Dołącz do nas!

Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki

Tag: badanie
Dla wszystkich

Elektroda na uchu poprawia pamięć

Elektrostymulacja nerwu błędnego to metoda, której skuteczność udowodniono wielokrotnie w terapii lekoopornej depresji lub epilepsji. Nerw błędny zawiera przede wszystkim (w 80%) włókna aferentne, przenoszące sygnały o bodźcach z narządów trzewnych i obszarów powierzchniowych do ośrodkowego układu nerwowego. Przekazywane tą drogą impulsy nerwowe docierają m.in. do ciała migdałowatego, hipokampa i kory przedczołowej – struktur, które odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu pamięci i koncentracji. Do tej pory jednak stymulacja tego nerwu dostępna była jedynie jako metoda

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-01-30
Dla wszystkich

Epigenetyczne piętno Alzheimera

Choroba Alzheimera (AD, ang. Alzheimer’s disease) to postępująca i wciąż nieuleczalna choroba neurodegeneracyjna. AD o późnym początku stanowi jedną z najczęstszych form demencji, której charakterystyczną cechą jest występowanie międzykomórkowych złogów amyloidu β oraz włókienek neurofibrylarnych gromadzących się w neuronach. Zmiany te prowadzą do obumierania komórek nerwowych oraz utraty zdolności poznawczych. Z tego względu bardzo ważnym aspektem badań nad AD jest identyfikowanie ścieżek molekularnych oraz innych mechanizmów zaangażowanych w powstawanie złogów amyloidu β oraz włókien neurofibrylarnych.

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2020-10-13
Dla wszystkich

GABA – neuroprzekaźnik pobudzający?

Kwas gamma-aminomasłowy (GABA) to niezwykle istotny neuroprzekaźnik. Jego receptory są obecne niemal na powierzchni niemal wszystkich neuronów. Niekiedy bywa określany mianem “środka uspokajającego dla umysłu”, co obrazuje jego działanie zmniejszające aktywność neuronów. GABA uważany jest za kluczowy dla odporności na stres, zdolności do rozluźnienia się oraz dla stabilności nastroju. Wyniki najnowszych badań przeprowadzonych w australijskim ośrodku badawczym Florey Institute of Neuroscience and Mental Health wykazały, że wyciszanie aktywności neuronów nie jest jedynym efektem działania GABA.

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-03-05
Dla wszystkich

Gra wywołująca halucynacje u ludzi i u myszy

Mysz polna jest organizmem modelowym, który dostarcza wielu bezcennych wskazówek dotyczących mechanizmów chorób takich jak nowotwory, cukrzyca, a nawet COVID-19. Badania na tym modelu zwierzęcym są prowadzone w laboratoriach naukowych całego świata. Lecz jeśli chodzi o zaburzenia pracy umysłu takie jak schizofrenia bądź halucynacje, mysz do tej pory nie była zbyt często wykorzystywana. Naukowcy uznali jej umysł za zbyt różny od ludzkiego, a zatem z założenia wykluczyli jego użyteczność w badaniu zaburzeń psychicznych. Jednak wyniki

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-04-08
Dla wszystkich

Ile komórek potrzeba, by pamiętać?

Zdolność zapamiętywania informacji napotkanych w przeszłości umożliwia organizmowi podejmowanie lepszych decyzji w przyszłości – chociażby podczas poszukiwania pożywienia bądź unikania drapieżników. Do tej pory w nauce dominowało właściwie niekwestionowane założenie, że do wytwarzania wspomnień niezbędny jest przynajmniej podstawowy układ nerwowy. Zespół niemieckich badaczy z Instytutu Maxa Plancka oraz z Technicznego Uniwersytetu w Monachium odkrył mechanizm, dzięki któremu gigantyczny jednokomórkowy śluzowiec przyswaja i przypomina sobie informacje – choć nie posiada ani jednej komórki nerwowej. Wyniki tego

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-03-04
Dla wszystkich

Improwizacja jazzowa i neuroplastyczność: co dzieje się w mózgu, gdy tworzysz muzykę „na żywo”

Improwizacja muzyczna to pokaz kunsztu i niezwykłej precyzji. Dla mózgu jest jednocześnie bardzo złożonym przedsięwzięciem. W końcu wymaga wielu intelektualnych operacji w tym samym czasie. Słyszenie, planowanie, kontrolowanie ruchu, przewidywanie kolejnych dźwięków i sprawdzanie, czy wszystko rzeczywiście „działa”. Dlatego właśnie jazzowa improwizacja stwarza dla neuronauki świetne warunki do badania kreatywności w czasie rzeczywistym. Nowe badanie pokazuje, że w trakcie improwizowania mózg nie tylko uruchamia wiele obszarów naraz, lecz także zmienia sposób, w jaki całe sieci

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2026-01-13
Dla wszystkich

Jak aktywność fizyczna odmładza mózg

Regularny wysiłek fizyczny to jedna z najlepszych aktywności, które mogą poprawić nasz ogólny stan zdrowia. Korzystny wpływ takiego wysiłku obejmuje nie tylko to, że jesteśmy bardziej sprawni i mamy wysportowaną sylwetkę. Ćwiczenia fizyczne poprawiają także funkcjonowanie naszego mózgu. Podejmując regularne ćwiczenia, możemy opóźnić pewne zmiany zachodzące w mózgu w wyniku procesu starzenia się. Wiele prac naukowych potwierdziło, że treningi działają korzystnie na funkcje poznawcze u osób obarczonych ryzykiem choroby Alzheimera. Problem pojawia się wtedy, gdy

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2020-08-17
Dla wszystkich

Jak dopamina steruje motywacją

Dlaczego właściwie robimy cokolwiek? Co sprawia, że wysilamy się, by osiągnąć nasze cele – nawet te niezbyt ekscytujące, takie jak przygotowanie posiłku? Neurologiczna odpowiedź na te pytania jest ukryta głęboko w mózgu, w tzw. układzie nagrody. Ten system kontroluje naszą chęć do pracy, zdolność do podejmowania ryzyka, a także umiejętność cieszenia się z osiągnięcia zamierzonego celu. Zaburzenie jego działania prowadzi do zmniejszenia motywacji oraz do zespołu chronicznego zmęczenia. Neuronaukowcy próbują odszyfrować jego anatomię tak, by

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-08-17
Dla wszystkich

Jak mózg ogląda serial

Ile szczegółów fabuły możemy zapamiętać, kiedy oglądamy jakiś serial? Zapewne tylko te najbardziej „soczyste”. Profesor Monica Rosenberg i doktorant Hayoung Song z Dartmouth College byli ciekawi, czy uwagę wszystkich widzów przykują te same momenty. Postanowili więc zbadać poziom koncentracji w trakcie oglądania serialu oraz jego wpływ na późniejsze przypomnienie sobie sekwencji zdarzeń, a także neuronalne korelaty skupienia i rozproszenia uwagi. Wyniki ich badania zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie 'Proceedings of the National Academy of Sciences’.

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-08-20
Dla wszystkich

Jak zmieniają się nasze wspomnienia?

Przez lata zakładano, że pamięć epizodyczna umożliwia „odtwarzanie” minionych wydarzeń – tak, jakby znajdowały się w swojego rodzaju mentalnym archiwum. Jednak przegląd blisko dwustu badań z psychologii, neurologii i filozofii wskazuje, że mózg nie uruchamia nagrania, lecz tworzy od nowa spójny obraz, korzystając z dostępnych fragmentów. Każde wspomnienie składa się z wielu komponentów: doznań sensorycznych, stanów emocjonalnych, kontekstu sytuacyjnego i wiedzy ogólnej, która może zmieniać się wraz z doświadczeniem. Kluczową rolę pełnią tu tzw. ślady

