Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki

Kategoria: Neurofizjologia

Dzieci w łonie matki tworzą mapę własnego ciała

Aktywność mózgu nienarodzonego jeszcze dziecka wciąż stanowi tajemnicę dla nauki. Wyniki najnowszych badań wskazują jednak na to, że wszystkie czynności wykonywane przez płód przebywający w łonie matki mają duże znaczenie dla jego prawidłowego rozwoju. Naukowcy z University College London i University College London Hospital przeprowadzili badanie dotyczące aktywności mózgu u dzieci wkrótce po narodzeniu. Wzięło w nim udział 19 dzieci, przy czym ich średni wiek wynosił 2 dni. Pod uwagę wzięto też wartość określaną jako

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Dźwięki natury przeciw uzależnieniu

W następstwie propozycji wprowadzenia komercyjnych kasyn w Japonii naukowcy postarali się zbadać potencjał terapii przyrodą w odniesieniu do ludzi często przebywających w kasynach i podobnych miejscach. Badania zostały zainicjowane przez zespół badawczy kierowany przez profesora Yoshifumi Miyazakiego – emerytowanego profesora w Centrum Środowiska, Zdrowia i Nauk Terenowych na Uniwersytecie Chiba w Japonii. Skąd taki pomysł, i jak kasyna wiążą się z przyrodą? Powszechnie wiadomo, że uzależnienie od hazardu ma poważne konsekwencje, tak ekonomiczne, społeczne, psychiczne,

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Dźwięki o niskiej częstotliwości warunkują poczucie rytmu

Dźwięki w zakresie bardzo niskich częstotliwości odgrywają kluczową rolę w poczuciu rytmu. Dowiedziono, że w czasie słuchania muzyki synchronizacji ulegają specyficzne czynności w określonym obszarze podkorowym mózgu oraz rytmiczna struktura dźwięku. To odkrycie pozwoliło wyjaśnić rolę dźwięków basowych w odniesieniu do sposobu poruszania się wraz z rytmem muzyki. „Istnieje coraz więcej dowodów na poparcie hipotezy, że selektywna synchronizacja dużych obszarów neuronalnych mózgowia z częstotliwością rytmu może wspierać percepcję, a w konsekwencji i ruch, wynikający z

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Elektroda na uchu poprawia pamięć

Elektrostymulacja nerwu błędnego to metoda, której skuteczność udowodniono wielokrotnie w terapii lekoopornej depresji lub epilepsji. Nerw błędny zawiera przede wszystkim (w 80%) włókna aferentne, przenoszące sygnały o bodźcach z narządów trzewnych i obszarów powierzchniowych do ośrodkowego układu nerwowego. Przekazywane tą drogą impulsy nerwowe docierają m.in. do ciała migdałowatego, hipokampa i kory przedczołowej – struktur, które odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu pamięci i koncentracji. Do tej pory jednak stymulacja tego nerwu dostępna była jedynie jako metoda

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Endogenne opioidy na przewlekły ból

Jedną z przyczyn przewlekłego bólu jest zapalenie nerwów obwodowych. Odpowiedź zapalna jest wynikiem działania komórek układu odpornościowego. Wytwarzają one cytokiny, czyli białka sygnalizacyjne, które mogą nasilać lub hamować stan zapalny oraz ból. Jedną z tych cząsteczek jest interleukina 4 (IL-4) – cytokina o działaniu przeciwzapalnym, od pewnego czasu znajdująca się w centrum zainteresowania naukowców i stosowana w leczeniu bólu. Zespół naukowców z Charité – Universitätsmedizin Berlin prowadził prace mające na celu poznanie mechanizmów, za pomocą

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Enzym od pamięci

Większość osób po 60 roku życia boryka się z różnego rodzaju zaburzeniami poznawczymi – głównie z problemami z pamięcią. Na pewne rodzaje pamięci upływ czasu działa jednak gorzej niż na inne. Mowa tutaj o pamięci asocjacyjnej, inaczej skojarzeniowej. Pozwala ona na tworzenie i zapamiętywanie skojarzeń pomiędzy dwoma początkowo niepowiązanymi ze sobą elementami. Odpowiada m.in. za to, że ludzie są w stanie przypisać imię do osoby widząc jej twarz lub czując jej zapach. Naukowcy poszukują zmian

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Epigenetyczne piętno Alzheimera

Choroba Alzheimera (AD, ang. Alzheimer’s disease) to postępująca i wciąż nieuleczalna choroba neurodegeneracyjna. AD o późnym początku stanowi jedną z najczęstszych form demencji, której charakterystyczną cechą jest występowanie międzykomórkowych złogów amyloidu β oraz włókienek neurofibrylarnych gromadzących się w neuronach. Zmiany te prowadzą do obumierania komórek nerwowych oraz utraty zdolności poznawczych. Z tego względu bardzo ważnym aspektem badań nad AD jest identyfikowanie ścieżek molekularnych oraz innych mechanizmów zaangażowanych w powstawanie złogów amyloidu β oraz włókien neurofibrylarnych.

