Dołącz do nas!

Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki

Kategoria: Neurofizjologia
Dla wszystkich

Układ nerwowy – generowanie zachowań

Mózg człowieka składa się z niemal 100 bilionów neuronów, a każdy z nich zaangażowany jest w powstawanie specyficznych zachowań. Jak dotąd nie udało się opracować metody pozwalającej na jednoczesne mierzenie aktywności wszystkich komórek nerwowych. Jedną z najbardziej dokładnych technik jest fMRI (ang. functional magnetic resonance imaging). Otrzymywany w ten sposób obraz jest jednak rozmyty, a każdy piksel reprezentuje dziesiątki tysięcy neuronów. Stąd zrodził się pomysł naukowca, dr. Saul Kato z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco

Przeczytaj całość
Magda Piasecka 2017-10-09
Dla wszystkich

Ultraszybkie odczuwanie bólu

Choć trudno podać definicję bólu, każdy wie, czym jest to uczucie. Z punktu widzenia neurofizjologii jest on efektem pobudzenia nocyceptorów. Te zaś przesyłają je do mózgu za pośrednictwem specjalnych włókien: A-delta (o cienkiej osłonce mielinowej) lub C (pozbawionych mieliny). Dotychczas uważano, że bodźce bólowe przekazywane są do mózgu wolniej niż bodźce dotykowe, przesyłane przez włókna A-beta o grubej osłonce mielinowej. Jednakże u wielu ssaków, również tych z grupy naczelnych, system sygnalizacji bólu przewodzi impulsy nerwowe

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2019-07-08
Dla wszystkich

Urydyna – czy wpływa na apetyt?

W ludzkim mózgu istnieje skomplikowany system kontrolujący łaknienie. W jego skład wchodzi część mózgu nazywana podwzgórzem. Komórki nerwowe tej struktury mogą odbierać informacje na temat stanu odżywienia organizmu. Informacja ta przekazywana im jest przez różnego rodzaju hormony i cząsteczki. W zależności od tego, jaki sygnał otrzymują, komórki nerwowe podwzgórza hamują bądź pobudzają apetyt. Jeżeli wykryją na przykład leptynę, która produkowana jest przez tkankę tłuszczową, to hamują uczucie głodu. Inną cząsteczką, która oddziałuje na neurony budujące

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2023-02-09
Dla wszystkich

W jaki sposób mózg przetwarza język?

Język jest podstawową formą komunikacji i interakcji międzyludzkiej. Posługując się mową jesteśmy w stanie przekazywać nasze myśli i emocje. Sam sposób przetwarzania języka w mózgu nie jest do końca znany. Dotychczas podejrzewano, że za tworzenie, odbieranie i przekształcanie informacji językowych odpowiada lewa półkula mózgu, jednak dokładna lokalizacja “ośrodka języka” pozostaje przedmiotem badań. Niemieccy naukowcy z Uniwersytetu w Lipsku postanowili zlokalizować regiony odpowiedzialne za funkcje językowe. Wyniki okazały się zaskakujące – w przetwarzaniu języka uczestniczy wiele

Przeczytaj całość
Olga Szeidl 2024-01-02
Dla wszystkich

W jaki sposób mózg uczy się melodii języka?

Bilingwizm często bywa opisywany jako „dwie biblioteki w jednej głowie”. Autorzy postanowili sprawdzić, czy ta biblioteka jest zorganizowana efektywnie, tak by nie dublować półek. Skupili się na fonologii, czyli zasadach budowy dźwięków mowy, oraz na reprezentacjach fonemów — najmniejszych elementów dźwiękowych odróżniających słowa. Zamiast od razu badać ludzki mózg, najpierw zbudowali realistyczne modele komputerowe: sieci neuronowe uczone na długich nagraniach mowy w jednym, dwóch i trzech językach. Taki model pozwala przetestować, jakie formy kodowania dźwięków

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-08-27
Dla wszystkich

W maseczce gorzej widać?

