię wraca do nałogu w przeciągu roku. Pewną nadzieję na poprawę tych statystyk budzą doniesienia wskazujące na potencjał ketaminy – silnego środka przeciwbólowego i psychoaktywnego – w skutecznej terapii alkoholizmu. Zespół naukowców z University of Exeter w Wielkiej Brytanii przeprowadził szeroko zakrojony projekt o nazwie

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2022-01-25
Dla wszystkich

GABA a odbiór bodźców wizualnych w autyzmie

Osoby ze spektrum autyzmu przetwarzają informacje sensoryczne inaczej niż osoby „neurotypowe”, czyli nie posiadające zdiagnozowanych przypadłości neurologicznych. Te różnice mogą prowadzić do wrażliwości sensorycznej, która jest źródłem napięcia psychofizycznego, pojawiającego się u niektórych autystów. Jednak dotychczas nie ustalono neurologicznych czynników będących podstawą tej odmiennej percepcji. Naukowcom z King’s College London udało się odkryć jeden z nich. Mianowicie ustalili zależność między poziomem neuroprzekaźnika GABA a regulacją przetwarzania bodźców wzrokowych. Wyniki tego badania zostały opublikowane w czasopiśmie

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2022-01-20
Dla wszystkich

Serotonina, sen i psychoza

Choć receptory serotoniny 2A (5-HT2A) znajdują się w całym układzie nerwowym, najliczniej występują na powierzchni dendrytów neuronów piramidowych kory nowej. Nic więc dziwnego, że odgrywają istotną rolę w procesach percepcyjnych, poznawczych oraz w przebiegu psychozy. Co więcej, to ich aktywacja odpowiada za psychoaktywne efekty substancji takich jak psylocybina czy kwas dimetylotryptaminowy. Ponadto nieprawidłowości w funkcjonowaniu receptorów 5-HT2A są związane z przebiegiem zaburzeń psychiatrycznych – np. takich jak epizody schizofreniczne. Właśnie dlatego wiodąca klasa leków przeciwpsychotycznych

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2022-01-18
Dla wszystkich

W grupie raźniej? Nowa formuła badań nad psylocybiną

Psylocybina to psychoaktywna substancja, która oddziałuje na receptory serotoninergiczne ośrodkowego układu nerwowego. Jej przyjęcie powoduje głębokie, lecz przejściowe zmiany percepcji, które mogą znacznie zmniejszyć kliniczne objawy zaburzeń nastroju, takich jak depresja lub zespół stresu pourazowego. Do tej pory nie ustalono, czy przyjęcie psylocybiny ma długoterminowy wpływ na funkcje poznawcze, takie jak zdolności pamięciowe, możliwość skupienia uwagi lub trafność podejmowania decyzji. Właśnie to postanowili sprawdzić naukowcy z Institute of Psychiatry, Psychology, & Neuroscience (IoPPN) na King’s

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2022-01-13
Dla wszystkich

Czy stres sprawia, że starzejemy się szybciej?

Naukowcy niedawno opracowali nowy sposób pomiaru wieku biologicznego organizmu na podstawie zmian chemicznych zachodzących w DNA. Te zmiany, zwane „zegarami epigenetycznymi”, są naturalnym elementem starzenia się, jednak u różnych ludzi występują w różnym wieku. Wyniki badań naukowych potwierdziły, że stanowią one lepszy wskaźnik długości życia oraz zdrowia niż wiek wynikający z rocznika narodzin. Naukowcy z Uniwersytetu Yale w Stanach Zjednoczonych postanowili sprawdzić wpływ stresu na tempo starzenia się. W tym celu wykorzystali zegar epigenetyczny zwany

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2022-01-11
Dla wszystkich

Zawód ma znaczenie

Od dawna wiadomo, że aktywność intelektualna i urozmaicony tryb życia są korzystne dla zdolności poznawczych – zwłaszcza u osób w starszym wieku. Niejednokrotnie udowodniono, że lepsze wykształcenie wiąże się z mniejszym ryzykiem rozwoju otępienia. Najczęściej wykształcenie zdobywa się w młodym wieku. Zaburzenia funkcji poznawczych pojawiają się natomiast znacznie później. Do ich rozwoju przyczyniać się może wiele czynników, w tym – jak sugerują wyniki wcześniejszych badań – także rodzaj wykonywanego zawodu czy sposób spędzania czasu wolnego.

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2022-01-06
Dla wszystkich

Czy da się leczyć przyczynowo chorobę Alzheimera?

Choroba Alzheimera to najczęściej występująca forma otępienia starczego. Szacuje się, że w 2020 roku cierpiało na nią ponad 55 milionów ludzi z całego świata. Wynika ona z nieodwracalnych zmian neurodegeneracyjnych mózgu, które prowadzą do zaburzeń pamięci, percepcji i osobowości, a nawet do przedwczesnej śmierci. Ani choroba Alzheimera, ani inne formy otępienia nie są częścią zdrowego starzenia się, jednak doświadcza ich coraz więcej osób – przewiduje się, że w 2030 roku liczba chorych będzie wynosić około

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2022-01-04
Dla wszystkich

Skąd się bierze magia zapachu dziecka?