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-12-10
Dla wszystkich

Jaśnie oświeceni

Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) stanowi grupę nawracających zaburzeń psychicznych, w których występują zespoły depresyjne i maniakalne lub hipomaniakalne, niekiedy rozdzielone okresami bez objawów. Szacuje się, że zaburzenie to występuje u 1-2% populacji. Obecna wiedza medyczna nie pozwala na jego całkowite wyleczenie. Terapia obejmuje stosowanie leków normotymicznych. Opracowanie skutecznej terapii niefarmakologicznej jest określane jako priorytetowe nie tylko przez zajmujących się tym zaburzeniem specjalistów, ale również przez samych pacjentów. Dlatego też naukowcy poszukują metody, która przyniosłaby wymierne

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-02-11
Dla wszystkich

Jelito, bezsenność i śmierć

Sen jest zjawiskiem niezwykle ważnym, ale też dość tajemniczym. Powszechnie znane są pierwsze oznaki jego braku: zmęczenie, trudności z koncentracją, drażliwość. Skutki długotrwałego pozbawienia snu są poważniejsze i mogą obejmować dezorientację, paranoję i halucynacje. Istnieją też dowody na to, że bardzo długie funkcjonowanie bez snu może skutkować śmiercią. Co prawda w przypadku ludzi są one jedynie anegdotyczne, ale w 1983 roku w Chicago przeprowadzono szeroko cytowane badanie na szczurach, którego wyniki jednoznacznie wskazują na to,

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-06-11
Dla wszystkich

Lek na cukrzycę jako wsparcie w regeneracji neuronów?

Odbudowa mieliny to jeden z kluczowych celów w terapii chorób neurodegeneracyjnych, w tym m.in. stwardnienia rozsianego. Zespół naukowców sprawdził, w jaki sposób metformina – substancja czynna leków na cukrzycę – może wpływać na ludzkie oligodendrocyty w trzech komplementarnych modelach: w prostych hodowlach komórkowych, w „mini-mózgach” (organoidach) i po przeszczepieniu ludzkich komórek do mózgu myszy (model chimeryczny). We wszystkich przypadkach lek nasilał wytwarzanie białek mieliny lub liczbę osłonek mielinowych, co sugeruje korzystny wpływ na pracę tych

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-09-11
Dla wszystkich

Molekularna podstawa depresji?

Na zaburzenia depresyjne (MDD, ang. major depressive disorder) cierpi dziś 350 milionów ludzi na całym świecie. Zaburzenia afektywne dwubiegunowe oraz schizofrenia to dwie kolejne choroby psychiczne, dotykające z roku na rok coraz większą liczbę osób. Wiedza na temat patomechanizmu tych zaburzeń pozostaje jednak wciąż niekompletna. Naukowcy sugerują, że aby poszukiwanie dokładnych przyczyn chorób psychicznych były bardziej efektywne, należy skupić się na pojedynczych czynnikach etiologicznych. W swojej pracy badacze z Medical University of Vienna postanowili zająć

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2020-10-27
Dla wszystkich

Mszyste i ziarniste wspomnienia o miejscach

Mózg najszybciej zapamiętuje miejsca odwiedzane po raz pierwszy. Każda kolejna wizyta w danym otoczeniu generuje mniej nowych  wspomnień, bowiem zapamiętane zostają jedynie te elementy, które uległy zmianie. Neuronalne mechanizmy działania tej formy pamięci długotrwałej pozostają przedmiotem intensywnych badań. Jedno z nich zostało przeprowadzone przez zespół pod przewodnictwem Ryuichi Shigemoto z Instytutu Nauki i Technologii w Austrii (IST Austria) we współpracy z Uniwersytetem Aarhus i Narodowym Instytutem Nauk Fizjologicznych w Japonii. Naukowcy wzięli pod lupę ścieżkę

