...

Dzieci w łonie matki tworzą mapę własnego ciała

Funkcjonowanie intensywnie rozwijającego się układu nerwowego w czasie życia płodowego wciąż pozostaje słabo zbadanym obszarem. Wyniki najnowszych badań wskazują jednak na to, że od chwili, gdy dziecko zaczyna "kopać" w jego korze somatosensorycznej tworzona jest mapa własnego ciała.

Aktywność mózgu nienarodzonego jeszcze dziecka wciąż stanowi tajemnicę dla nauki. Wyniki najnowszych badań wskazują jednak na to, że wszystkie czynności wykonywane przez płód przebywający w łonie matki mają duże znaczenie dla jego prawidłowego rozwoju.

Naukowcy z University College London i University College London Hospital przeprowadzili badanie dotyczące aktywności mózgu u dzieci wkrótce po narodzeniu. Wzięło w nim udział 19 dzieci, przy czym ich średni wiek wynosił 2 dni. Pod uwagę wzięto też wartość określaną jako skorygowany wiek ciążowy, który wskazuje, na jakim etapie rozwojowym znajduje się obecnie dziecko. Skorygowany wiek ciążowy badanych noworodków wynosił 31-42 tygodnie.

Badanie opierało się na pomiarze fal mózgowych za pomocą elektroencefalografii (EEG), podczas snu. Wiadomo bowiem, iż u dzieci w łonie matki występują fazy snu: NREM i tzw. sen aktywny. Druga z nich jest swoistym odpowiednikiem fazy REM u starszych dzieci i dorosłych – występują w niej charakterystyczne ruchy gałek ocznych oraz nieregularny oddech. Jednak badanie EEG pozwoliło na wykrycie pewnych nietypowych zjawisk, odróżniających sen aktywny od fazy REM. Są to epizody podwyższonej aktywności w zakresie fal mózgowych alfa i beta, normalnie nie występujące w fazie REM.

Naukowcy zaobserwowali, że fale alfa i beta pojawiały się zawsze w odpowiedzi na ruch kończyn dziecka. Przykładowo: poruszenie prawej dłoni natychmiast skutkowało aktywacją w obrębie odpowiadającej jej kory somatosensorycznej, w płacie ciemieniowym lewej półkuli mózgu. Nasilenie tego zjawiska było tym większe, im niższy był skorelowany wiek ciążowy. U kilkutygodniowych noworodków natomiast nie jest ono obserwowane.

“Spontaniczny ruch i wynikająca z niego informacja zwrotna ze środowiska są niezbędne we wczesnym okresie rozwoju do prawidłowego mapowania mózgu u zwierząt takich jak szczury – mówi Lorenzo Fabrizi, współautor badania. – Tutaj wykazaliśmy, że to może mieć miejsce także u ludzi.”

Badacze przypuszczają, że w późnych stadiach ciąży, obejmujących trzeci trymestr, następuje intensywny rozwój tych obszarów mózgu, które są odpowiedzialne za odczytywanie bodźców z poszczególnych regionów sensorycznych oraz za poczucie świadomości własnego ciała.

Badanie dzieci urodzonych przedterminowo pozwala na wgląd w procesy zachodzące normalnie jeszcze w łonie matki. Jak udowodniono, mogą one znacznie różnić się od tych, które mają miejsce już kilka tygodni po planowych narodzinach (po ok. 40 tygodniach ciąży). Otrzymane wyniki są także cenną wskazówką dotyczącą opieki szczególnie nad wcześniakami (dziećmi urodzonymi przed upływem 37 tygodni ciąży).

“Uważamy, że nasze badania nasze odkrycia przyczynią się do zapewnienia optymalnego środowiska szpitalnego dla niemowląt urodzonych wcześnie, tak, aby otrzymały właściwe bodźce sensoryczne. Na przykład rutynową praktyką jest już zagnieżdżanie niemowląt w łóżeczkach – to pozwala im czuć powierzchnię, gdy poruszają kończynami, jakby były jeszcze w łonie matki – mówi Kimberly Whitehead, współautor badania. – Obserwacja ruchów podczas snu wskazuje na to, że nasze wyniki stanowią potwierdzenie innych badań, mówiących o tym, że u noworodków sen powinien być chroniony, na przykład poprzez minimalizację jego zaburzeń związanych z koniecznymi procedurami medycznymi.”
Bibliografia

Whitehead K., Meek J., Fabrizi L. Developmental trajectory of movement-related cortical oscillations during active sleep in a cross-sectional cohort of pre-term and full-term human infants. Scientific Reports, 2018

Udostępnij:
Facebook
Twitter
LinkedIn

Ostatnie wpisy:

Podziel się opinią!

polecane wpisy:

Dzieci powinny czytać

W młodym wieku zachodzą kluczowe procesy plastyczności neuronalnej, które są istotne dla rozwoju mózgu. Dlatego warto wspierać u dzieci zachowania kształtujące ich rozwój, ponieważ mogą okazać się korzystne w dorosłym życiu. Przykładem takiego zachowania jest czytanie książek, czyli jedna z...

Kondycja wątroby a funkcje poznawcze

Przewlekłe choroby wątroby są coraz to bardziej powszechne w społeczeństwie. W ich przebiegu obserwuje się postępujące zmiany polegające na stopniowym zastępowaniu prawidłowego miąższu wątroby tkanką włóknistą, co prowadzi do zaburzeń struktury i funkcji tego narządu. Coraz więcej doniesień naukowych wskazuje,...

Jak białka pomagają spać

Sen pojawił się na wczesnym etapie ewolucji zwierząt i pełni podobną funkcję u wielu gatunków. Zarówno jego długość, jak i jakość jest ważna dla zachowania zdrowia. Jakość snu określana jest m.in. na podstawie częstotliwości i ilości wybudzeń w ciągu nocy....

Archiwum: