Dołącz do nas!

Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki

Tag: sen
Dla wszystkich

Mózgowy GPS do planowania życia

No dobrze, ale co właściwie oznacza „rozumieć strukturę zadania”? I skąd mysz wie, gdzie iść, skoro wcześniej tam nie była? Z pomocą przychodzi zespół naukowców z Oksfordu, który postanowił przyjrzeć się temu, jak mózg tworzy coś w rodzaju mapy zadań – nie fizycznej, jak GPS w telefonie, ale abstrakcyjnej, opisującej kolejność działań, jakie trzeba wykonać, żeby osiągnąć cel. W badaniu opublikowanym w grudniowym numerze Nature (2024), naukowcy nauczyli myszy specjalnego zadania. Zwierzęta musiały odwiedzać cztery

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2025-05-23
Dla wszystkich

Nieregularny sen może mieć poważne konsekwencje

Regularny sen jest bez wątpienia kluczowy dla zachowania dobrej kondycji psychofizycznej. Odgrywa ważną funkcję w kontekście regeneracji organizmu i funkcjonowania układu odpornościowego, a także wspiera procesy związane z konsolidacją pamięci oraz regulacją hormonów. Zaburzenia w zakresie regularności snu w dłuższej perspektywie mogą prowadzić do wielu poważnych konsekwencji. Stanowią bowiem czynnik sprzyjający rozwojowi rozmaitych jednostek chorobowych. Zespół naukowców z Uniwersytetu Pekińskiego oraz Wojskowego Uniwersytetu Medycznego Chin przeprowadził największe jak dotąd badania dotyczące zależności między snem a

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-08-05
Dla wszystkich

Niewyspanych boli bardziej?

Niedobór snu wpływa negatywnie na cały organizm. Po nieprzespanej nocy odczuwamy ból głowy, zmęczenie, drażliwość czy problemy z koncentracją. W dłuższej perspektywie problemy ze snem mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Bezsenność zwiększa ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, chorób psychicznych (takich jak depresja) czy zaburzeń hormonalnych. Ilość snu wpływa również na percepcję bólu, jednak mechanizmy leżące u podłoża tego zjawiska nie są do końca poznane. Amerykańscy naukowcy z Massachusetts General Hospital postanowili zgłębić ten temat i

Przeczytaj całość
Olga Szeidl 2024-01-09
Dla wszystkich

Nowe oblicze okularów

W dzisiejszych czasach korzystanie ze smartfonów czy laptopów późnym wieczorem jest niemal rytuałem. Zachowanie takie jest z kolei najczęstsza przyczyną bezsenności. Dane statystyczne pokazują, że w Ameryce aż 90% społeczeństwa korzysta z tych urządzeń na godzinę przed snem, pozbawiając się tym samym szansy na prawidłowo przespaną noc. Jednym z rozwiązań polecanym przez specjalistów jest porzucenie wynalazków technologii i wybór innej formy odprężenia wieczorem. Niestety przywiązanie do świata internetu sprawia, że ludzie rzadko z tej rady korzystają, co

Przeczytaj całość
Magda Piasecka 2017-12-18
Dla wszystkich

Odchudzanie podczas snu?

Podczas każdej nocy ludzkie ciało przechodzi przez kolejne fazy snu. W czasie trwania jednej z tych faz mózg jest bardzo aktywny, oddech przyspieszony, wzrasta częstość skurczów serca, a gałki oczne poruszają się szybko pod powiekami. Jest to tzw. faza REM (ang. rapid eye movement), nazywana także snem paradoksalnym. To w fazie REM pojawiają się barwne, żywe marzenia senne. Na jeden cykl senny składają się trzy stadia fazy NREM (sen wolnofalowy, ang. non-rapid eye movement) oraz

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2020-08-20
Dla wszystkich

Opracowano narzędzie do uczenia się przez sen

Wyniki wielu badań naukowych świadczą o dużym znaczeniu snu dla utrwalania się śladów pamięciowych i zapamiętywaniu informacji. Wciąż jednak nie wiadomo, na czym dokładnie polega mechanizm tego działania. Prawdopodobnie dla konsolidacji pamięci najważniejsza jest aktywność fal mózgowych o częstotliwości delta, w zakresie 0,5-4 Hz, które występują podczas fazy snu nazywanej “snem wolnofalowym”. Sprzyjają one synchronizacji obszarów odpowiedzialnych za przyswajanie informacji w obrębie hipokampa i kory nowej. Naukowcy ze Stanów Zjednoczonych przeprowadzili badania, których celem było

