Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki
Dla wszystkich

Anestetyk sprzyja chorobie Alzheimera?

Choroba Alzheimera to postępująca choroba neurodegeneracyjna, która stanowi najczęstszą postać otępienia. Znaczącą rolę w jej patogenezie odkrywają nieprawidłowe białka odkładające się w tkance mózgowej. Upośledzają one pracę neuronów i mogą prowadzić do ich śmierci. Wewnątrz komórek nerwowych dochodzi do akumulacji nadmiernie ufosforylowanego białka tau (p-tau, ang. phosphorylated tau), które tworzy tzw. splątki neurofibrylarne. Okazuje się, że białko tau może też rozprzestrzeniać się w mózgu. Przemieszcza się na przykład do mikrogleju, czyli komórek, które stanowią obronę

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Rzeczywistość wirtualna zagina czasoprzestrzeń?

Pewnego dnia Grayson Mullen grał w grę w rzeczywistości wirtualnej , kiedy nagle zauważył, że dzieje się coś bardzo dziwnego. Zupełnie stracił poczucie czasu: nie był w stanie w oszacować, czy minęło 10 minut czy 40. To nieoczekiwane zjawisko wzbudziło w nim dużą ciekawość. A ponieważ był wtedy studentem kognitywistyki na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Cruz, w ramach swojej pracy doktorskiej podjął się próby wyjaśnienia tego fenomenu. Wyniki jego dociekań zostały opublikowane w czasopiśmie „Timing

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Zanieczyszczone powietrze a choroba Alzheimera

O wpływie zanieczyszczenia środowiska na zdrowie człowieka mówi się w ostatnich latach coraz więcej. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego postanowili odkryć związek między złą jakością powietrza związaną z ruchem drogowym a ryzykiem rozwoju demencji, w tym choroby Alzheimera (ang. Alzheimer’s Disease, AD). Jest to jedna z najczęstszych chorób neurodegeneracyjnych związanych z wiekiem i znajduje się na 6. miejscu wśród najczęstszych przyczyn zgonów w Stanach Zjednoczonych. Naukowcy prognozują, że do 2050 roku liczba osób dotkniętych tym schorzeniem

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Szersze spojrzenie na receptor AMPA

Glutaminian to główny neuroprzekaźnik pobudzający. Na komórki docelowe oddziałuje min. za pomocą receptorów AMPA. Zawdzięczają one swoją nazwę temu, że mogą być pobudzane także przez kwas alfa-amino-3-hydroksy-5-metylo-4-izoksazolopropionowy (AMPA). Są receptorami jonotropowymi, a ich aktywacja skutkuje otwarciem kanałów sodowych. Odgrywają bardzo ważną rolę w zjawisku długotrwałego wzmocnienia synaptycznego (LTP), a także w stanach patologicznych, w tym w epilepsji. “Padaczka lub zaburzenia napadowe mogą mieć wiele przyczyn – mówi de Eric Gouaux, współautor badania. – Jeśli zna

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Koronawirus a mózg

Pandemia COVID-19 wciąż wpływa na życie ludzi na całym świecie. Do typowych objawów tej choroby należą: gorączka, kaszel, zmęczenie, duszności i ból głowy. Coraz częściej, szczególnie przy ciężkim przebiegu choroby, zgłaszane są także powikłania neurologiczne, w tym utrata węchu i smaku, zaburzenia świadomości, splątanie, nadmierne pobudzenie czy udar. Ich pojawienie się świadczy o tym, że koronawirus SARS-CoV-2 atakuje nie tylko układ oddechowy, ale i nerwowy. Niedawno opublikowane wyniki badań przeprowadzonych z wykorzystaniem modelu zwierzęcego wykazały,

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Kobiety mają odporniejsze neurony dopaminergiczne niż mężczyźni?

Niektóre choroby częściej dotykają mężczyzn niż kobiety. Jedną z nich jest choroba Parkinsona, która rozwija się w wyniku stopniowej utraty komórek dopaminergicznych w części mózgu nazywanej istotą czarną. Główne objawy tego schorzenia to: drżenie rąk, sztywność kończyn i tułowia, powolność ruchu, słaba równowaga i koordynacja oraz zaburzenia mowy. Symptomy widoczne są zazwyczaj dopiero, gdy około 80% komórek dopaminergicznych istoty czarnej ulegnie zniszczeniu. Do zaniku tkanki nerwowej w tym obszarze mogą przyczyniać się mutacje genetyczne, jednak

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Nowa rola wzgórza

Proces podejmowania decyzji jest zależny od elastycznego przetwarzania złożonego strumienia informacji. Jednak sposób, w jaki mózg przystosowuje swoje działanie do bieżących wyzwań pozostaje niejasny. Te wyzwania różnią się od siebie poziomem trudności. Np. decyzje podejmowane podczas prowadzenia auta zdecydowanie różnią się od wyboru przyszłego zawodu bądź partnera. W niektórych sytuacjach podejmowanie decyzji jest łatwiejsze, ponieważ wiemy jakie informacje wziąć pod uwagę. Zaś innym – trudniejszym – towarzyszy niepewność, która wymaga rozważenia szerszego spektrum możliwości. Przecież

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

U dziewczynek autyzm powstaje inaczej niż u chłopców?

Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD, ang. autism spectrum disorder) to grupa różnych jednostek chorobowych, które charakteryzują się przede wszystkim trudnościami w nawiązywaniu relacji z innymi ludźmi oraz ograniczonymi, powtarzalnymi wzorcami zachowań. Od lat wiadomo, że lekarze diagnozują ASD cztery razy częściej u chłopców niż u dziewczynek. Wyniki badań naukowych nie wyjaśniły jednak do tej pory, czym dokładnie spowodowana jest ta dysproporcja. Większość prac naukowych dotyczących ASD skupia się na znalezieniu różnic pomiędzy funkcjonowaniem mózgu dzieci

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Psylocybina jako antydepresant?

Psylocybina, czyli psychoaktywny składnik tzw. „magicznych grzybków”, stanowi potencjalną alternatywę dla standardowych terapii depresji. Jednak jej skuteczność oraz bezpieczeństwo stosowania pozostają przedmiotem badań. Zespół naukowców z Centrum Badań nad Substancjami Psychodelicznymi, należącym do Imperial College London, postanowił porównać wpływ psylocybiny oraz standardowego antydepresantu na samopoczucie pacjentów. W tym celu przeprowadził długofalowy eksperyment, którego wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie „New England Journal of Medicine”. Badanie trwało sześć tygodni. Wzięło w nim udział 59 ochotników z umiarkowaną

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Jak demencja zabiera przyjemność z życia

Demencja czołowo-skroniowa (FTD, ang. frontotemporal dementia) to choroba neurozwyrodnieniowa spowodowana zmianami zanikowymi w płatach czołowych oraz w przednich częściach płatów skroniowych mózgu. Do najczęstszych objawów jej wczesnego stadium zalicza się zmiany w zakresie zachowania i charakteru, a także zaburzenia mowy. Dzięki badaniom naukowym potwierdzono, że u osób z FTD często występują też zaburzenia motywacji, do których należy apatia. Charakteryzuje się ona brakiem zainteresowania oraz niechęcią do podejmowania jakiejkolwiek aktywności. Związana jest z atrofią istoty szarej

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

„Przyjemność” słowami kobiet

Wiele międzynarodowych organizacji zajmujących się seksuologią i zdrowiem reprodukcyjnym uznaje „przyjemne i satysfakcjonujące” doświadczenia seksualne za kluczowy element zdrowia jednostki oraz dobrostanu relacji partnerskiej. Lecz co właściwie kryje się pod tymi słowami? Obecnie badania naukowe dotyczące zachowań seksualnych kobiet koncentrują się na opisywaniu zjawiska penetracji waginy za pomocą penisa lub wibratora. W tych raportach brakuje jednakże kluczowego aspektu – opisu technik, z których korzystają kobiety w trakcie penetracji, by zwiększyć swoje doznania. Podobny trend można

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Dlaczego rudowłosych boli inaczej

Rudy kolor włosów związany jest z mutacją w genie kodującym receptor melanokortyny typu 1 (MC1R), który występuje m.in. na powierzchni komórek pigmentowych – melanocytów. Gdy MC1R zostaje aktywowany przez melanokortynę (MSH, ang. melanocyte-stimulating hormone), wytwarzaną w przysadce mózgowej, komórki pigmentowe zaczynają wytwarzać melaninę o brązowo-czarnym zabarwieniu, która nazywana jest eumelaniną. U osób z mutacją w genie MC1R zamiast niej produkowana jest żółto-czerwona feomelanina. Ze względu na przewagę feomelaniny osoby z rudymi włosami mają też jaśniejszą

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Czy depresję można mieć we krwi?

Statystyki Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wskazują, że jedna osoba na cztery ma lub będzie miała za sobą epizod depresyjny. Jednak wciąż jeszcze nie istnieje skuteczna metoda diagnozy i terapii tej choroby. Przełomowe wyniki badania przeprowadzonego na Uniwersytecie Medycznym w Indianie być może zmienią ten stan rzeczy. Ujawniły one bowiem nieznane dotychczas biologiczne mechanizmy odpowiadające za zaburzenia nastroju. Ta nowa wiedza umożliwia zastosowanie badań krwi w celu detekcji choroby oraz doboru właściwej terapii. Badanie, którego głównym

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Gra wywołująca halucynacje u ludzi i u myszy

Mysz polna jest organizmem modelowym, który dostarcza wielu bezcennych wskazówek dotyczących mechanizmów chorób takich jak nowotwory, cukrzyca, a nawet COVID-19. Badania na tym modelu zwierzęcym są prowadzone w laboratoriach naukowych całego świata. Lecz jeśli chodzi o zaburzenia pracy umysłu takie jak schizofrenia bądź halucynacje, mysz do tej pory nie była zbyt często wykorzystywana. Naukowcy uznali jej umysł za zbyt różny od ludzkiego, a zatem z założenia wykluczyli jego użyteczność w badaniu zaburzeń psychicznych. Jednak wyniki

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Gen od sprzątania a choroba Parkinsona