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Fale podczas snu

Naukowcy od dawna wiedzą, że podczas fazy snu NREM występują fale mózgowe o niskiej częstotliwości, niezbędne do prawidłowej konsolidacji pamięci i swoista resynchronizacja neuronów. Zaobserwowano również, że sen związany jest ze zwiększoną objętością płynu śródmiąższowego oraz klirensem produktów przemiany materii. Nie jest obecnie pewne dlaczego te procesy współwystępują ze sobą, a także w jaki sposób są powiązane. Zespół z ośrodków badawczych w stanie Boston w USA przeprowadził obrazowanie mózgu podczas snu. W badaniu wzięło udział

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Faza REM do sprzątania mózgu

Naukowcy od lat próbują odkryć, dlaczego niemal wszystkie zwierzęta śpią, pomimo iż osłabia to ich czujność i naraża na atak drapieżników. Wiele badań aktywności mózgu podczas snu zostało przeprowadzonych, by wyjaśnić tę zagadkę, lecz przyniosły one niespójne rezultaty. Dlatego zespół badaczy z Uniwersytetu w Tsukubie w Japonii opracował nową metodę pomiaru przepływu krwi przez naczynia włosowate mózgu, dzięki której odkrył różnice między aktywnością czerwonych krwinek w poszczególnych fazach snu u myszy. Wyniki ich pracy zostały

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Fosfataza kontroluje powstawanie synaps

Powstawanie nowych synaps stanowi podstawę procesu uczenia się, podczas którego neurony tworzą nowe połączenia pomiędzy sobą. Synaptogeneza nie jest jednak przypadkowym zjawiskiem – liczba nowych synaps, ich umiejscowienie i rodzaje podlegają precyzyjnej kontroli. Identyfikacja biorących w tym udział czynników, zarówno zewnątrz- jak i wewnątrzkomórkowych, jest celem licznego grona naukowców na całym świecie. Zespół naukowców z Belgii i Szwajcarii skupił się na układzie nerwowym muszki owocowej (Drosophila melanogaster), będącej częstym obiektem modelowym, szczególnie dla specjalistów w

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

GABA – neuroprzekaźnik pobudzający?

Kwas gamma-aminomasłowy (GABA) to niezwykle istotny neuroprzekaźnik. Jego receptory są obecne niemal na powierzchni niemal wszystkich neuronów. Niekiedy bywa określany mianem “środka uspokajającego dla umysłu”, co obrazuje jego działanie zmniejszające aktywność neuronów. GABA uważany jest za kluczowy dla odporności na stres, zdolności do rozluźnienia się oraz dla stabilności nastroju. Wyniki najnowszych badań przeprowadzonych w australijskim ośrodku badawczym Florey Institute of Neuroscience and Mental Health wykazały, że wyciszanie aktywności neuronów nie jest jedynym efektem działania GABA.

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

GABA a odbiór bodźców wizualnych w autyzmie

Osoby ze spektrum autyzmu przetwarzają informacje sensoryczne inaczej niż osoby „neurotypowe”, czyli nie posiadające zdiagnozowanych przypadłości neurologicznych. Te różnice mogą prowadzić do wrażliwości sensorycznej, która jest źródłem napięcia psychofizycznego, pojawiającego się u niektórych autystów. Jednak dotychczas nie ustalono neurologicznych czynników będących podstawą tej odmiennej percepcji. Naukowcom z King’s College London udało się odkryć jeden z nich. Mianowicie ustalili zależność między poziomem neuroprzekaźnika GABA a regulacją przetwarzania bodźców wzrokowych. Wyniki tego badania zostały opublikowane w czasopiśmie

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Gen od sprzątania a choroba Parkinsona

Choroba Parkinsona to postępujące schorzenie ośrodkowego układu nerwowego. Objawia się spowolnieniem ruchowym, sztywnością mięśni oraz drżeniem spoczynkowym. Te symptomy są następstwem zaniku komórek dopaminergicznych, budujących część zbitą istoty czarnej środmozgowia. Do tej pory nie został poznany dokładny mechanizm prowadzący do utraty neuronów w tym obszarze mózgu. Naukowcy potwierdzili jednak, że dziedziczna mutacja w genie PINK1 jest jedną z przyczyn wystąpienia rodzinnej postaci choroby Parkinsona o wczesnym początku. Gdy kodowane przezeń białko nie spełnia swojej roli,

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Gen związany z małogłowiem kluczem do rozwoju kory mózgu

Obecność dobrze rozwiniętej kory mózgu z wieloma fałdami i zakrętami jest cechą, która odróżnia mózgi naczelnych i waleni od innych zwierząt i najprawdopodobniej jest źródłem ich inteligencji. Od dawna poszukiwano mechanizmu, który sprawia, że ich mózgi są tak odmienne. Wszystko wskazuje na to, że zespół naukowy z Uniwersytetu Yale, przy współpracy z innymi ośrodkami badawczymi, znalazł odpowiadający za to gen. Badacze ci analizowali funkcje genu ASPM (ang. Abnormal Spindle in Microcephaly), którego mutacja związana jest

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Genetyczne podłoże epilepsji

Epilepsja stanowi grupę zaburzeń aktywności neurologicznej, charakteryzujących się powtarzającymi się napadami wywołanymi nadmierną aktywnością komórek nerwowych. Szacuje się, że cierpi na nią 5-7 na 1000 osób na całym świecie. Wykazano, że podatność na tę chorobę jest uwarunkowana genetycznie. Jednakże istnieje wiele czynników, takich jak różne typy epilepsji, poziomy nasilania napadów czy współwystępujące choroby, sprawiło, że ustalenie genów o krytycznym znaczeniu było niezwykle trudne. Uniwersytet w Melbourne stał się centrum koordynacyjnym dla ponad 200 naukowców z

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Genowa terapia pamięci?

Problemy z pamięcią utrudniają codzienne funkcjonowanie wielu starszych osób. Jak dotąd naukowcom nie udało znaleźć się sposobu, aby zapobiec utracie pamięci pojawiającej się z wiekiem. Wciąż prowadzone są prace nad odkryciem przyczyny tego negatywnego zjawiska oraz opracowaniem strategii pozwalającej na jego zahamowanie. Czynnikiem, który według opracowań naukowych ma duże znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania pamięci są sieci perineuronalne (PPN, ang. perineuronal nets). Są to siatkowate struktury zbudowane z glikoprotein oraz proteoglikanów, które otaczają ciało komórki nerwowej

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Geny leworęczności

Dominacja lewej ręki, czyli leworęczność, cechuje 8-15% ludzkości. Tendencja ta pojawia się już w niemowlęctwie i utrwala się ok. drugiego roku życia. Badania z udziałem par bliźniąt wykazały, że 25% zmienności w zakresie ręczności uwarunkowane jest genetycznie, jednakże nie było wiadomo, które dokładnie geny mają na to wpływ. Naukowcy z Uniwersytetu w oksfordzie postanowili odpowiedzieć na to pytanie. W badaniu przeprowadzonym przez brytyjskich naukowców wzięło udział 400 000 osób, w tym ponad 38 000 leworęcznych.

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Grupa krwi a ryzyko demencji

Grupa krwi jest niezmiernie ważna, gdy dana osoba chce oddać krew dla kogoś potrzebującego oraz, gdy sama potrzebuje jej transfuzji. Zgodność grupy krwi między dawcą a biorcą jest również istotna w przypadku przeszczepów. Jak się okazuje grupa krwi to także wyznacznik poziomu ryzyka zachorowalności na niektóre schorzenia. Od dawna wiadomo na przykład, że u osób z grupą krwi AB znacznie częściej dochodzi do rozwoju nowotworu, a także chorób serca, podczas gdy u osób z grupą

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

HomeostazA – czyli jak mózg kontroluje poziom witaminy A

Witamina A pełni ważne funkcje biologiczne w organizmie człowieka, m.in. bierze udział w procesach widzenia, w reakcjach zapalnych i odpornościowych, ma też działanie antyoksydacyjne. Ponadto jest ważna dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Bierze udział w syntezie neuroprzekaźników, a nawet chroni przed zaburzeniami neurodegeneracyjnymi, takimi jak grupa schorzeń określana mianem choroby neuronu ruchowego (ang. Motor Neuron Disease, MND). Zarówno jej niedobór, jak i nadmiar jest niekorzystny dla organizmu. Organizm nie jest w stanie sam wytworzyć witaminy

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Hormon od (nie)jedzenia słodyczy

Większość ludzi od czasu do czasu lubi zjeść coś słodkiego. Jednak nadmierne spożywanie pokarmów zawierających cukry proste może prowadzić do wielu problemów, w tym otyłości i cukrzycy typu 2. Zrozumienie biologicznych mechanizmów uczestniczących w kontrolowaniu spożycia cukru może dostarczyć sposobów na zapobieganie tym problemom zdrowotnym. Badacze z amerykańskiego University of Iowa Carver College of Medicine i duńskiego Uniwersytetu w Kopenhadze zajmują się tym problemem. Skoncentrowali się na działaniu hormonu nazywanego czynnikiem wzrostu fibroblastów 21 (FGF21,

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Hormon od aktywności na Alzheimera

Choroba Alzheimera (ang. Alzheimer’s disease, AD) to przewlekła, zwyrodnieniowa choroba mózgu przyczyniająca się do zaniku komórek nerwowych. Szacuje się, że do 2050 roku liczba chorych zwiększy się czterokrotnie. Jedną z charakterystycznych cech klinicznych AD jest obecność w mózgu złogów beta-amyloidu. Nie opracowano jak dotąd skutecznej metody, która działa bezpośrednio na patologiczne złogi, a obecne leczenie opiera się jedynie na spowolnieniu rozwoju schorzenia i łagodzeniu objawów. Badacze z Massachusetts General Hospital (MGH), którzy w swoich wcześniejszych

Przeczytaj całość