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-08-15
Dla wszystkich

Osiem godzin snu dla konsolidacji pamięci

W ludzkim mózgu znajdują się dwa obszary przechowywania pamięci. Jednym z nich jest hipokamp, drugim zaś kora mózgowa. Sposób, w jaki współdziałają, wciąż jednak pozostaje tajemnicą. Wiadomo jednak, że hipokamp uczestniczy szczególnie w zapisywaniu wspomnień w pamięci epizodycznej i przestrzennej, a także w szybkim przyswajaniu nowych informacji. Kora mózgu natomiast magazynuje zapisane dane, a po pewnym czasie jej aktywność podczas ich przywoływania może stać się niezależna od czynności hipokampa. Zespół naukowców z Niemiec i Szwajcarii

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2019-05-06
Dla wszystkich

Pijani z niewyspania

Zespół naukowców z Akademii Medycznej im. Davida Gaffena w Los Angeles (UCLA) przeprowadziła badania, których wyniki sugerują, że brak snu ma bardzo negatywny wpływ na mózg. Okazało się bowiem, że niedosypianie ogranicza zdolność komórek nerwowych do komunikowania się ze sobą, co w konsekwencji może prowadzić do zaburzeń psychicznych, pogorszenia pamięci oraz osłabienia percepcji wzrokowej. “Wykazaliśmy, że brak odpowiedniej ilości snu pozbawia neurony zdolności do prawidłowego funkcjonowania” powiedział jeden ze starszych autorów Itzhak Fried, który jest

Przeczytaj całość
Magda Piasecka 2017-12-07
Dla wszystkich

Płyn mózgowo-rdzeniowy jako klucz do głębokiego snu

Od lat wiemy, że sen sprzyja regeneracji mózgu, lecz wciąż dowiadujemy się coraz więcej na temat zależności między aktywnością neuronalną a rozmaitymi procesami biologicznymi, w tym m.in. z ruchem płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF, ang. cerebrospinal fluid). Autorzy najnowszej pracy wykorzystali równoczesny zapis EEG–fMRI z pomiarem przepływu CSF w IV komorze mózgu, aby zbadać, czy i kiedy podczas snu pojawia się powtarzalny wzorzec przepływania płynu powiązany z sygnałami mózgowymi. EEG (elektroencefalografia) rejestruje oscylacje neuronalne na skórze głowy,

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-10-14
Dla wszystkich

Przerwa konserwacyjna dla mózgu

Odpowiednio długi i dobrej jakości sen jest niezbędny dla zachowania zdrowia. Gdy jest go zbyt mało, dochodzi m.in. do zaburzeń funkcji poznawczych, upośledzenia działania układu odpornościowego czy do opóźnienia gojenia się ran. Do tej pory nie wiadomo jednak, co sprawia, że sen jest tak bardzo potrzebny człowiekowi i innym zwierzętom. Istnieje wiele hipotez na ten temat. Jedna z nich głosi, że to podczas snu mózg oczyszczany jest ze szkodliwych produktów przemiany materii. Jest to możliwe

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2021-02-05
Dla wszystkich

Reaktywacja pamięci podczas snu

Naukowcy od dawna zgadzają się z tym, że zdrowy sen, zwłaszcza w ciągu nocy, jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania pamięci. Jednakże mechanizmy, które o tym decydują, wciąż pozostają nieznane. Badanie przeprowadzone na University of Birmingham, we współpracy z holenderskim Donders Institute, pozwoliło uzyskać lepszy wgląd w ten proces. Podczas badania ochotnicy uczyli się nowych słów w języku obcym. Rejestrowano przy tym aktywność ich mózgów za pomocą elektroencefalografii. Sprawdzono także, jakie wzorce fal mózgowych pojawiały się,

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-10-15
Dla wszystkich

Rytm dobowy zawsze szwankuje

Osoby z zaburzeniami psychicznymi zmagają się z szerokim wachlarzem objawów psychosomatycznych. Ale, jak możemy zauważyć, łączy je bardzo często jedna cecha – są one zazwyczaj niewyspane. Prawdopodobnie wynika to z rozregulowania rytmu dobowego. Badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine z tego powodu postanowił przyjrzeć się bliżej temu objawowi. Ich artykuł został opublikowany w Nature Translational Psychiatry i wnosi dużo informacji na temat relacji pomiędzy chorobami psychicznymi a procesem snu i czuwania. Rytmy dobowe regulują aktywność

Przeczytaj całość
Artur Terbalyan 2022-10-27
Dla wszystkich

Sen – naturalny przeciwutleniacz

Sen jest elementem codzienności u wszystkich zwierząt, także u człowieka. Może wydawać się to nieco dziwne, gdyż śpiące zwierzę przez kilka godzin w ciągu dnia jest wyjątkowo narażone na atak drapieżnika lub inne niebezpieczeństwa występujące w środowisku. Jednak wyniki badań naukowych wskazują na to, że długotrwały brak snu wiąże się z upośledzeniem funkcji poznawczych, zmianami w metabolizmie, a w końcu prowadzi nawet do śmierci. Nie wiadomo jednak czy są to efektu samego braku snu, czy

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-07-18
Dla wszystkich

Sen dla zdrowego mózgu

Sen jest bardzo istotny dla utrzymania dobrego zdrowia całego organizmu, także ośrodkowego układu nerwowego. Brak jego odpowiedniej ilości skutkuje niejednokrotnie zaburzeniem zdolności poznawczych oraz spowolnieniem procesów regeneracyjnych, niezbędnych do zachowania homeostazy. Wyniki najnowszych badań świadczą o tym, że jest on kluczowy także dla zapobiegania schorzeniom neurodegeneracyjnym, a jego brak może przyczyniać się do rozwoju choroby Alzheimera. Naukowcy z Washington University School of Medicine w St. Louis udowodnili że deprywacja snu wiąże się ze zwiększeniem akumulacji

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2019-01-30
Dla wszystkich

Sen zimowy

Wraz ze zbliżającym się końcem zimy zaczynamy wypatrywać sygnałów, że natura budzi się do życia. Wiele osób ze zniecierpliwieniem czeka na pierwsze zwiastuny wiosny i długie, słoneczne dni. W przeciwieństwie do niedźwiedzi czy świstaków nie zapadamy w sen zimowy, ale obniżona temperatura, wcześnie zachodzące słońce i padający za oknem śnieg potrafią sprawić, że mamy ochotę spędzić popołudnie w zaciszu własnego domu, otuleni ulubionym kocem. Badanie zespołu dr. Kunza z Kliniki Snu i Chronomedycyny w berlińskim

Przeczytaj całość
Małgorzata Juraś-Darowny 2023-02-28
Dla wszystkich

Serce nie lubi zarywać nocy

Czego dowiedzieli się naukowcy z Uppsali? Że trzy niedospane noce mogą wystarczyć, by we krwi pojawił się sygnał ostrzegawczy: zestaw biomarkerów, który przypomina profil osób z wyższym ryzykiem chorób serca. Co gorsza – nawet ćwiczenia fizyczne nie są w stanie całkowicie wymazać tego efektu. A na deser? Okazuje się, że godzina, o której badamy krew, też potrafi nieźle namieszać. Biomarkery – białka we krwi, które informują lekarzy o stanie zdrowia – to podstawa nowoczesnej medycyny.

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2025-07-14
Dla wszystkich

Stały pokarm gwarancją dobrego snu u niemowląt?

Według Światowej Organizacji Zdrowia – WHO (World Health Organization), prawidłowe żywienie niemowląt do szóstego miesiąca życia, powinno opierać się wyłącznie na karmieniu piersią mlekiem matki. Pomimo ich zaleceń, około 75% brytyjskich mam wprowadza do diety swoich pociech (przed ukończeniem szóstego miesiąca życia) stały pokarm tłumacząc tym, że lepiej śpią w nocy i rzadziej się przebudzają. „Chociaż oficjalne wytyczne sugerują, że wprowadzenie stałych pokarmów nie sprawi, że dzieci będą dobrze przesypiały całą noc, to nasze badanie

Przeczytaj całość
Joanna Przybyszewska 2018-07-13
Dla wszystkich

Stracone, ale czy na zawsze?

Deprywacja snu ma negatywny wpływ na organizm człowieka i prowadzi do licznych problemów zdrowotnych. Pogarsza m.in. funkcje poznawcze, takie jak zdolność do koncentracji i rozwiązywania problemów czy przyswajanie nowych informacji. Osłabia również pamięć, zarówno krótkotrwałą jak i długotrwałą. Holenderscy naukowcy z University of Groningen postanowili sprawdzić, czy utrata pamięci spowodowana deprywacją snu jest trwała. Wyniki okazały się zaskakujące – wspomnienia można przywrócić za pomocą roflumilastu (leku wykorzystywanego w terapii astmy) oraz wardenafilu stosowanego w zaburzeniach

Przeczytaj całość
Olga Szeidl 2024-07-23
Dla wszystkich

Witamina B6 pomoże świadomie śnić?

Pirydoksyna (witamina B6) należy do witamin z grupy B rozpuszczalnych w wodzie i stanowiących kofaktory dla enzymów biorących udział w wielu procesach biochemicznych istotnych dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Istnieją anegdotyczne dowody na to, iż stosowanie umiarkowanych lub wysokich jej dawek może wspomagać śnienie. Niekiedy sugeruje się nawet, że trudności z przypominaniem sobie snów mogą być jednym z objawów niedoboru witaminy B6. Zespół naukowców z Adelajdy w Australii przeprowadzi eksperyment mający na celu zbadanie wpływu

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-05-10