Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki
Dla wszystkich

Czy medyczna marihuana jest bezpieczna?

Nie tak dawno na rynek weszła medyczna marihuana. Korzystają z niej przede wszystkim pacjenci cierpiący na przewlekłe, nieuleczalne choroby, do objawów których należy dotkliwy ból. Zazwyczaj sięgają oni tę formę terapii, gdyż inne środki przeciwbólowe nie są skuteczne. Ponadto obawiają się uzależnienia związanego z długoterminowym używaniem leków na bazie opioidów. Wybierają medyczną marihuanę, gdyż uważają ją za bezpieczniejszą. Czy mają rację? Zespół naukowców z Uniwersytetu Michigan opublikował w czasopiśmie “Addiction” artykuł, który podważył to przekonanie.

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Jak neurony tworzą wspomnienia?

Późnym latem 1953 roku pewien mężczyzna, który w annałach nauki jest znany jako H.M., poddał się eksperymentalnej terapii epilepsji. Aby ograniczyć upośledzające napady drgawek, chirurg usunął kilka obszarów jego mózgu – w tym hipokamp. Po zabiegu ataki epilepsji ustały, lecz dla pacjenta H.M. zatrzymał się czas. Jego umysł niemal całkowicie stracił umiejętność tworzenia stałych wspomnień, pomimo iż uszkodzeniu nie uległy zdolności poznawcze, językowe i uwagowe. Dzięki temu naukowcy odkryli, że pamięć długotrwała jest procesem, który

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Witamina D w okresie prenatalnym a autyzm

Witamina D kojarzy się przede wszystkim ze wspomaganiem wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego. Ale to nie jest jej jedyna rola. Witamina ta jest swoistym hormonem plejotropowym. Oznacza to, że wpływa na wiele narządów i pełni wiele funkcji w organizmie, także podczas rozwoju dziecka w łonie matki. Badania epidemiologiczne wskazują, że niedobór witaminy D podczas ciąży może być jednym z czynników zwiększających ryzyko wystąpienia zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD, ang. autism spectrum disorder) u dziecka. ASD

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Czego jeszcze nie wiemy o mikrogleju?

Komórki mikrogleju stanowią istotną część układu odpornościowego mózgu. Ich długie wypustki nieustannie poruszają się, monitorując otoczenie. W ciągu godziny potrafią sprawdzić każdy punkt, którego mogą dosięgnąć. A potem zaczynają od nowa. Proces ten zachodzi bez przerwy – podczas snu i czuwania, niezależnie od stanu zdrowia organizmu. Jest to wyjątkowe zachowanie, którego nigdy nie zaobserwowano w przypadku jakichkolwiek innych komórek. Wiodąca (do tej pory) teoria głosi, iż służy ono wyłącznie detekcji infekcji bądź uszkodzenia, bowiem kiedy

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Psychodelikiem (no, prawie) w uzależnienie?

Ibogaina to związek chemiczny występujący w roślinie z gatunku Tabernanthe iboga, który może być wykorzystywany jako rekreacyjny narkotyk halucynogenny. Istnieją doniesienia, jakoby jego zażycie wyzwalało z uzależnień od alkoholu, opiatów, itp. Podobno osłabia także efekty uboczne odstawienia używek i zmniejsza ryzyko nawrotu nałogu. Niemniej jednak spożycie ibogainy ma również poważne efekty uboczne. Należą do nich m.in. halucynacje i kardiotoksyczność, która grozi poważnym uszkodzeniem mięśnia sercowego. Z tych przyczyn ibogaina jest nielegalna niemal na całym świecie.

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Depresja, bakterie i endokannabinoidy

Depresja jest obecnie jedną z wiodących przyczyn niezdolności do pracy. Według statystyk cierpi na nią ponad 300 milionów ludzi na całym świecie. Ze względu na skalę zapadalności oraz skutki ekonomiczne związane z tą chorobą, naukowcy poszukują nowych metod jej leczenia. Aby je znaleźć, muszą określić dokładną przyczynę oraz zbadać mechanizm leżący u podstaw zaburzeń nastroju. Jest to zadanie dość trudne, zważywszy na fakt, że prace naukowe opisują wiele niekorzystnych zmian związanych z wystąpieniem depresji. Wśród

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Dlaczego południowcy są bardziej zrelaksowani?

Dieta jest jednym z czynników mających znaczenie dla reakcji na stres i dla skutków jego oddziaływania. Codzienne wybory żywieniowe niejednokrotnie podyktowane są wzorcami kulturowymi. W jaki sposób wpływają na zdolność człowieka do adaptacji do stresującej rzeczywistości? Naukowcy z Wake Forest School of Medicine przeprowadzili eksperyment z udziałem małp człekokształtnych, który miał na celu określenie wpływu dwóch skrajnie różnych modeli żywieniowych – diety zachodniej i śródziemnomorskiej – na reakcje stresowe. Długość trwania badania pozwoliła także na

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Pamięć, białka i nicienie

Mózg człowieka jest zdolny do przechowywania ogromnej ilości informacji. W zależności od tego, na jak długo zostaną one zapisane wyróżnia się pamięć krótkotrwałą i długotrwałą. Pierwsza z nich stanowi tymczasowy magazyn dla niewielkiej ilości danych. Druga charakteryzuje się znacznie dłuższym czasem przechowywania informacji i teoretycznie może mieć nieograniczoną pojemność. Wraz z wiekiem, w wyniku starzenia się, dochodzi do upośledzenia funkcji poznawczych mózgu. Pamięć zaczyna zawodzić, a przyswajanie nowych informacji staje się coraz trudniejsze. Naukowcy wciąż

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Co wspólnego ma mysz komputerowa ze skłonnością do podejmowania ryzyka?