Wszystkie zwierzęta wydzielają cząsteczki, które odbierane są przez układ węchowy jako zapachy. Wyniki badań pokazują, że niektóre z tych cząsteczek mogą mieć wpływ na zachowania społeczne ssaków. Na przykład świeżo upieczeni rodzice mogą w nieskończoność opowiadać wszystkim bliższym i dalszym znajomym o cudzie, jakim jest zapach ich nowonarodzonego dziecka. Jednak dotychczas naukowcy nie zidentyfikowali mechanizmu, poprzez który cząsteczki zapachu wpływają na ludzi. Właśnie to postanowił zbadać zespół pod przewodnictwem Dr. Evy Mishor z Instytutu Weizmann’a.

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-12-30
Dla wszystkich

Dlaczego dzieci powinny się wysypiać?

Sen odgrywa istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu naszego organizmu. Odpowiednia długość i wysoka jakość snu reguluje gospodarkę hormonalną, zwiększa odporność organizmu na stres i choroby oraz pomaga zachować prawidłowy metabolizm. Sen ma również kluczowe znaczenie dla sprawnego działania mózgu, przyczynia się bowiem do porządkowania i zapamiętywania nowych informacji. Trudno zatem nie zgodzić się ze starym porzekadłem, które głosi że „sen to zdrowie”. Niedobór snu wpływa negatywnie na nasze funkcjonowanie. Niewyspani stajemy się bardziej drażliwi, mamy

Przeczytaj całość
Monika Ruszkowska 2021-12-28
Dla wszystkich

Ruch to zdrowie – także dla seniorów

Aktywność fizyczna stanowi ważną część stylu życia z wielu powodów. Przede wszystkim regularne ćwiczenia wspierają działanie naszego mózgu i chronią jego neurony – także przed negatywnymi konsekwencjami starzenia się. I choć naukowcy wiedzą o tym ochronnym wpływie aktywności fizycznej na mózg, dotychczas nie udało im się ustalić mechanizmu jej działania. Zespół badaczy z Rush University w Chicago postanowił więc sprawdzić zależność między częstotliwością ćwiczeń a aktywnością komórek układu odpornościowego mózgu. Wyniki jego pracy zostały opublikowane

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-12-23
Dla wszystkich

Czy kawa i herbata wiążą się z udarem i demencją?

Podczas starzenia w organizmie zachodzi wiele niekorzystnych zmian, które zwiększają ryzyko wystąpienia chorób. Osoby starsze znacznie częściej niż młode dotyka udar oraz demencja. Udar może prowadzić do utraty sprawności fizycznej bądź umysłowej, a w najgorszym przypadku nawet do śmierci. Jest też jedną z przyczyn demencji, która opisywana jest jako postępujące obniżenie zdolności myślenia i zapamiętywania. Osoby po udarze lub z demencją stają się niesamodzielne i nie mogą normalnie funkcjonować w społeczeństwie. Naukowcy wciąż poszukują środków,

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2021-12-21
Dla wszystkich

Komórki macierzyste uratują noworodki?

Każdego roku na całym świecie rodzi się około 32 milionów dzieci dotkniętych zespołem wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu (IUGR/FGR, ang. intrauterine or fetal growth restriction). W krajach rozwiniętych FGR diagnozuje się w przypadku 3-15% ciąż, z kolei w krajach rozwijających się problem ten może dotyczyć nawet 20% noworodków. Dzieci z FGR charakteryzują się niską masą urodzeniową, co oznacza, że ich waga w dniu porodu jest poniżej 10. percentyla zalecanej masy ciała noworodka w zależności od wieku ciąży.

Przeczytaj całość
Monika Ruszkowska 2021-12-16

Jak aktywność intelektualna chroni mózg?

Starzenie się jest naturalnym procesem, w trakcie którego we wszystkich komórkach organizmu dochodzi do powstania zmian degeneracyjnych. Uważa się, że proces starzenia się mózgu rozpoczyna się już około 30 roku życia i znacząco przyspiesza po ukończeniu 70 lat. Wraz z upływem czasu w mózgu obserwuje się postępujący proces neurodegeneracji, czyli zanikania struktur lub funkcji neuronów. Konsekwencją powstania tych nieodwracalnych zmian jest brak komunikacji między sąsiednimi neuronami i zaburzenia funkcji poznawczych. Zaburzenia te występują m.in. w

Przeczytaj całość
Monika Ruszkowska 2021-12-14
Dla wszystkich

Antydepresanty pomocne przy COVID-19?