Za sprawą pandemii COVID-19 noszenie maseczek zakrywających usta i nos stało się normą w wielu sytuacjach społecznych. Ich funkcja ochronna ma szczególne znaczenie w kontakcie z drugim człowiekiem. Tym samym wszelkie interakcje “twarzą w twarz” zmieniły swój charakter – odczytywanie ekspresji rozmówcy noszącego maskę staje się znacznie bardziej wymagającym zadaniem, kiedy wyraźnie widzimy jedynie jego oczy. Zdarza się, że nie widząc charakterystycznych elementów twarzy, mamy trudności nawet z rozpoznaniem tożsamości jej właściciela. Główną przeszkodą zdaje

Przeczytaj całość
Małgorzata Juraś-Darowny 2022-12-08
Dla wszystkich

Węch: system wczesnego ostrzegania

Zdolność wykrywania i reagowania na potencjalne zagrożenia jest niezbędna do przetrwania gatunku – zarówno ludzi, jak i innych zwierząt. Zespół naukowców z Karolinska Institutet w Szwecji postanowił sprawdzić, jaką rolę w tym procesie odgrywa węch. W tym celu zastosował nową, autorską technikę, która umożliwia prześledzenie, co dzieje się w mózgu, kiedy ocenia on jakiś zapach jako niebezpieczny. Wyniki tego badania, opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma PNAS, wskazują na istnienie odrębnej ścieżki neuronalnej reprezentującej „węchowy system

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-11-04
Dla wszystkich

Wgląd w siebie a obraz własnego ciała

„Interocepcja” to termin odnoszący się do zdolności odczuwania fizjologicznych procesów zachodzących wewnątrz ciała, np. bicia serca, burczenia w brzuchu lub temperatury skóry. Prawdopodobnie odpowiada za nią sieć neuronów łączących ośrodkowy układ nerwowy z poszczególnymi narządami. Natomiast „obraz ciała” określa zbiór przekonań i emocji dotyczących wyglądu zewnętrznego ciała. Zespół naukowców z Anglia Ruskin University w Cambridge podjął się sprawdzenia, jak zdolność do odbierania wnętrza ciała wpływa na postrzeganie jego zewnętrza. Wyniki tego badania zostały opublikowane w

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-09-16
Dla wszystkich

Widzieć to nie znaczy wiedzieć, co się widzi

„Uwierzę, gdy zobaczę!” – mawiamy tak, gdy chcemy podkreślić, że nasza opinia jest oparta o doświadczenie. Pozostaje jednak jedno ważne pytanie – czy widzimy to, co naprawdę jest, czy też to, co nam się wydaje, że jest? Innymi słowy – czy nasze przekonania mogą wpływać na naszą percepcję rzeczywistości? W codziennym życiu nie zastanawiamy się nad tym, czy to co widzimy jest trafnym odzwierciedleniem rzeczywistości czy też może wynika z naszych przekonań. Jednak w przypadku

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2022-03-17
Dla wszystkich

Widzieć w kolorze

Całkowita ślepota barw, lub achromatopsja, jest wadą wrodzoną. W ok. jednej trzeciej przypadków jest spowodowana mutacją w genie CNGA3 leżącym na długim ramieniu chromosomu 2. Powoduje ona defekty w budowie i funkcjonowaniu czopków – zlokalizowanych w siatkówce receptorów odpowiedzialnych za widzenie barwne. Zespół specjalistów z Instytutu Badań Okulistycznych Szpitali Uniwersyteckich w Tybindze oraz Wydziałów Farmaceutycznych i Okulistycznych Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana w Monachium opracował sposób leczenia wady genetycznej prowadzącej do achromatopsji. Sposób ten polega na

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-05-07
Dla wszystkich

Wiele twarzy białka tau

Choć powody rozwijania się choroby Alzheimera wciąż stanowią tajemnicę, wiadomo, że niezwykle istotną rolę pełni w tu białko tau. Jego nieprawidłowo zbudowane cząsteczki łączą się ze sobą wewnątrz neuronów, tworząc struktury zwane splątkami neurofibrylarnymi. Niszczą one mikrotubule tworzące cytoszkielet niezbędny do wewnątrzkomórkowego transportu różnych substancji, co przyczynia się upośledzenia komunikacji między poszczególnymi komórkami układu nerwowego, a następnie do ich obumierania. Naukowcy z ośrodków badawczych w Stanach Zjednoczonych w 2016 roku odkryli, że struktura poszczególnych agregatów

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-12-17
Dla wszystkich

Wiemy, co zabija neurony w chorobie Parkinsona

Choroba Parkinsona jest postępującą chorobą, która stopniowo doprowadza do utraty komórek nerwowych. Jej rozwój może zachodzić powoli, nawet latami. Chorzy doświadczają wówczas różnorodnych objawów, w tym drżenia mięśniowego, problemów z zachowaniem równowagi, sztywności rąk i nóg, a także trudności z poruszaniem się. Schorzenie dotyka przede wszystkim osoby starsze, powyżej 60. roku życia. Warto jednak pamiętać o tym, że może ono rozwinąć się również u dużo młodszych osób. Wyniki badań ostatnich lat wykazały, że dużą rolę

Przeczytaj całość
Zespół NeuroExpert 2021-02-25
Dla wszystkich

Wpływ dopaminy na czerpanie przyjemności ze słuchania muzyki

Grupa hiszpańskich naukowców z University of Barcelona oraz innych jednostek naukowych w Barcelonie zbadali w jakim stopniu dopaminergiczna transmisja synaptyczna wpływa na stymulację szlaków nagrody, indukowanych przez słuchanie muzyki. Badacze farmakologicznie manipulowali transmisją dopaminergiczną podczas słuchania utworów muzycznych przez uczestników doświadczenia i wykazali ścisłą zależność pomiędzy poziomem tego neuroprzekaźnika, a odczuwaniem przyjemnych doznań związanych ze słuchaniem muzyki. Grupę badawczą stanowiło 27 zdrowych osób, którym doustnie podawano bezpośredni prekursor dopaminy – L-DOPA oraz antagonistę tego neuroprzekaźnika

Przeczytaj całość
Joanna Przybyszewska 2019-03-01
Dla wszystkich

Wpływ siedzącego trybu życia na zdrowie mózgu

W dzisiejszych czasach coraz częściej korzystamy z udogodnień technologicznych, np. zamiast spaceru do pobliskiego sklepu wybieramy zakupy online. Tylko czy każda aktywność siedząca jest niekorzystna dla zdrowia mózgu? Badanie opublikowane w czasopiśmie ,,The Journals of Gerontology’’ sugeruje, że rodzaj wykonywanej aktywności w pozycji siedzącej ma kluczowe znaczenie dla zdrowia mózgu. Naukowcy podkreślają, że nie wszystkie aktywności wykonywane na siedząco są szkodliwe. Należy przyjrzeć się, w jaki sposób spędzamy ten czas. Doniesienia naukowe sugerują, że siedzący

Przeczytaj całość
Justyna Kuczek 2025-04-14
Dla wszystkich

Wpływ zażywania substancji psychoaktywnych na ryzyko zachorowania na schizofrenię

Schizofrenia jest zaburzeniem psychicznym, które zmienia odbiór rzeczywistości. Jej postrzeganie, przeżywanie i reakcja często bywają nieadekwatne do tego, co się dzieje. Do dziś nie są znane wszystkie czynniki determinujące tą chorobę. Wiadomo, że ten rodzaj zaburzenia jest związany zarówno z czynnikami genetycznymi, jak również środowiskowymi. Te ostatnie stanowią w ostatnich latach jeden z ważniejszych tematów badań naukowych. Badania te są szczególnie istotne z perspektywy profilaktyki, jak również tworzenia prognoz dotyczących całych populacji. Poznanie czynników środowiskowych

Przeczytaj całość
Katarzyna Sujecka 2025-02-28
Dla wszystkich

Współpraca człowieka z komputerem

Działanie nieinwazyjnego interfejsu mózg-komputer (BCI, ang. Brain-Computer Interface) opiera się na sczytywaniu aktywności elektrycznej poszczególnych obszarów mózgu przez czujniki elektroencefalograficzne i wykorzystanie ich do sterowania urządzeniem zewnętrznym, np. ramieniem robota czy programem komputerowym. Metoda ta jest szansą dla osób sparaliżowanych na odzyskanie kontroli nad otoczeniem. Pierwsze tego rodzaju interfejsy wykorzystywały rozwiązania zaczerpnięte z technologii neurofeedbacku, które wymagają od użytkownika dostosowania aktywności mózgu, aby wywołać konkretną odpowiedź urządzenia. Opanowanie tej umiejętności wymaga długotrwałego treningu i zajmuje

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-05-22
Dla wszystkich

Wychowanie kształtuje decyzje związane z podejmowaniem ryzyka

Dlaczego niektórzy z nas są bardziej skłonni podejmować ryzyko, podczas gdy inni wolą unikać niepewności? Od lat naukowcy starają się zrozumieć mechanizmy stojące za ryzykownym zachowaniem, analizując wpływ czynników biologicznych, środowiskowych i społecznych. Tradycyjnie przyjmowano, że to wrodzone cechy osobowości lub bieżące warunki życiowe kształtują nasze decyzje. Coraz więcej badań jednak wskazuje, że sposób, w jaki radzimy sobie z ryzykiem w dorosłości, może być głęboko zakorzeniony w naszych doświadczeniach z dzieciństwa – szczególnie w dostępie

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-08-12
Dla wszystkich

Wyhodować mózg

Komórki macierzyste wydają się wspaniałym, obiecującym narzędziem do leczenia różnych chorób, także obejmujących ośrodkowy układ nerwowy. Aby jednak opracować metody terapii z wykorzystaniem komórek macierzystych, naukowcy muszą dobrze zrozumieć, jak przebiega rozwój embrionalny ludzkiego mózgu. Dzięki wiedzy o tym, jak na różnych etapach rozwoju powstają i zachowują się komórki nerwowe, badacze będą mogli sprawniej opracowywać nowe strategie terapeutyczne. “Wyzwanie polega na tym, że w ludzkim mózgu istnieją tysiące różnych podtypów komórek nerwowych – mówi Agnete Kirkeby,

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-06-04
Dla wszystkich

Wykrywanie choroby Alzheimera na podstawie badania krwi

Choroba Alzheimera to jedna z najczęstszych form otępienia. Jej objawy występują najczęściej u osób po 65. roku życia i obejmują głównie utratę pamięci. Główną jej przyczyną jest tworzenie się złogów nieprawidłowych białek amyloidowych, co w konsekwencji prowadzi do obumierania neuronów. Przebieg tego schorzenia może być zróżnicowany, co utrudnia postawienie właściwej diagnozy. Dodatkowym problemem jest fakt, że patologiczne procesy prowadzące do uszkodzenia mózgu rozpoczynają się nawet 15-20 lat przed pojawieniem się pierwszych objawów. Choroba Alzheimera jest

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-04-10
Dla wszystkich

Wyleczyć ból komórkami macierzystymi

Ból neuropatyczny pojawia się w wyniku uszkodzenia struktur układu nerwowego. Zaburzenie przewodzenia informacji ruchowych i czuciowych wzdłuż nerwów, albo też odbiór tych sygnałów w ośrodkowym układzie nerwowym. Mózg otrzymuje w takiej sytuacji informacje nieprawidłowe, zniekształcone lub wyolbrzymione, niekiedy dotyczące nawet uszkodzeń, które w rzeczywistości nie istnieją. Leczenie bólu neuropatycznego jest trudne, gdyż najczęściej stosowane leki przeciwbólowe nie są w tym przypadku skuteczne. Najważniejsze jest w tym przypadku znalezienie i wyeliminowanie przyczyny bólu. Wyniki badań naukowych

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-01-28
Dla wszystkich

Wystarczy 60 sekund – biomarkery objawów schizofrenii

Schizofrenia jest chorobą powodującą nieprawidłowe postrzeganie i interpretowanie otaczającego nas świata. Jej objawy pojawiają się nagle lub stopniowo, aby w sposób przewlekły towarzyszyć choremu przez resztę życia, dotykając większości obszarów jego funkcjonowania. Statystyki GlobalData sugerują, że nawet 1/3 przypadków schizofrenii jest mylnie diagnozowana jako choroba dwubiegunowa, zaburzenia schizotypowe lub schizoafektywne. Choć wczesna diagnoza pozwala na zapewnienie pacjentom najbardziej efektywnej opieki – zarówno farmakoterapii, jak i pomocy psychologicznej – jej postawienie wymaga specjalistycznej wiedzy i wnikliwych

Przeczytaj całość
Małgorzata Juraś-Darowny 2023-07-13