Nie od dziś wiadomo, że bezwiedne ruchy ciała stanowią źródło wiedzy o ludzkiej psychice. Komunikacja niewerbalna może być bardziej obiektywną miarą zdenerwowania, aprobaty czy smutku niż przemyślane wypowiedzi. Naukowcy z Uniwersytetu Stanowego w Ohio odkryli, że skłonność do podejmowania ryzyka można ocenić nawet po… sposobie poruszania myszą komputerową. Badacze przeprowadzili trzy eksperymenty z udziałem łącznie 652 osób. Mierzyli ruchy myszy komputerowej sterowanej przez uczestników podczas podejmowania 215 decyzji dotyczących różnych gier. Na początku każdej próby

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Psychodeliczne remedium na migrenę

Psylocybina – główna substancja aktywna tzw. „magicznych grzybków” – ma nie tylko potencjał rekreacyjny. Od kilku lat trwa „psychodeliczny renesans”. Prowadzi się wiele badań nad możliwością terapeutycznego zastosowania substancji psychoaktywnych. Niedawno naukowcy odkryli skuteczność psylocybiny w terapii depresji i stanów lękowych. Wnioski płynące z ich badań sugerowały możliwość wykorzystania tej substancji także jako leku na migrenę. Niemniej jednak przesłanki te były wyłącznie anegdotyczne – dotychczas brakowało im uzasadnienia naukowego. Doktor Emmanuelle A.D. Schindler, neurolożka na

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Co odpowiada za skupienie?

Kontrola uwagi jest osiągana dzięki umiejętności ignorowania rozpraszaczy i ograniczania bodźców zewnętrznych. Neuronaukowcy z MIT wykazali, że obie te zdolności są niezależne i podlegają kontroli jednego regionu mózgu – miejsca sinawego (łac. locus coeruleus, LC). W badaniu wykorzystano dwukierunkową kontrolę optogenetyczną. Metoda polega na tym, że różne długości fali świetlnej stymulują lub hamują aktywność neuronów. Śledzono zmiany aktywności neuronów noradrenergicznych miejsca sinawego u myszy. Obserwowano zwierzęta podczas wykonywania trzech zadań kontroli uwagi, uwzględniając parametry czasowe

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Smartfon a osobowość – czy istnieje związek?

Według statystyk 76% osób dorosłych zamieszkujących kraje wysoko rozwinięte posiada smartfon i używa go przez kilka godzin dziennie. 33% z nich sprawdza powiadomienia z aplikacji już pięć minut po przebudzeniu, a 40% sięga po telefon, gdy obudzi się w nocy. Dla znacznej części społeczeństwa to urządzenie stało się niezbędnym elementem codziennego życia. Naukowcy zaczęli zastanawiać się, czy istnieją pewne cechy osobowości, które sprawiają, że niektóre osoby korzystają ze smartfonów częściej niż inne. Badacze z Freie

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Powrót do domu jak kokaina

Dopamina to neuroprzekaźnik nierozerwalnie związany z układem nagrody – bardzo starą strukturą w mózgu, która sprawia, że to co pożądane przez organizm jest przyjemne. Odpowiada również za motywację do działania, którego efektem jest przyjemność. Jednak udział dopaminy w procesach motywacyjnych i odczuwaniu przyjemności zależy m.in. od tego, w jakich obszarach mózgu jest ona wydzielana. Na szczególną uwagę zasługuje jądro półleżące (NAc, ang. nucleus accumbens), stanowiące jedną z części układu nagrody. Do wyrzutu dopaminy w NAc

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Czy spoidło wielkie zawsze jest potrzebne?

Ciało modzelowate składa się z wiązek zmielinizowanych aksonów i odpowiada za przesył informacji pomiędzy półkulami mózgu. Na każde 4000 osób na świecie przypada jedna, od urodzenia pozbawiona tej struktury. Większość z nich doświadcza całej gamy zaburzeń dotyczących percepcji, rozumowania i mowy. W jaki sposób niektóre mózgi mogą kompensować brak komunikacji między swoimi półkulami? Właśnie to pytanie postawili sobie badacze z Uniwersytetu w Genewie (UNIGE). Jego wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie Cerebral Cortex. Rozwój ciała modzelowatego

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Choroba Alzheimera zaczyna się w jelitach?