Trwająca od kilkunastu miesięcy światowa pandemia koronawirusa spowodowała zmianę priorytetów w zakresie prowadzonych badań naukowych oraz przyczyniła się do znacznego zwiększenia aktywności naukowców. Nigdy do tej pory nie obserwowaliśmy pojawienia się tak dużej liczby prac naukowych skupiających się na jednym temacie. Nie powinno to jednak dziwić – badacze na całym świecie prześcigają się w staraniach, aby jak najszybciej odpowiedzieć na kluczowe pytania związane z zapobieganiem rozprzestrzeniania się koronawirusa i ze sposobami leczenia COVID-19. Dzięki globalnej

Przeczytaj całość
Monika Ruszkowska 2021-12-09
Dla wszystkich

Mechanika gramatyki

Dotychczas zdolność do rozumienia mowy była uznawana za bardzo złożoną umiejętność, która wymaga współpracy wielu sieci neuronowych. Faktycznie, pojmowanie sensu długich zdań o skomplikowanej strukturze syntaktycznej wydaje się być nie lada wyzwaniem. A jednak wyniki eksperymentu z 2019 roku wykazały, że za tę zdolność odpowiada ten sam obszar mózgu, który pozwala nam wykonywać precyzyjne ruchy. Również rezultaty badań z pogranicza archeologii i neurobiologii udowodniły, że mózgi naszych przodków znacząco zwiększyły się w epoce kamienia łupanego,

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-12-07
Dla wszystkich

Dysleksja – problem nie tylko z czytaniem

Dysleksja to zaburzenie poznawcze, które wiąże się z trudnościami w przyswajaniu informacji wzrokowej. Dotyka ono około 20% populacji i jest najpowszechniejszym zaburzeniem uczenia się. Pozostałe to np. dysgrafia lub dyskalkulia, które często towarzyszą dysleksji. Problem z przyswajaniem wiedzy nierzadko przekłada się na trudności zawodowe, poczucie niespełnienia lub rozwój depresji. Przyczyny występowania tych zaburzeń nie są znane. Naukowcy z Centre for Autism na University of Reading w Wielkiej Brytanii postanowili zbadać, jak osoby dotknięte dysleksją przetwarzają

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-12-02
Dla wszystkich

Marihuana w ciąży – bezpieczny sposób na stres?

W ostatnich latach przepisy prawne dotyczące rekreacyjnego używania marihuany stają się coraz łagodniejsze. Palenie „zioła” jest legalne m.in w niektórych stanach USA, Kanadzie i Meksyku, a w krajach europejskich coraz większą popularność zyskuje medyczna marihuana. Jednak legalizacja trawki nie oznacza, że substancja ta jest zupełnie nieszkodliwa dla zdrowia, choć wyniki sondaży wskazują, że opinia publiczna ma inne zdanie. Okazuje się bowiem, że wśród ciężarnych kobiet to właśnie trawka jest najpopularniejszą używką. Korzystają z niej one

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-11-30
Dla wszystkich

Czego jeszcze nie wiemy o dopaminie?

Dopamina zajmuje szczególne miejsce wśród neurotransmiterów. Na przełomie dziesiątek lat badania udowodniły jej kilka istotnych funkcji, m.in. w usprawnieniu procesów uczenia się, we wzroście motywacji i wydajności ruchowej. Pojawia się pytanie, jak to możliwe, że jeden neuroprzekaźnik może odgrywać kluczową rolę w tak wielu niezależnych procesach. Wyjaśnienie tych oddziaływań to prawdziwe wyzwanie, gdyż mózgi ludzi i innych ssaków posiadają różne rodzaje neuronów dopaminergicznych zaangażowanych w wysoce złożone szlaki neuronowe. Badanie przeprowadzone przez zespół Vanessy Ruty

Przeczytaj całość
Karolina Wyłupek 2021-11-25
Dla wszystkich

Co wspólnego mają ludzie, małpy i świnki morskie?

Naukowcy i lekarze mogą zarejestrować odpowiedź neuronów na bodziec słuchowy przy użyciu kilku elektrod umieszczonych na powierzchni czaszki. Dzięki temu mogą szybko oszacować zdolności słuchowe noworodka i wykryć potencjalne problemy z przetwarzaniem dźwięków, które mogą wiązać się z późniejszym rozwojem zaburzeń takich jak dysleksja lub autyzm. Jednak ta metoda posiada jedną główną wadę – brak jej dokładności. Innymi słowy, ten test może wykazać, że „coś” jest nie tak. Nie pomaga wszakże ustalić, co to jest.

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-11-23
Dla wszystkich

Rytmiczne lemury

Muzyka otacza nas ze wszystkich stron. Lecz skąd pochodzi nasze zamiłowanie do słuchania i wytwarzania dźwięków? Aby to sprawdzić, biomuzykolodzy poszukują zdolności muzycznych u różnych gatunków dzikich zwierząt a następnie porównują je. Znalezione podobieństwa umożliwiają określenie, w jakim okresie ewolucji pojawiło się w nas upodobanie do wytwarzania i słuchania rytmicznych dźwięków. Równolegle naukowcy określają uniwersalne cechy ludzkiej muzyki i badają ich obecność w wokalizacjach innych zwierząt. Rytm jest jedną z tych uniwersalnych cech – występuje

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-11-18