Choroba Parkinsona to postępujące schorzenie ośrodkowego układu nerwowego. Objawia się spowolnieniem ruchowym, sztywnością mięśni oraz drżeniem spoczynkowym. Te symptomy są następstwem zaniku komórek dopaminergicznych, budujących część zbitą istoty czarnej środmozgowia. Do tej pory nie został poznany dokładny mechanizm prowadzący do utraty neuronów w tym obszarze mózgu. Naukowcy potwierdzili jednak, że dziedziczna mutacja w genie PINK1 jest jedną z przyczyn wystąpienia rodzinnej postaci choroby Parkinsona o wczesnym początku. Gdy kodowane przezeń białko nie spełnia swojej roli,

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Neuroboty – laboratorium w probówce

Trójwymiarowe konstrukcje złożone z komórek nerwowych – tzw. „sferoidy korowe” – to najnowszy trend neurobiologii. Te miniaturowe – ich objętość nie przekracza 1 milimetra sześciennego – systemy operują na tych samych zasadach, co pełnowymiarowe mózgi. Dlatego mają ogromny potencjał, gdyż pozwalają na modelowanie rozwoju lub degeneracji neuronów in vitro. Pomimo to badania tych żywych „mikromózgów” stanowią niezwykłe wyzwanie. Niemożliwe jest boweim zastosowanie tradycyjnych metod eksperymentalnych. Zespół naukowców z AbilityLab na Uniwersytecie Northwestern wykorzystał zaawansowaną inżynierię

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Niekoniecznie bez mięsa, ale koniecznie z roślinami – dla zdrowego mózgu

O tym, że właściwe odżywianie się jest kluczowe dla zdrowia całego organizmu, wiadomo nie od dziś. Wyniki wielu badań udowodniły, że spożywanie nieprzetworzonych, roślinnych produktów spożywczych zmniejsza ryzyko zachorowania na cukrzycę i choroby serca. Naukowcy z Uniwersytetu Harvarda postanowili sprawdzić wpływ diety na prawdopodobieństwo wystąpienia udaru mózgu. W tym celu przeprowadzili długofalowe badanie, którego wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie „Neurology”. Udar to wiodąca przyczyna niepełnosprawności wśród osób dorosłych. W 80% przypadków dochodzi do udaru niedokrwiennego,

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Gen winowajcą przedwczesnych porodów

Poród powinien nastąpić pomiędzy 37 a 42 tygodniem ciąży. Od 5 do 18% dzieci rodzi się jednak przed terminem, czyli według definicji WHO po ukończonym 22. tygodniu, a przed rozpoczęciem 37. tygodnia ciąży. Przedwczesny poród jest jednym z głównych powodów chorób płuc i zaburzeń neurorozwojowych u noworodków. Może też prowadzić do ich śmierci. Około 50% przypadków przedterminowych porodów zachodzi z nieznanej przyczyny i określane jest mianem idiopatycznego przedwczesnego porodu (iPTBs, ang. idiopathic preterm birth). Lekarze

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Remedium na stres jest w świecie fantazji

Niemal każde dziecko doskonale zna stan „bujania w obłokach”, czyli przenoszenia się w myślach do świata fantazji. Jednak wygląda na to, że ta umiejętność ginie wraz z osiągnięciem dorosłości. Erin Westgate, która wykłada psychologię na Uniwersytecie Florydy, pragnie pomóc ludziom ponownie odnaleźć drogę do krainy wyobraźni. Zdolność do snucia marzeń może bowiem wspierać dobre samopoczucie, chronić przed stresem, a nawet zwiększać tolerancję na ból. Jej najnowsze badanie, opublikowane w czasopiśmie „Emotion”, przyniosło nieoczekiwane rezultaty. Zespół

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Jak działa placebo?

Efekt placebo opisuje zależność między efektywnością działania przyjmowanego leku a nastawieniem pacjenta. Osoby, które wierzą, że lek jest skuteczny, odnoszą większe sukcesy w walce z chorobą niż te, które mają więcej wątpliwości. Fenomen ten pokazuje wpływ, jaki umysł wywiera na biologię ciała. Jednakże neuronalny mechanizm tego zjawiska nie jest poznany. Zespół naukowców ze Stanów Zjednoczonych i Niemiec przeprowadził metaanalizę wyników 20 badań poszukujących wyjaśnienia przeciwbólowego działania placebo. Rezultaty jego pracy, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie “Nature

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Biomarkery ASD

Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD, ang. autism spectrum disorder) to grupa różnych jednostek chorobowych objawiających się zakłóceniami rozwoju. Należą do niej m.in. autyzm dziecięcy, zespół Retta czy zespół Aspergera. Każdy przypadek jest nieco inny. Istnieje jednak pewna ustalona lista symptomów, które charakteryzują zachowanie osób cierpiących na ASD. Osoby te mają przede wszystkim trudności w komunikacji i nawiązywaniu relacji z innymi ludźmi. Uporczywie powtarzają wypowiedzi oraz wykonywane czynności. Są również nadmiernie przywiązane do rutyny. Do zdiagnozowania

Przeczytaj całość