Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki

Tag: zdolności poznawcze

Dla wszystkich

Aktywność fizyczna a praca mózgu

W dzisiejszych czasach wiele osób jest narażonych na działanie licznych stresorów, które pogarszają codzienne funkcjonowanie. Jednym z niekorzystnych czynników jest niedobór snu. Ostatnie dane wskazują, że nawet 40% populacji śpi mniej niż zalecane 7-9 godzin dziennie. Prowadzi to do negatywnych konsekwencji zdrowotnych oraz zwiększa ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, otyłości i depresji. Dodatkowo wpływa na obniżenie funkcji poznawczych. Naukowcy z University of Portsmouth postanowili zbadać wpływ aktywności fizycznej na wydolność umysłową u osób narażonych na działanie

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Błonnik na poprawę funkcji poznawczych

W większości regionów świata mamy do czynienia ze zjawiskiem starzenia się społeczeństwa. Oznacza to, że w populacji ogólnej zwiększa się odsetek osób starszych. W rezultacie wzrasta częstość występowania schorzeń charakterystycznych dla wieku podeszłego, w tym zaburzeń funkcji poznawczych. Dlatego tak istotne jest, by jak najlepiej je poznać, a także opracować metody ich leczenia i zapobiegania im. Na przestrzeni ostatnich lat ukazało się wiele badań naukowych potwierdzających związek między składem mikrobioty jelitowej, a zdolnościami poznawczymi. Rodzaj

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Co się dzieje w mózgu, gdy współpracujemy ze sobą?

To dosyć powszechna obserwacja, że zespoły, które dobrze ze sobą współpracują, działają szybciej, efektywniej i popełniają mniej błędów. Ich członkowie wydają się “nadawać na tych samych falach”. Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie PLOS Biology pokazuje, że ta synergia nie jest jedynie metaforą – znajduje odzwierciedlenie w aktywności mózgów osób pracujących nad wspólnym zadaniem. Badacze postanowili sprawdzić, czy wspólne uczenie się reguł prowadzi do zbliżenia reprezentacji neuronalnych – czyli sposobu, w jaki mózg odzwierciedla znaczenie bodźców.

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Czas zimowy i letni z perspektywy mózgu. Fakty i mity.

Mózg nie czyta zegarka, tylko światło Debata o „czasie zimowym” i „czasie letnim” bywa niekiedy prowadzona z optymistycznym założeniem, że nasz mózg jest w stanie zareagować na samą urzędową decyzję dotyczącą zmiany godziny. I że tak naprawdę to kwestia przyzwyczajenia. Tymczasem sprawa jest nieco bardziej skomplikowana. Główny zegar dobowy człowieka mieści się w jądrach nadskrzyżowaniowych podwzgórza — niewielkich strukturach, które synchronizują rytm snu, czuwania, temperatury ciała i wydzielania hormonów. Ten układ ustawia się przede wszystkim

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Czy drzemka może poprawić nastrój? Neurochemia krótkiego snu

Drzemka drzemce nie równa Pytanie o to, czy drzemka poprawia nastrój, wydaje się intuicyjnie proste. Większość ludzi zna przecież doświadczenie popołudniowego znużenia i ulgę, która pojawia się po krótkim śnie. Problem polega na tym, że uczucie ulgi może obejmować kilka różnych zjawisk naraz. Może oznaczać mniejszą senność, większą odporność na rozproszenie, niższe napięcie emocjonalne albo po prostu spadek zmęczenia, które przez kilka godzin narastało w mózgu wraz z przedłużającym się stanem czuwania. W badaniach nad

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Czy świadomość da się obliczyć? Nowe spojrzenie na mózg i przetwarzanie informacji

Świadomość od dekad pozostaje jednym z największych wyzwań nauki. Wiemy coraz więcej o aktywności neuronów, sieciach mózgowych i neurochemii, a mimo to wciąż trudno odpowiedzieć na proste pytanie: dlaczego określone procesy w mózgu wiążą się z subiektywnym doświadczeniem, a inne nie? Nowa praca omawiana na łamach Neuroscience & Biobehavioral Reviews proponuje, aby spojrzeć na ten problem z innej perspektywy – nie jako na własność konkretnej struktury mózgu, lecz jako efekt specyficznego typu obliczeń wykonywanych przez

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Efekt motyla w mózgu: jak codzienne decyzje rezonują przez tygodnie

Codzienne decyzje, takie jak długość snu czy aktywność fizyczna, mogą wpływać na funkcjonowanie mózgu bardziej, niż dotychczas przypuszczano. Najnowsze badania pokazują, że zmiany w zachowaniu, fizjologii oraz stylu życia mogą oddziaływać na aktywność poszczególnych obszarów mózgu nawet przez kilkanaście dni. Naukowcy z Aalto University przez 133 dni śledzili aktywność mózgu jednej uczestniczki, aby zrozumieć, jak codzienne czynniki wpływają na uwagę, pamięć i inne procesy poznawcze. Dotychczasowe badania koncentrowały się głównie na obserwacjach większych grup w

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Improwizacja jazzowa i neuroplastyczność: co dzieje się w mózgu, gdy tworzysz muzykę „na żywo”

Improwizacja muzyczna to pokaz kunsztu i niezwykłej precyzji. Dla mózgu jest jednocześnie bardzo złożonym przedsięwzięciem. W końcu wymaga wielu intelektualnych operacji w tym samym czasie. Słyszenie, planowanie, kontrolowanie ruchu, przewidywanie kolejnych dźwięków i sprawdzanie, czy wszystko rzeczywiście „działa”. Dlatego właśnie jazzowa improwizacja stwarza dla neuronauki świetne warunki do badania kreatywności w czasie rzeczywistym. Nowe badanie pokazuje, że w trakcie improwizowania mózg nie tylko uruchamia wiele obszarów naraz, lecz także zmienia sposób, w jaki całe sieci

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Jak mózg czyta między wierszami: neurobiologiczne podstawy wnioskowania językowego

W codziennych rozmowach rzadko ograniczamy się do literalnego sensu wypowiedzi. Często musimy domyślać się intencji rozmówcy, rozpoznawać ironię, sarkazm lub znaczenie ukryte w kontekście całej wypowiedzi. Ta zdolność, określana mianem pragmatycznego użycia języka, pozwala nam skutecznie funkcjonować w złożonym środowisku społecznym. Przez długi czas traktowano ją jako jedną ogólną kompetencję poznawczą. Najnowsze badania pokazują jednak, że jest to spore uproszczenie. A za nasze zachowania komunikacyjne tak naprawdę odpowiada złożona sieć procesów mentalnych. Zespół badaczy z

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Jak mózg uruchamia procesy kompensacyjne w odpowiedzi na zmęczenie psychiczne?

W ramach badań grupa naukowców z Bałtyckiego Uniwersytetu Federalnego im. Immanuela Kanta analizowała efekty długotrwałego wysiłku umysłowego z udziałem ludzi, którzy byli zobowiązani do realizacji szeregu zadań pamięciowych o zróżnicowanym poziomie trudności. Zaobserwowano, że choć zmęczenie psychiczne negatywnie wpływało na wydajność w realizacji zadań prostych, to jednak w przypadku poleceń o wyższym stopniu skomplikowania mózg uruchamiał mechanizmy kompensacyjne, których zadaniem było zachowanie jego funkcjonalności dzięki adaptacji konfiguracji sieci czołowo-ciemieniowej. “Systematyczne przetwarzanie obszernych ilości informacji, takich

Przeczytaj całość
Dla zalogowanych

Jak starzeje się mózg?

Nie masz dostępu do tych treści Wygląda na to, że nie masz rangi Czytelnik, aby ją otrzymać zaloguj się klikając na przycisk poniżej. Przejdź do logowania Nie masz jeszcze konta? Dołącz do nas!

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Jak zmieniają się nasze wspomnienia?

Przez lata zakładano, że pamięć epizodyczna umożliwia „odtwarzanie” minionych wydarzeń – tak, jakby znajdowały się w swojego rodzaju mentalnym archiwum. Jednak przegląd blisko dwustu badań z psychologii, neurologii i filozofii wskazuje, że mózg nie uruchamia nagrania, lecz tworzy od nowa spójny obraz, korzystając z dostępnych fragmentów. Każde wspomnienie składa się z wielu komponentów: doznań sensorycznych, stanów emocjonalnych, kontekstu sytuacyjnego i wiedzy ogólnej, która może zmieniać się wraz z doświadczeniem. Kluczową rolę pełnią tu tzw. ślady

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Jaka temperatura dla seniora?

Badanie zostało przeprowadzone przez zespół naukowców z Hinda and Arthur Marcus Institute for Aging Research, będącego częścią Hebrew SeniorLife i współpracującego z Harvard Medical School. Uczestnikami projektu zostało 47 osób w wieku 65 lat i starszych. Ich zadaniem było rejestrowanie temperatury przy pomocy zainstalowanych w mieszkaniach precyzyjnych czujników oraz zgłaszanie naukowcom momentów, w których występowały u nich trudności ze skupieniem uwagi przez cały okres trwania badania. Po przeanalizowaniu dostarczonych danych badacze doszli do wniosku, że

Przeczytaj całość
Dla zalogowanych

Kawa i mózg

Nie masz dostępu do tych treści Wygląda na to, że nie masz rangi Czytelnik, aby ją otrzymać zaloguj się klikając na przycisk poniżej. Przejdź do logowania Nie masz jeszcze konta? Dołącz do nas!

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Kwasy omega-3 vs. progresja zmian w istocie białej

Istota biała w mózgu pełni kluczową rolę w przekazywaniu sygnałów między różnymi obszarami mózgu oraz między mózgiem a resztą ciała. Jest złożona z aksonów, czyli długich wypustek neuronów, które są pokryte mieliną – tłuszczową otoczką, która działa jak izolator i przyspiesza przesyłanie sygnałów nerwowych. Dzięki temu istota biała umożliwia szybką i efektywną komunikację między różnymi częściami układu nerwowego, co jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania mózgu, w tym dla procesów poznawczych, koordynacji ruchowej i reakcji sensorycznych.

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Lek na cukrzycę jako wsparcie w regeneracji neuronów?

Odbudowa mieliny to jeden z kluczowych celów w terapii chorób neurodegeneracyjnych, w tym m.in. stwardnienia rozsianego. Zespół naukowców sprawdził, w jaki sposób metformina – substancja czynna leków na cukrzycę – może wpływać na ludzkie oligodendrocyty w trzech komplementarnych modelach: w prostych hodowlach komórkowych, w „mini-mózgach” (organoidach) i po przeszczepieniu ludzkich komórek do mózgu myszy (model chimeryczny). We wszystkich przypadkach lek nasilał wytwarzanie białek mieliny lub liczbę osłonek mielinowych, co sugeruje korzystny wpływ na pracę tych

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Nadciśnienie i demencja

Ostatnie badanie przeprowadzone przez Center for Healthy Brain Aging (CHeBA) podkreśla kluczowe znaczenie przeciwdziałania uszkodzeniom istoty białej u osób z nadciśnieniem tętniczym w celu ochrony przed pogorszeniem funkcji poznawczych i demencją. Nadciśnienie tętnicze, dobrze znany czynnik ryzyka różnych powikłań zdrowotnych, w tym tych wpływających na mózg, zostało powiązane z niekorzystnym wpływem zarówno na istotę szarą, jak i białą podczas procesu starzenia. Autorami wyżej wspomnianej pracy są Dr Jing Du i profesor nadzwyczajny Wei Wen. Przeprowadzone

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Odwodnienie a funkcje poznawcze

Woda pełni w organizmie człowieka wiele bardzo ważnych funkcji. Uczestniczy m.in. w utrzymaniu homeostazy, transporcie składników odżywczych i usuwaniu toksyn z organizmu. Wpływa również na prawidłowe funkcjonowanie mózgu, który jest organem szczególnie wrażliwym na zmiany w poziomie nawodnienia. Amerykańscy naukowcy z Penn State Department of Biobehavioral Health postanowili zbadać wpływ odwodnienia na funkcje poznawcze u osób w średnim wieku. Wyniki potwierdziły wcześniejsze przypuszczenia – łagodne odwodnienie zmniejsza wydajność poznawczą poprzez zaburzenie koncentracji uwagi. “Zdecydowaliśmy się

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Pamięć robocza potrzebuje wolnej przestrzeni

Pamięć robocza to system, który pozwala przez krótką chwilę utrzymać w umyśle to, czego właśnie potrzebujemy: numer telefonu, fragment zdania, obrazek. Kłopot w tym, że starsze treści potrafią zakłócać przetwarzanie nowych — jest to tzw. interferencja proaktywna, czyli „wpychanie się” poprzedniej informacji przed nową. Autorzy pracy postawili proste pytanie: czy da się temu zapobiec, jeśli na moment świadomie pozbędziemy się zbędnej treści ze sfery mentalnej? Aby to zbadać, w serii eksperymentów poprosili dorosłych, by wykonywali

Przeczytaj całość