Choroba Alzheimera jest najczęstszą przyczyną demencji – w samej Europie cierpi na nią niemal milion ludzi. Pośrednio cierpią również ich krewni, zmuszeni do bezsilnego obserwowania postępującej degradacji osobowości swoich najbliższych. W ostatnich latach naukowcy rozpoczęli badania nad rolą mikrobiomu jelitowego w rozwoju i przebiegu tej choroby. Zespół szwajcarskich uczonych z Uniwersytetu Genewy (UNIGE) i Medycznego Uniwersytetu Genewy (HUG) podjął współpracę z badaczami z włoskiego Uniwersytetu w Neapolu. Celem było zweryfikowanie zależności między zaburzeniem równowagi mikrobiomu

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Kosmiczny mózg

Obserwowalny Wszechświat składa się z przynajmniej 300 miliardów galaktyk. Ludzki mózg, który umożliwia te i inne obserwacje, działa dzięki sieci złożonej z około 69 miliardów neuronów, nieustannie przesyłających sygnały elektrochemiczne wzdłuż swych aksonów. Zarówno Wszechświat, jak i ludzki mózg stanowią kluczowe wyzwanie dla współczesnej nauki. Rozmiary tych dwóch sieci różnią się o ponad 27 rzędów wielkości. Pomimo to Franco Vazza – astrofizyk z Uniwersytetu Bolońskiego i Alberto Feletti – neurochirurg z Uniwersytetu w Weronie postanowili

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Dlaczego dzieci odczuwają emocje inaczej niż dorośli?

U osób dorosłych mechanizmy reakcji emocjonalnych zostały już całkiem dobrze poznane. Połączenia między układem limbicznym (najstarszym pod względem ewolucyjnym i zaangażowanym w kształtowanie się stanów m.in. strachu i lęku) a obszarami odpowiedzialnymi za zmysł wzroku i słuchu pozwalają na wyzwolenie adekwatnych odpowiedzi. Tym samym człowiek może odczuwać strach i uruchamiać odpowiednie reakcje, gdy widzi dziecięcą rękę zbliżającą się do źródła ognia czy też nadjeżdżający z przeciwka rozpędzony samochód. Ścisła współpraca dużej sieci komórek nerwowych na

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Magiczne grzybki pomogą na depresję?

Psylocybina to główny składnik tzw. magicznych grzybków. Zażycie tej substancji powoduje głęboką zmianę stanu świadomości, której zazwyczaj towarzyszą halucynacje wzrokowe i słuchowe utrzymujące się przez kilka godzin. W 2016 roku naukowcy z Medycznego Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa w Stanach Zjednoczonych dowiedli, iż psychoterapia wsparta przyjmowaniem psylocybiny pomaga znacząco zmniejszyć intensywność stanów lękowych i depresyjnych pacjentów cierpiących na nowotwór złośliwy. Nowe badanie tego samego zespołu zostało opublikowane w czasopiśmie „JAMA Psychiatry”. Celem naukowców było sprawdzenie, czy psylocybina

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Witamina słońca w ciąży a inteligencja u dziecka

Właściwy poziom witaminy D jest niezbędny dla prawidłowego rozwoju mózgu. Niestety wiele osób cierpi na jej niedobór. Ten problem często dotyczy osób mieszkających na wyższych szerokościach geograficznych, gdzie przez znaczną część roku ekspozycja skóry na światło słoneczne jest ograniczona. Około 80% znajdującej się w ustroju witaminy D pochodzi bowiem z syntezy skórnej, zachodzącej pod wpływem promieniowania UVB. Podczas ciąży „witamina słońca” z krążenia matki może przechodzić przez łożysko i oddziaływać na receptory obecne na komórkach

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Noworodki gotowe do czytania

Naukowcy badający językowe zdolności człowieka odkryli region mózgu odpowiedzialny za rozpoznawanie słów na podstawie bodźców wzrokowych i nadali mu nazwę „obszar wzrokowej formy słów” (ang. visual word form area, VWFA). Znajduje się on w zakręcie wrzecionowatym kory skroniowej i choć należy do układu wzrokowego, jest połączony głównie z obszarami mózgu odpowiedzialnymi za przetwarzanie mowy. Do tej pory VWFA został zidentyfikowany jedynie w mózgach osób dorosłych umiejących czytać i pisać. Badanie przeprowadzone przez zespół naukowców pod

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Nowa rola starego hormonu

Cząsteczki krążące we krwi, w tym hormony, mogą przechodzić przez barierę krew-mózg i docierać do ośrodkowego układu nerwowego. Gdy już się tam znajdą, wywierają różnorodny wpływ na funkcjonowanie neuronów. Jednym z procesów, stymulowanym bądź hamowanym przez czynniki pochodzące z krwi, jest neurogeneza – proces powstawania nowych komórek nerwowych. W poprzednich badaniach uzyskano wyniki świadczące o pozytywnym wpływie acetylowanej greliny (AG, ang. acylated ghrelin) na plastyczność komórek nerwowych hipokampa. Z tego względu zespół naukowców pod przewodnictwem

Przeczytaj całość