Dołącz do nas!

Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki

Tag: mózg
Dla wszystkich

Neuroboty – laboratorium w probówce

Trójwymiarowe konstrukcje złożone z komórek nerwowych – tzw. „sferoidy korowe” – to najnowszy trend neurobiologii. Te miniaturowe – ich objętość nie przekracza 1 milimetra sześciennego – systemy operują na tych samych zasadach, co pełnowymiarowe mózgi. Dlatego mają ogromny potencjał, gdyż pozwalają na modelowanie rozwoju lub degeneracji neuronów in vitro. Pomimo to badania tych żywych „mikromózgów” stanowią niezwykłe wyzwanie. Niemożliwe jest boweim zastosowanie tradycyjnych metod eksperymentalnych. Zespół naukowców z AbilityLab na Uniwersytecie Northwestern wykorzystał zaawansowaną inżynierię

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-04-01
Dla wszystkich

Neurologiczne objawy towarzyszące COVID-19

Niedawno zastanawialiśmy się nad tym czy COVID-19 może wpływać na mózg. Dziś wiemy, że istotnie, może. Badania na tym polu prowadzone były w trzech włoskich ośrodkach naukowych: University of Brescia, University of Eastern Piedmont i University of Sassari. “W badaniach opisano spektrum cech obrazowania klatki piersiowej w COVID-19, ale tylko kilka raportów opisało wyniki neuroobrazowania związane z COVID-19 – mówi dr Abdelkader Mahammedi, współautor badania. – Jest to największe do tej pory i pierwsze badanie

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-06-02
Dla wszystkich

Niekoniecznie bez mięsa, ale koniecznie z roślinami – dla zdrowego mózgu

O tym, że właściwe odżywianie się jest kluczowe dla zdrowia całego organizmu, wiadomo nie od dziś. Wyniki wielu badań udowodniły, że spożywanie nieprzetworzonych, roślinnych produktów spożywczych zmniejsza ryzyko zachorowania na cukrzycę i choroby serca. Naukowcy z Uniwersytetu Harvarda postanowili sprawdzić wpływ diety na prawdopodobieństwo wystąpienia udaru mózgu. W tym celu przeprowadzili długofalowe badanie, którego wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie „Neurology”. Udar to wiodąca przyczyna niepełnosprawności wśród osób dorosłych. W 80% przypadków dochodzi do udaru niedokrwiennego,

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-03-30
Dla wszystkich

Nowa rola wzgórza

Proces podejmowania decyzji jest zależny od elastycznego przetwarzania złożonego strumienia informacji. Jednak sposób, w jaki mózg przystosowuje swoje działanie do bieżących wyzwań pozostaje niejasny. Te wyzwania różnią się od siebie poziomem trudności. Np. decyzje podejmowane podczas prowadzenia auta zdecydowanie różnią się od wyboru przyszłego zawodu bądź partnera. W niektórych sytuacjach podejmowanie decyzji jest łatwiejsze, ponieważ wiemy jakie informacje wziąć pod uwagę. Zaś innym – trudniejszym – towarzyszy niepewność, która wymaga rozważenia szerszego spektrum możliwości. Przecież

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-05-06
Dla wszystkich

Objętość podwzgórza a masa ciała

Szacuje się, że ponad 1,9 miliarda ludzi na całym świecie ma nadwagę lub otyłość. Nadmierna masa ciała zwiększa indywidualne ryzyko wystąpienia zaburzeń metabolicznych, chorób serca i mózgu. O tym, czy jesteśmy głodni, czy najedzeni decyduje przede wszystkim mózg. Dzieje się tak, ponieważ w jego obrębie zlokalizowane są ośrodki głodu i sytości. Znajdują się one w części mózgowia zwanej podwzgórzem. Dokładniej mówiąc, ośrodek odpowiedzialny za łaknienie jest zlokalizowany w regionie bocznym podwzgórza. Z kolei ośrodek hamujący

Przeczytaj całość
Kamila Sroka 2023-11-07
Dla wszystkich

Odwodnienie a funkcje poznawcze

Woda pełni w organizmie człowieka wiele bardzo ważnych funkcji. Uczestniczy m.in. w utrzymaniu homeostazy, transporcie składników odżywczych i usuwaniu toksyn z organizmu. Wpływa również na prawidłowe funkcjonowanie mózgu, który jest organem szczególnie wrażliwym na zmiany w poziomie nawodnienia. Amerykańscy naukowcy z Penn State Department of Biobehavioral Health postanowili zbadać wpływ odwodnienia na funkcje poznawcze u osób w średnim wieku. Wyniki potwierdziły wcześniejsze przypuszczenia – łagodne odwodnienie zmniejsza wydajność poznawczą poprzez zaburzenie koncentracji uwagi. “Zdecydowaliśmy się

Przeczytaj całość
Olga Szeidl 2024-06-18
Dla wszystkich

Otyłość a mózg

Na całym świecie nadwagę ma blisko 2 biliony ludzi, z czego ponad 650 milionów cierpi na otyłość. Nadmiar wagi wiąże się z licznymi negatywnymi konsekwencjami dla zdrowia ciała i pracy mózgu. Kluczowa dla pracy mózgu jest jego neuroplastyczność – wrodzona zdolność do modyfikacji struktury połączeń między neuronami. Zespół naukowców z Uniwersytetu Południowej Australii przeprowadził serię badań, w których porównano reakcję na przezczaszkową stymulację mózgu polem magnetycznym (ang. transcranial magnetic stimulation, TMS) u osób otyłych i

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-10-15
Dla wszystkich

Pamięć robocza potrzebuje wolnej przestrzeni

Pamięć robocza to system, który pozwala przez krótką chwilę utrzymać w umyśle to, czego właśnie potrzebujemy: numer telefonu, fragment zdania, obrazek. Kłopot w tym, że starsze treści potrafią zakłócać przetwarzanie nowych — jest to tzw. interferencja proaktywna, czyli „wpychanie się” poprzedniej informacji przed nową. Autorzy pracy postawili proste pytanie: czy da się temu zapobiec, jeśli na moment świadomie pozbędziemy się zbędnej treści ze sfery mentalnej? Aby to zbadać, w serii eksperymentów poprosili dorosłych, by wykonywali

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-09-01
Dla wszystkich

Płeć, biochemia i depresja

Ciężkie zaburzenie depresyjne (ang. major depressive disorder, MDD) jest jednym z głównych czynników ryzyka samobójstw w społeczeństwie. Częstość występowania MDD i nasilenie objawów różni się w zależności od płci. U kobiet schorzenie to występuje prawie dwukrotnie częściej niż u mężczyzn, a objawy często są bardziej nasilone. Mimo że dokładny patomechanizm MDD nadal pozostaje nie w pełni odkryty, istnieje przekonanie, że zaburzenie to może być spowodowane zmianami biochemicznymi, wynikającymi z działania czynników genetycznych i środowiskowych. Dostępne

Przeczytaj całość
Kamila Sroka 2024-02-01
Dla wszystkich

Płyn mózgowo-rdzeniowy a choroby neurodegeneracyjne

Płyn mózgowo-rdzeniowy (PMR) jest dializatem osocza krwi wytwarzanym przez splot naczyniowy. Wypełnia przestrzeń podpajęczynówkową, komory mózgowia oraz kanał środkowy rdzenia kręgowego. Pełni wiele ważnych funkcji – m.in. chroni mózg i amortyzuje wstrząsy oraz odżywia mózgowie i rdzeń kręgowy. Już we wcześniejszych badaniach udowodniono, że fizjologiczny przepływ PMR jest zakłócony w przebiegu chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera i wodogłowia. Mechanizm ten nie został jednak w pełni wyjaśniony. W najnowszym badaniu uczeni z Washington University School

