W młodym wieku zachodzą kluczowe procesy plastyczności neuronalnej, które są istotne dla rozwoju mózgu. Dlatego warto wspierać u dzieci zachowania kształtujące ich rozwój, ponieważ mogą okazać się korzystne w dorosłym życiu. Przykładem takiego zachowania jest czytanie książek, czyli jedna z podstawowych umiejętności nabywana przez dzieci w pierwszych latach edukacji szkolnej. Może ono pełnić funkcję edukacyjną lub być miłą formą spędzania wolnego czasu. Okazuje się, że czytanie jest ważnym czynnikiem wpływającym na rozwój neurologiczny u dzieci, poprawiającym strukturę i pracę mózgu. Ponadto ma pozytywny wpływ na zdrowie psychiczne, odgrywając kluczową rolę w kształtowaniu dobrostanu emocjonalnego i funkcji poznawczych młodzieży.
Grupa naukowców z Uniwersytetów w Cambridge i Warwick w Wielkiej Brytanii oraz z Uniwersytetu Fudan w Chinach przeprowadziła analizę szerokiego zakresu danych z kohorty ABCD (ang. adolescent brain and cognitive development). Badanie opierało się na danych zebranych w ramach dwóch etapów projektu dotyczącego rozwoju mózgu i funkcji poznawczych nastolatków. Pierwszy etap miał miejsce w latach 2016-2018. Zebrano wówczas dane od 10 000 dzieci w wieku od 9 do 11 lat. Kolejny etap obejmował monitorowanie uczestników i ocenę wpływu czytania na rozwój ich mózgu.
Naukowcy wykorzystali narzędzia diagnostyczne – National Institutes of Health (NIH) toolbox cognition summary scale – do oceny neurokognitywnych funkcji poznawczych, takich jak uwaga, język, szybkość przetwarzania, pamięć epizodyczna i robocza. Dodatkowo, zastosowano Child Behavior Checklist (CBCL), aby ocenić stan psychiczny młodzieży. Badanie obejmowało także wywiady kliniczne z rodzicami oraz badania mózgów metodą rezonansu magnetycznego. Analiza neuroobrazowania wykazała większą objętość niektórych obszarów mózgu, które odgrywają kluczową rolę w funkcjach poznawczych. Zmiany zaobserwowano zwłaszcza w płatach skroniowych, czołowych oraz w strukturach układu limbicznego.
Przeprowadzone badanie wykazało, że dzieci, które zaczynają czytać we wczesnym wieku, osiągają lepsze wyniki w testach poznawczych, wyższy poziom wykształcenia oraz status społeczno-ekonomiczny, a w życiu dorosłym rzadziej popadają w nałogi w porównaniu z rówieśnikami, którzy w dzieciństwie czytali mniej lub wcale. Ponadto rzadziej doświadczają stresu, przejawiają mniej agresywne zachowania i spędzają mniej czasu przed ekranem telewizora, smartfona lub tabletu. Dodatkowo wyniki badań wskazują, że optymalna ilość czytania, która przynosi korzyści dla struktury i funkcjonowania młodego mózgu, to około 12 godzin tygodniowo.
