Dołącz do nas!

Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki

Tag: mózg
Dla wszystkich

Jak mózg czyta między wierszami: neurobiologiczne podstawy wnioskowania językowego

W codziennych rozmowach rzadko ograniczamy się do literalnego sensu wypowiedzi. Często musimy domyślać się intencji rozmówcy, rozpoznawać ironię, sarkazm lub znaczenie ukryte w kontekście całej wypowiedzi. Ta zdolność, określana mianem pragmatycznego użycia języka, pozwala nam skutecznie funkcjonować w złożonym środowisku społecznym. Przez długi czas traktowano ją jako jedną ogólną kompetencję poznawczą. Najnowsze badania pokazują jednak, że jest to spore uproszczenie. A za nasze zachowania komunikacyjne tak naprawdę odpowiada złożona sieć procesów mentalnych. Zespół badaczy z

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-12-22
Dla wszystkich

Jak mózg ogląda serial

Ile szczegółów fabuły możemy zapamiętać, kiedy oglądamy jakiś serial? Zapewne tylko te najbardziej „soczyste”. Profesor Monica Rosenberg i doktorant Hayoung Song z Dartmouth College byli ciekawi, czy uwagę wszystkich widzów przykują te same momenty. Postanowili więc zbadać poziom koncentracji w trakcie oglądania serialu oraz jego wpływ na późniejsze przypomnienie sobie sekwencji zdarzeń, a także neuronalne korelaty skupienia i rozproszenia uwagi. Wyniki ich badania zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie 'Proceedings of the National Academy of Sciences’.

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-08-20
Dla wszystkich

Jak mózg pamięta historie?

Ludzie kochają historie. Łatwiej nam zapamiętać wydarzenia, które są składowymi opowieści. Jednak kluczowe rozdziały naszego życia często są od siebie oddalone o wiele lat. Mimo to, kiedy o nich opowiadamy, łączymy je w spójną całość. Zespół naukowców z Center for Neuroscience na Uniwersytecie Kalifornijskim w Davis postanowił odnaleźć obszar mózgu, który umożliwia nam integrację wspomnień. Wyniki ich poszukiwań zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie 'Current Biology’. Aby odkryć mechanizm, który pozwala nam sprawnie łączyć ze sobą

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-10-19
Dla wszystkich

Jak mózg przetwarza słowa?

Fonemy – najmniejsze dźwiękowe cząsteczki słów – są odbierane przez narządy słuchu i transformowane w sygnały elektryczne. Te impulsy podróżują następnie VIII nerwem czaszkowym (przedsionkowo-ślimakowym) do mózgowia, a dokładnie do kory słuchowej, zlokalizowanej w płacie skroniowym. Przez dekady naukowcy sądzili, że przetwarzanie fonemów w słowa przez kolejne obszary kory słuchowej jest hierarchiczne – niczym kompletowanie urządzenia na taśmie produkcyjnej. Uważali oni, że pierwszorzędowa kora słuchowa przetwarza proste informacje dźwiękowe, np. częstotliwość dźwięków. Następnie przyległy do

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-08-24
Dla wszystkich

Jak mózg rozpoznaje znajomych?

Zdolność rozpoznawania znajomych osób jest kluczowa dla skutecznego funkcjonowania w społeczności. Ten proces wymaga zaawansowanego przetwarzania danych – informacje wzrokowe muszą być bowiem dopasowane do zasobów pamięciowych dotyczących danej osoby. Jak to wygląda w praktyce? Jakie sieci neuronalne pomagają nam rozpoznawać znajomych? Czy istnieje uniwersalny „kod neuronowy”, który pozwala odczytywać tożsamość otaczających nas ludzi? Na te pytania postanowił odpowiedzieć zespół naukowców z Dartmouth College. Przeprowadził on badanie wykorzystujące technologię neuroobrazowania mózgu, którego wyniki zostały opublikowane

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-11-09
Dla wszystkich

Jak mózg się śmieje?

Mówi się, że “śmiech to zdrowie”. Jest w tym sporo prawdy, ponieważ regularne wybuchu śmiechu wpływają pozytywnie na cały organizm. Działają przeciwbólowo, przeciwzapalnie oraz wspomagają układ odpornościowy. Ponadto śmiech wzmaga wydzielanie endorfin (hormonów szczęścia), co prowadzi do obniżenia poziomu stresu i poprawy samopoczucia. Naukowcy od lat zastanawiają się, które części mózgu są aktywne podczas śmiechu. Dotychczas podkreślano rolę obszarów korowych, a w szczególności płata czołowego, który uznano za ośrodek poczucia humoru. W najnowszym badaniu kanadyjscy

Przeczytaj całość
Olga Szeidl 2024-02-13
Dla wszystkich

Jak mózg uruchamia procesy kompensacyjne w odpowiedzi na zmęczenie psychiczne?

W ramach badań grupa naukowców z Bałtyckiego Uniwersytetu Federalnego im. Immanuela Kanta analizowała efekty długotrwałego wysiłku umysłowego z udziałem ludzi, którzy byli zobowiązani do realizacji szeregu zadań pamięciowych o zróżnicowanym poziomie trudności. Zaobserwowano, że choć zmęczenie psychiczne negatywnie wpływało na wydajność w realizacji zadań prostych, to jednak w przypadku poleceń o wyższym stopniu skomplikowania mózg uruchamiał mechanizmy kompensacyjne, których zadaniem było zachowanie jego funkcjonalności dzięki adaptacji konfiguracji sieci czołowo-ciemieniowej. “Systematyczne przetwarzanie obszernych ilości informacji, takich

Przeczytaj całość
Magda Kuleta 2025-02-14
Dla zalogowanych

Jak starzeje się mózg?

Nie masz dostępu do tych treści Wygląda na to, że nie masz rangi Czytelnik, aby ją otrzymać zaloguj się klikając na przycisk poniżej. Przejdź do logowania Nie masz jeszcze konta? Dołącz do nas!

Przeczytaj całość
Olga Szeidl 2024-01-16
Dla wszystkich

Jak szybko starzeje się mózg?

Prawdopodobnie każdy z nas usłyszał kiedyś, że „nie wygląda na swój wiek”. Choć takie sformułowanie może stanowić sugestię zarówno, że wyglądamy starzej, jak i młodziej, najczęściej jest ono subiektywną opinią. Jednak kryje się za nim pewna prawda – starzejemy się w różnym tempie. W różnym tempie starzeją się także tkanki w naszym organizmie. Wypracowywane przez nas zdrowe nawyki często mają na celu właśnie spowolnienie procesu starzenia się organizmu. Próbujemy zdrowiej jeść czy więcej ćwiczyć, aby

Przeczytaj całość
Małgorzata Juraś-Darowny 2023-01-24
Dla wszystkich

Jak trenować ciało i umysł?

Wiadomo, że aktywność fizyczna jest jednym z integralnych elementów zdrowego stylu życia, pozwalającego zachować w dobrej kondycji nie tylko ciało, ale także umysł. Udowodniono również, że ćwiczenia fizyczne są w stanie wzmocnić procesy afektywne i poznawcze na okres od kilku minut do nawet kilku godzin po zakończeniu treningu. Jednak poszczególne formy aktywności bardzo się od siebie różnią, choćby intensywnością. Wiedza na temat sposobu, w jaki odmienne formy aktywności oddziałują na mózg może pomóc wykorzystać je

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-02-04
Dla wszystkich

Jak zmieniają się nasze wspomnienia?

Przez lata zakładano, że pamięć epizodyczna umożliwia „odtwarzanie” minionych wydarzeń – tak, jakby znajdowały się w swojego rodzaju mentalnym archiwum. Jednak przegląd blisko dwustu badań z psychologii, neurologii i filozofii wskazuje, że mózg nie uruchamia nagrania, lecz tworzy od nowa spójny obraz, korzystając z dostępnych fragmentów. Każde wspomnienie składa się z wielu komponentów: doznań sensorycznych, stanów emocjonalnych, kontekstu sytuacyjnego i wiedzy ogólnej, która może zmieniać się wraz z doświadczeniem. Kluczową rolę pełnią tu tzw. ślady

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-12-10
Dla wszystkich

Karotenoidy a choroba Alzheimera

Choroba Alzheimera jest postępującą chorobą neurodegeneracyjną, w której przebiegu dochodzi do gromadzenia się wewnątrz komórek nerwowych białka tau i zewnątrzkomórkowo β-amyloidu. Złogi te powodują nieodwracalne upośledzenie funkcji mózgu, prowadząc do rozwoju otępienia i zaburzeń zachowania. U osób dotkniętych chorobą występują problemy z zapamiętywaniem, przypominaniem sobie zdarzeń sprzed kilku godzin, nazywaniem przedmiotów, czy zorientowaniem co do czasu i miejsca, w którym się znajdują. Według statystyk choroba Alzheimera dotyka 33 miliony ludzi na całym świecie. Liczba ta

Przeczytaj całość
Kamila Sroka 2023-11-28
Dla zalogowanych

Kawa i mózg

Nie masz dostępu do tych treści Wygląda na to, że nie masz rangi Czytelnik, aby ją otrzymać zaloguj się klikając na przycisk poniżej. Przejdź do logowania Nie masz jeszcze konta? Dołącz do nas!

Przeczytaj całość
Olga Szeidl 2024-05-21
Dla wszystkich

Kondycja wątroby a funkcje poznawcze

Przewlekłe choroby wątroby są coraz to bardziej powszechne w społeczeństwie. W ich przebiegu obserwuje się postępujące zmiany polegające na stopniowym zastępowaniu prawidłowego miąższu wątroby tkanką włóknistą, co prowadzi do zaburzeń struktury i funkcji tego narządu. Coraz więcej doniesień naukowych wskazuje, że funkcjonowanie wątroby i mózgu jest ze sobą powiązane poprzez istnienie specyficznej osi wątroba-mózg. Naukowcy podkreślają potrzebę wczesnego monitorowania chorób wątroby, ponieważ te mogą negatywnie wpływać na kondycję mózgu. Włóknienie wątroby może pogarszać funkcje poznawcze,

Przeczytaj całość
Kamila Sroka 2023-08-10
Dla wszystkich

Koronawirus a mózg

Pandemia COVID-19 wciąż wpływa na życie ludzi na całym świecie. Do typowych objawów tej choroby należą: gorączka, kaszel, zmęczenie, duszności i ból głowy. Coraz częściej, szczególnie przy ciężkim przebiegu choroby, zgłaszane są także powikłania neurologiczne, w tym utrata węchu i smaku, zaburzenia świadomości, splątanie, nadmierne pobudzenie czy udar. Ich pojawienie się świadczy o tym, że koronawirus SARS-CoV-2 atakuje nie tylko układ oddechowy, ale i nerwowy. Niedawno opublikowane wyniki badań przeprowadzonych z wykorzystaniem modelu zwierzęcego wykazały,

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2021-05-13
Dla wszystkich

Kwas ursolowy – dla mózgu dzieci i wnuków

Dieta ciężarnej ma istotne znaczenie dla prawidłowego rozwoju i funkcjonowania układu nerwowego potomstwa. W czasie ciąży i wczesnego okresu życia płodowego zachodzi wiele kluczowych procesów, które mają wpływ na strukturę i funkcję mózgu dziecka. Odpowiednie odżywianie matki w tym okresie może znacząco wpłynąć na rozwój neurologiczny dziecka i, jak się okazuje, także na mózg jego potomków. Naukowcy z Monash University odkryli, że zawarty w jabłkach i ziołach (takich jak bazylia, rozmaryn, tymianek, oregano czy szałwia)

Przeczytaj całość
Kamila Sroka 2023-11-09
Dla wszystkich

Kwaśny mózg

Aby organizm człowieka pracował prawidłowo, w jego wnętrzu utrzymywana musi być odpowiednia homeostaza kwasowo-zasadowa. Oznacza to, że równowaga pH w poszczególnych tkankach czy narządach jest konieczna do ich właściwego funkcjonowania, a tym samym do utrzymywania dobrej kondycji zdrowotnej. Zaburzenia tej równowagi, szczególnie w kierunku zakwaszenia organizmu, skutkują zwiększonym ryzykiem rozwoju różnych chorób, np. niewydolności krążeniowej, niewydolności oddechowej, a także zaburzeń pracy nerek. Ostatnie wyniki badań przeprowadzone przez japońskich naukowców sugerują ponadto, że spadek pH może

Przeczytaj całość
Magda Piasecka 2017-11-17
Dla wszystkich

Kwasy omega-3 vs. progresja zmian w istocie białej

Istota biała w mózgu pełni kluczową rolę w przekazywaniu sygnałów między różnymi obszarami mózgu oraz między mózgiem a resztą ciała. Jest złożona z aksonów, czyli długich wypustek neuronów, które są pokryte mieliną – tłuszczową otoczką, która działa jak izolator i przyspiesza przesyłanie sygnałów nerwowych. Dzięki temu istota biała umożliwia szybką i efektywną komunikację między różnymi częściami układu nerwowego, co jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania mózgu, w tym dla procesów poznawczych, koordynacji ruchowej i reakcji sensorycznych.

Przeczytaj całość
Jakub Orłowski 2024-08-13
Dla wszystkich

Melodia wspomnień

Muzyka w życiu działa trochę jak ścieżka dźwiękowa w filmie, buduje klimat, potęguje emocje i może sprawić, że pewne sytuacje zapadają w pamięci inaczej. Jedna melodia jest w stanie przenieść myśli do konkretnych zdarzeń z przeszłości albo w moment zmienić nastrój chwili obecnej. Eksperyment trwał łącznie 3 dni. Wzięły w nim udział 44 osoby (24 kobiety i 20 mężczyzn) z prawidłowym słuchem i wzrokiem. Pierwszego dnia uczestnicy oglądali 20 materiałów filmowych, z czego 15 historii

Przeczytaj całość
Dominika Hącel 2025-03-14
Dla wszystkich

Mózgowy GPS do planowania życia

No dobrze, ale co właściwie oznacza „rozumieć strukturę zadania”? I skąd mysz wie, gdzie iść, skoro wcześniej tam nie była? Z pomocą przychodzi zespół naukowców z Oksfordu, który postanowił przyjrzeć się temu, jak mózg tworzy coś w rodzaju mapy zadań – nie fizycznej, jak GPS w telefonie, ale abstrakcyjnej, opisującej kolejność działań, jakie trzeba wykonać, żeby osiągnąć cel. W badaniu opublikowanym w grudniowym numerze Nature (2024), naukowcy nauczyli myszy specjalnego zadania. Zwierzęta musiały odwiedzać cztery

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2025-05-23
Dla wszystkich

Nadciśnienie tętnicze a funkcje poznawcze

Według najnowszych wyników badań epidemiologicznych podwyższone ciśnienie tętnicze krwi występuje powszechnie u blisko 30% ludzi na całym świecie. Nadciśnienie może przebiegać bezobjawowo, a jeśli występują objawy to są one niespecyficzne. Dlatego wiele osób, które nie mają nawyku kontrolowania wartości ciśnienia tętniczego, może być nieświadomych swojej choroby. Warto podkreślić, że jest to modyfikowalny czynnik ryzyka rozwoju chorób naczyń sercowych i mózgowych, które w konsekwencji predysponują do zawału serca i udaru mózgu. Ponadto długotrwałe utrzymywanie się wysokich

Przeczytaj całość
Kamila Sroka 2023-05-09