...

Nagroda Nobla za niedotlenienie

Ujawniono nazwiska trzech laureatów nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny 2019

Laureatami tegorocznej nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny stali się Amerykanie William G. Kaelin Jr. i Gregg L. Semenza oraz Brytyjczyk, sir Peter J. Ratcliffe. Komitet Instytutu Karolinska uhonorował ich za odkrycia dotyczące sposobu, w jaki komórki wyczuwają dostępność tlenu i adaptują się do niej. Znaczenie tlenu dla komórek zwierzęcych, jako elementu niezbędnego do pozyskiwania energii ze składników pokarmowych, jest znane od bardzo dawna. Jednak badania trzech noblistów przyczyniły się do lepszego zrozumienia tych procesów.

Prof. Gregg L. Semenza z Johns Hopkins University odkrył sposób reagowania genu erytropoetyny na różne poziomy stężenia tlenu. Zidentyfikował też kompleks białkowy – który nazwał czynnikiem indukowanym hemoglobiną (HIF) – łączący się z określonymi fragmentami DNA w zależności od koncentracji tego gazu. HIF składa się z dwóch białek wiążących DNA (HIF-1-alfa i ARNT) reguluje ekspresję kilkuset genów, dzięki czemu pozwala generować właściwą odpowiedź na niedotlenienie.

Sir Peter J. Ratcliffe z Oxford University i Francis Crick Institute również badał regulację ekspresji genu erytropoetyny. Jego zespół, wraz z grupą prof. Semenzy, odkrył, iż mechanizm wykrywania tlenu jest obecny w komórkach niemal wszystkich tkanek organizmu, nie tylko w nerkach, gdzie normalnie wytwarzana jest erytropoetyna.

Prof William G. Kaelin Jr. z Dana-Farber Cancer Institute i Harvard University zajmował się genetyczną chorobą von Hippla-Lindaua, która znacznie zwiększa dziedziczne ryzyko wystąpienia niektórych nowotworów. Odkrył, że warunkujący tę chorobę gen również jest zaangażowany w kontrolę odpowiedzi komórek na niedotlenienie.

Zespół Petera Ratcliffe’a wykazał też, że gen choroby von Hippla-Lindaua jest w stanie fizycznie oddziaływać z białkiem HIF-1-alfa, które łączy się z genem erytropoetyny w sytuacji, gdy występuje niskie stężenie tlenu. W ten sposób opisano mechanizm, który łączy niedotlenienie z genem zwiększającym prawdopodobieństwo wystąpienia nowotworów nerek, nadnerczy, siatkówki i ośrodkowego układu nerwowego, w tym móżdżku.

Bibliografia

https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2019/summary/

Udostępnij:
Facebook
Twitter
LinkedIn

Ostatnie wpisy:

Podziel się opinią!

polecane wpisy:

Dzieci powinny czytać

W młodym wieku zachodzą kluczowe procesy plastyczności neuronalnej, które są istotne dla rozwoju mózgu. Dlatego warto wspierać u dzieci zachowania kształtujące ich rozwój, ponieważ mogą okazać się korzystne w dorosłym życiu. Przykładem takiego zachowania jest czytanie książek, czyli jedna z...

Kondycja wątroby a funkcje poznawcze

Przewlekłe choroby wątroby są coraz to bardziej powszechne w społeczeństwie. W ich przebiegu obserwuje się postępujące zmiany polegające na stopniowym zastępowaniu prawidłowego miąższu wątroby tkanką włóknistą, co prowadzi do zaburzeń struktury i funkcji tego narządu. Coraz więcej doniesień naukowych wskazuje,...

Jak białka pomagają spać

Sen pojawił się na wczesnym etapie ewolucji zwierząt i pełni podobną funkcję u wielu gatunków. Zarówno jego długość, jak i jakość jest ważna dla zachowania zdrowia. Jakość snu określana jest m.in. na podstawie częstotliwości i ilości wybudzeń w ciągu nocy....

Archiwum: