...
Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki

Tag: sen

Dla wszystkich

Aktywność fizyczna a praca mózgu

W dzisiejszych czasach wiele osób jest narażonych na działanie licznych stresorów, które pogarszają codzienne funkcjonowanie. Jednym z niekorzystnych czynników jest niedobór snu. Ostatnie dane wskazują, że nawet 40% populacji śpi mniej niż zalecane 7-9 godzin dziennie. Prowadzi to do negatywnych konsekwencji zdrowotnych oraz zwiększa ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, otyłości i depresji. Dodatkowo wpływa na obniżenie funkcji poznawczych. Naukowcy z University of Portsmouth postanowili zbadać wpływ aktywności fizycznej na wydolność umysłową u osób narażonych na działanie

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Aktywność fizyczna bez wysypiania się działa gorzej

Badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Londyńskiego (UCL) wykazało, że regularna aktywność fizyczna może chronić przed pogorszeniem funkcji poznawczych wraz z wiekiem, ale ten efekt ochronny może być zmniejszony u osób, które nie spełniają norm ilości snu. W badaniu opublikowanym w The Lancet Healthy Longevity sprawdzono, w jaki sposób różne kombinacje nawyków związanych ze snem i aktywnością fizyczną mogą wpływać na funkcje poznawcze ludzi w czasie. W tym celu przez 10 lat obserwowano 8 958

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Badanie krwi powie czy dziecko dobrze śpi

Odpowiednia ilość snu jest integralną częścią zdrowego stylu życia. Powszechnie znane jest również znaczenie tej formy odpoczynku dla prawidłowego rozwoju młodego organizmu. Niewystarczający czas snu może natomiast prowadzić do negatywnych efektów, takich jak choroby serca i cukrzyca. U ludzi czas trwania snu i jego jakość zdeterminowane są czynnikami genetycznymi, środowiskowymi i społecznymi. Zespół naukowy z Institute of Food Sciences z National Research Council we Włoszech przeprowadził badanie z udziałem dzieci i młodzieży w wieku szkolnym

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Diagnoza przez sen

Choroba Parkinsona to jedna z chorób neurodegeneracyjnych, która objawia się głównie zaburzeniami ruchu: drżeniem spoczynkowym kończyn, spowolnieniem ruchowym oraz sztywnością mięśni. Te symptomy są następstwem zniszczenia komórek nerwowych budujących jedną z części mózgu – istotę czarną. Najczęściej choroba Parkinsona zostaje rozpoznana dopiero po pojawieniu się symptomów ze strony układu ruchu. Jednak gdy są już one widoczne, to znaczy że w istocie czarnej doszło do znacznego zaniku neuronów. Powstałych zmian nie się już cofnąć. Z tego

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Dokąd wędruje umysł?

Czasem, próbując skupić się na spotkaniu w pracy, wykładzie czy kolejnym zadaniu do wykonania, możemy zauważyć, że umysł zdaje się działać przeciwko nam, odciągając uwagę od tego, co dzieje się tu i teraz… Doświadcza tego każdy człowiek. Umysł ludzki jest umysłem wędrującym, nawet jeśli wywołuje to frustrację u jego właściciela. Jednak w naturze nic nie jest przypadkowe. Co zatem dzieje się w mózgu, kiedy myśli błądzą, pozornie bez celu? Badając sposoby przechowywania wspomnień w pamięci

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Dzieci powinny czytać

W młodym wieku zachodzą kluczowe procesy plastyczności neuronalnej, które są istotne dla rozwoju mózgu. Dlatego warto wspierać u dzieci zachowania kształtujące ich rozwój, ponieważ mogą okazać się korzystne w dorosłym życiu. Przykładem takiego zachowania jest czytanie książek, czyli jedna z podstawowych umiejętności nabywana przez dzieci w pierwszych latach edukacji szkolnej. Może ono pełnić funkcję edukacyjną lub być miłą formą spędzania wolnego czasu. Okazuje się, że czytanie jest ważnym czynnikiem wpływającym na rozwój neurologiczny u dzieci,

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Fale podczas snu

Naukowcy od dawna wiedzą, że podczas fazy snu NREM występują fale mózgowe o niskiej częstotliwości, niezbędne do prawidłowej konsolidacji pamięci i swoista resynchronizacja neuronów. Zaobserwowano również, że sen związany jest ze zwiększoną objętością płynu śródmiąższowego oraz klirensem produktów przemiany materii. Nie jest obecnie pewne dlaczego te procesy współwystępują ze sobą, a także w jaki sposób są powiązane. Zespół z ośrodków badawczych w stanie Boston w USA przeprowadził obrazowanie mózgu podczas snu. W badaniu wzięło udział

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Faza REM do sprzątania mózgu

Naukowcy od lat próbują odkryć, dlaczego niemal wszystkie zwierzęta śpią, pomimo iż osłabia to ich czujność i naraża na atak drapieżników. Wiele badań aktywności mózgu podczas snu zostało przeprowadzonych, by wyjaśnić tę zagadkę, lecz przyniosły one niespójne rezultaty. Dlatego zespół badaczy z Uniwersytetu w Tsukubie w Japonii opracował nową metodę pomiaru przepływu krwi przez naczynia włosowate mózgu, dzięki której odkrył różnice między aktywnością czerwonych krwinek w poszczególnych fazach snu u myszy. Wyniki ich pracy zostały

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Genetycznie uwarunkowana długość snu

Sen jest podstawową biologiczną potrzebą organizmu, bez której zaspokojenia człowiek nie jest w stanie prawidłowo funkcjonować. Zapotrzebowanie na sen jest kwestią indywidualną, zależną m.in. od wieku, płci czy funkcjonowania rytmu okołodobowego. Czynniki genetyczne również są istotne w regulacji snu. Naukowcy wciąż próbują zidentyfikować wewnątrzkomórkowe szlaki sygnałowe i grupy neuronów uczestniczące w tym procesie. Według wyników najnowszych badań główną molekułą regulującą sen jest enzym HDAC4 – histonowa deacetylaza 4. Niski poziom tego białka u myszy powodował

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Hormon, który pomaga zapominać podczas snu

Mechanizmy zachodzące w mózgu podczas snu są tematem badań od ponad stu lat. Szczególnym zainteresowaniem naukowców cieszy się zagadnienie jego roli w przechowywaniu wspomnień. Wielokrotnie wykazano, iż sen pomaga w przechowywaniu wspomnień. Wielu uczonych, w tym współodkrywca struktury alfa-helisy DNA Francis Crick, przyjmuje hipotezę, iż sen, a szczególnie jego faza REM, jest czasem, w którym mózg aktywnie segreguje informacje i pozbywa się tych nieistotnych lub nadmiarowych. Wyniki najnowszych badań świadczą o tym, że w tym

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Jak białka pomagają spać

Sen pojawił się na wczesnym etapie ewolucji zwierząt i pełni podobną funkcję u wielu gatunków. Zarówno jego długość, jak i jakość jest ważna dla zachowania zdrowia. Jakość snu określana jest m.in. na podstawie częstotliwości i ilości wybudzeń w ciągu nocy. Podczas snu głębokiego zachodzi wiele procesów naprawczych w organizmie i to właśnie wtedy mózg musi być jak najmniej wrażliwy na bodźce zewnętrzne, które mogłyby doprowadzić do wybudzenia. Jak dotąd nie ustalono mechanizmu, poprzez który mózg

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Jak mózg pracuje przez sen?

Podczas snu stan świadomości ulega przekształceniu – tak jak dzieje się to w śpiączce lub przy znieczuleniu ogólnym. Naukowcy od dawna przypuszczali, że aktywność mózgu zmniejsza się wraz z pogłębianiem się snu. Wskazywały na to dane zebrane w trakcie badań polisomnograficznych za pomocą elektroencefalografu (EEG). Jednak Anjali Tarun, doktorantka Uniwersytetu Genewskiego pracująca w Laboratorium Przetwarzania Obrazu, postanowiła zweryfikować to przekonanie w nowatorski sposób – korzystając z rezonansu magnetycznego (MRI). Rezultaty jej pracy opublikowano w czasopiśmie

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Jakość snu a choroby układu krążenia

Sen, obok sposobu odżywiania się i aktywności fizycznej, jest zasadniczym czynnikiem wpływającym na stan zdrowia. Gorsza jakość snu predysponuje do występowania chorób układu sercowo-naczyniowego (ang. cardiovascular diseases, CVDs) w tym nadciśnienia tętniczego i zawału serca. Jedną z głównych trudności w ocenie wpływu snu na zdrowie jest złożoność tego procesu. Badanie przeprowadzone przez naukowców z University of Sydney we współpracy z Southern Denmark University dostarcza pierwszych kompleksowych analiz pomiarów snu. W badaniu przeanalizowano dane z brytyjskiego

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Lipidom u dzieci ze spektrum autyzmu

Zaburzenia ze spektrum autyzmu to stan neurorozwojowy charakteryzujący się trudnościami społecznymi i komunikacyjnymi, wybiórczym jedzeniem, czy też wrażliwością sensoryczną. Mogą one współwystępować z innymi schorzeniami, w tym zaburzeniami snu. Wpływają one niekorzystnie na zdrowie i rozwój, a także na jakość życia i samopoczucie. Najnowsze wyniki badania opublikowanego w czasopiśmie Nature Medicine przypominają o tym, jak ważne są badania przesiewowe i radzenie sobie z problemami ze snem u dzieci z zaburzonym rozwojem neurologicznym. Grupa naukowców przebadała

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Niewyspanych boli bardziej?

Niedobór snu wpływa negatywnie na cały organizm. Po nieprzespanej nocy odczuwamy ból głowy, zmęczenie, drażliwość czy problemy z koncentracją. W dłuższej perspektywie problemy ze snem mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Bezsenność zwiększa ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, chorób psychicznych (takich jak depresja) czy zaburzeń hormonalnych. Ilość snu wpływa również na percepcję bólu, jednak mechanizmy leżące u podłoża tego zjawiska nie są do końca poznane. Amerykańscy naukowcy z Massachusetts General Hospital postanowili zgłębić ten temat i

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Nowe oblicze okularów

W dzisiejszych czasach korzystanie ze smartfonów czy laptopów późnym wieczorem jest niemal rytuałem. Zachowanie takie jest z kolei najczęstsza przyczyną bezsenności. Dane statystyczne pokazują, że w Ameryce aż 90% społeczeństwa korzysta z tych urządzeń na godzinę przed snem, pozbawiając się tym samym szansy na prawidłowo przespaną noc. Jednym z rozwiązań polecanym przez specjalistów jest porzucenie wynalazków technologii i wybór innej formy odprężenia wieczorem. Niestety przywiązanie do świata internetu sprawia, że ludzie rzadko z tej rady korzystają, co

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Odchudzanie podczas snu?

Podczas każdej nocy ludzkie ciało przechodzi przez kolejne fazy snu. W czasie trwania jednej z tych faz mózg jest bardzo aktywny, oddech przyspieszony, wzrasta częstość skurczów serca, a gałki oczne poruszają się szybko pod powiekami. Jest to tzw. faza REM (ang. rapid eye movement), nazywana także snem paradoksalnym. To w fazie REM pojawiają się barwne, żywe marzenia senne. Na jeden cykl senny składają się trzy stadia fazy NREM (sen wolnofalowy, ang. non-rapid eye movement) oraz

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Opracowano narzędzie do uczenia się przez sen

Wyniki wielu badań naukowych świadczą o dużym znaczeniu snu dla utrwalania się śladów pamięciowych i zapamiętywaniu informacji. Wciąż jednak nie wiadomo, na czym dokładnie polega mechanizm tego działania. Prawdopodobnie dla konsolidacji pamięci najważniejsza jest aktywność fal mózgowych o częstotliwości delta, w zakresie 0,5-4 Hz, które występują podczas fazy snu nazywanej “snem wolnofalowym”. Sprzyjają one synchronizacji obszarów odpowiedzialnych za przyswajanie informacji w obrębie hipokampa i kory nowej. Naukowcy ze Stanów Zjednoczonych przeprowadzili badania, których celem było

Przeczytaj całość
Dla wszystkich

Osiem godzin snu dla konsolidacji pamięci

W ludzkim mózgu znajdują się dwa obszary przechowywania pamięci. Jednym z nich jest hipokamp, drugim zaś kora mózgowa. Sposób, w jaki współdziałają, wciąż jednak pozostaje tajemnicą. Wiadomo jednak, że hipokamp uczestniczy szczególnie w zapisywaniu wspomnień w pamięci epizodycznej i przestrzennej, a także w szybkim przyswajaniu nowych informacji. Kora mózgu natomiast magazynuje zapisane dane, a po pewnym czasie jej aktywność podczas ich przywoływania może stać się niezależna od czynności hipokampa. Zespół naukowców z Niemiec i Szwajcarii

Przeczytaj całość