Przeczytaj całość
Olga Szeidl 2023-03-21
Dla wszystkich

Płyn mózgowo-rdzeniowy jako klucz do głębokiego snu

Od lat wiemy, że sen sprzyja regeneracji mózgu, lecz wciąż dowiadujemy się coraz więcej na temat zależności między aktywnością neuronalną a rozmaitymi procesami biologicznymi, w tym m.in. z ruchem płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF, ang. cerebrospinal fluid). Autorzy najnowszej pracy wykorzystali równoczesny zapis EEG–fMRI z pomiarem przepływu CSF w IV komorze mózgu, aby zbadać, czy i kiedy podczas snu pojawia się powtarzalny wzorzec przepływania płynu powiązany z sygnałami mózgowymi. EEG (elektroencefalografia) rejestruje oscylacje neuronalne na skórze głowy,

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-10-14
Dla wszystkich

Po co zapominamy?

Zapominanie nie jest błędem pamięci Przez wiele lat zapominanie opisywano głównie jako bierny zanik śladu pamięciowego albo skutek interferencji, czyli wzajemnego zakłócania się podobnych wspomnień. To ujęcie wciąż jest obecne w naszej świadomości, ale dziś wiadomo, że jest ono uproszczone. Badacze coraz częściej traktują zapominanie jako proces aktywny i biologicznie regulowany, a nie wyłącznie jako „niedoskonałość” pamięci. Oliver Hardt, Karim Nader i Lynn Nadel zwracają uwagę na to, że utrata wspomnień może wynikać z uporządkowanych

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2026-04-13
Dla wszystkich

Połowa pacjentów z COVID-19 ma objawy neurologiczne

W ciągu niespełna 6 miesięcy SARS-CoV-2 rozprzestrzenił się na całym świecie, zarażając niemal 6 milionów osób i zabijając ponad 350 tysięcy z nich. Początkowo uważano, że atakuje jedynie układ oddechowy. Obecnie jednak wiadomo, że wywoływana przez niego choroba – COVID-19 – obejmuje także inne narządy, w tym ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy. Naukowcy z Northwestern University Feinberg School of Medicine w Chicago utworzyli zespół badawczy Neuro-COVID i rozpoczęli retrospektywną analizę objawów u wszystkich pacjentów Northwestern

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-06-18
Dla wszystkich

Problem z jelitami – problem z mózgiem

Choroba Parkinsona (PD) jest przewlekłą chorobą zwyrodnieniową mózgu. Objawia się przede wszystkim zaburzeniami ze strony układu ruchowego, do których należą spowolnienie ruchowe, drżenie spoczynkowe, sztywność mięśniowa i zaburzenia postawy. Etiologia tego schorzenia nie jest w pełni poznana. Dotychczas wyróżniono kilka czynników ryzyka choroby Parkinsona, wśród których najlepiej poznanymi są wiek powyżej 65. roku życia oraz płeć męska. Inna hipoteza zakłada, że do jej rozwoju mogą prowadzić zaburzenia mikrobioty jelitowej. Amerykańscy naukowcy z Mayo Clinic w

Przeczytaj całość
Olga Szeidl 2023-11-30
Dla wszystkich

Proteza wzroku

Na całym świecie około 40 milionów osób cierpi z powodu zupełnej ślepoty, a kolejne 250 milionów – ze względu na inną formę zaburzenia wzroku. Naukowcy od dawna marzą o przywróceniu im zdolności widzenia. Ich plan to dostarczenie informacji o bodźcach wizualnych bezpośrednio do kory wzrokowej mózgu pacjentów. Jednakże do tej pory nie udało się im stworzyć w pełni funkcjonalnej protezy wzroku. Wyniki nowego badania międzynarodowego zespołu naukowców pozwalają mieć nadzieję, że ten stan rzeczy niedługo

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-11-11
Dla wszystkich

Różne oblicza pamięci: jak wspomnienia i fakty łączą się w mózgu

To dość powszechna obserwacja, że w inny sposób zapamiętujemy zdarzenia z własnego życia, a inaczej fakty i znaczenia. Wspomnienie ma zwykle kontekst: gdzie byliśmy, co widzieliśmy, jak przebiegała sytuacja. Wiedza semantyczna to informacje bardziej „oderwane” od okoliczności: znaczenia słów, rozpoznawanie obiektów, fakty o świecie. W praktyce często traktuje się to jako dwa wyraźnie rozdzielone rodzaje pamięci, a czasem wręcz jako dwa odrębne mechanizmy w mózgu. Badacze postanowili sprawdzić, czy ten podział rzeczywiście jest zauważalny wtedy,

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2026-02-05
Dla wszystkich

Serce i mózg – związki ciśnienia i zdrowia psychicznego

Rozum czy serce? To pytanie często zadajemy zastanawiając się, co kierowało daną osobą w czasie podejmowania decyzji – racjonalny umysł czy raczej doświadczane emocje? Choć takie porównanie maluje przed nami obraz mózgu i serca jako organów toczących niekończący się spór, w rzeczywistości, ich wzajemne interakcje są zdecydowanie bardziej skomplikowane. Naukowcy z Instytutu Nauk Poznawczych i Mózgowych im. Maxa Plancka w Lipsku w Niemczech postanowili sprawdzić, jakie związki łączą ciśnienie skurczowe, objawy depresyjne, dobrostan psychiczny i

Przeczytaj całość
Małgorzata Juraś-Darowny 2023-05-23
rozmowa kobiety i mężczyzny w kawiarni
Dla wszystkich

Styl narracji jest kluczowy dla zapamiętywania

Dlaczego jedne opowieści zostają z nami na lata, a inne ulatniają się niemal natychmiast po tym, jak je usłyszymy? Zwykle tłumaczymy to emocjami, osobistym znaczeniem albo tym, czy historia była ciekawa. Najnowsze badania neuronaukowe pokazują jednak coś bardziej złożonego: sam sposób opowiadania – to, czy narrator kładzie nacisk na przeżycia wewnętrzne, czy na konkretne szczegóły zmysłowe – wpływa na to, jak mózg buduje ślad pamięciowy. Zespół badawczy związany z McGill University postawił pytanie, czy dwa

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-11-21
Dla wszystkich

Sztuczna inteligencja kontra choroby genetyczne

Przełomowego odkrycia dokonali naukowcy z Chin, którym udało się po raz pierwszy zmodyfikować genom ludzkiego embrionu. Wykorzystali oni w tym celu powszechnie znaną metodę edycji kodu genetycznego o nazwie CRISPR (Clustered Regularly-Interspaced Short Palindromic Repeats). Dzięki niej możliwe jest wykonywanie dowolnych zabiegów polegających na usuwaniu, zastępowaniu, a nawet dokładaniu fragmentów kwasów nukleinowych. Zastosowanie CRISPR jest niezwykłą szansą dla ludzi obciążonych genetycznie, gdyż pozwala im na wydanie zdrowego potomstwa. Ideą tej techniki jest “naprawa” ludzi już

Przeczytaj całość
Magda Piasecka 2017-10-18
Dla wszystkich

Trzeźwo myślące neurony kluczem do terapii uzależnienia?

Nadużywanie alkoholu jest bardzo istotną kwestią zdrowotną i ekonomiczną. W samych tylko Stanach Zjednoczonych problem ten dotyka 14 mln osób. Jedna z trudności, która niejednokrotnie uniemożliwia wyjście z nałogu, jest fakt, że osoby uzależnione nie są w stanie przestać pić, choć doskonale zdają sobie sprawę z konsekwencji spożywania alkoholu i wpływu swojego postępowania na ich zdrowie, pracę czy relacje. “Trudność z odmawianiem spożycia alkoholu nawet jeśli może ono mieć szkodliwe skutki, jest decydującą cechą zaburzeń

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-01-09