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2020-10-29
Dla wszystkich

Neurony od przekonania

Każdy człowiek codziennie podejmuje mnóstwo decyzji: co na siebie włożyć, co zjeść, z kim się spotkać. Wszystkie wybory dokonywane są z większym lub mniejszym przekonaniem. Zespół badaczy z Uniwersytetu w Bonn postanowił zweryfikować istnienie neuronów, których aktywność wskazywałaby subiektywną wartość poszczególnych wyborów. Wyniki przeprowadzonego przez nich eksperymentu zostały opublikowane w czasopiśmie “Current Biology”. W badaniu wzięło udział 12 osób, które zostały przyjęte do szpitala ze względu na ciężką formę epilepsji. Standardowa procedura diagnostyczna w przypadku

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2020-11-03
Dla wszystkich

Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe

Empatia, czyli zdolność odczuwania stanów psychicznych innych osób, stanowi podstawę moralności. Wiadomo, że nieprawidłowości w funkcjonowaniu empatii występują u osób cierpiących na zaburzenia psychiczne takie jak psychopatia. Naukowcy wciąż nie są pewni, co właściwie motywuje ludzi, a także zwierzęta, do powstrzymywania się od wyrządzania krzywdy innym istotom. Naukowcy z Holenderskiego Instytutu Neuronauki (NIN) badali szczury, starając się sprawdzić czy występują u nich zachowania wskazujące na istnienie empatii. Na początku zwierzęta umieszczono w klatce z dwiema

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2020-03-10
Dla wszystkich

Nowa rola wzgórza

Proces podejmowania decyzji jest zależny od elastycznego przetwarzania złożonego strumienia informacji. Jednak sposób, w jaki mózg przystosowuje swoje działanie do bieżących wyzwań pozostaje niejasny. Te wyzwania różnią się od siebie poziomem trudności. Np. decyzje podejmowane podczas prowadzenia auta zdecydowanie różnią się od wyboru przyszłego zawodu bądź partnera. W niektórych sytuacjach podejmowanie decyzji jest łatwiejsze, ponieważ wiemy jakie informacje wziąć pod uwagę. Zaś innym – trudniejszym – towarzyszy niepewność, która wymaga rozważenia szerszego spektrum możliwości. Przecież

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2021-05-06
Dla wszystkich

Pamięć robocza potrzebuje wolnej przestrzeni

Pamięć robocza to system, który pozwala przez krótką chwilę utrzymać w umyśle to, czego właśnie potrzebujemy: numer telefonu, fragment zdania, obrazek. Kłopot w tym, że starsze treści potrafią zakłócać przetwarzanie nowych — jest to tzw. interferencja proaktywna, czyli „wpychanie się” poprzedniej informacji przed nową. Autorzy pracy postawili proste pytanie: czy da się temu zapobiec, jeśli na moment świadomie pozbędziemy się zbędnej treści ze sfery mentalnej? Aby to zbadać, w serii eksperymentów poprosili dorosłych, by wykonywali

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-09-01
Dla wszystkich

Pamięć, białka i nicienie

Mózg człowieka jest zdolny do przechowywania ogromnej ilości informacji. W zależności od tego, na jak długo zostaną one zapisane wyróżnia się pamięć krótkotrwałą i długotrwałą. Pierwsza z nich stanowi tymczasowy magazyn dla niewielkiej ilości danych. Druga charakteryzuje się znacznie dłuższym czasem przechowywania informacji i teoretycznie może mieć nieograniczoną pojemność. Wraz z wiekiem, w wyniku starzenia się, dochodzi do upośledzenia funkcji poznawczych mózgu. Pamięć zaczyna zawodzić, a przyswajanie nowych informacji staje się coraz trudniejsze. Naukowcy wciąż

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2020-12-22
Dla wszystkich

Płyn mózgowo-rdzeniowy jako klucz do głębokiego snu

Od lat wiemy, że sen sprzyja regeneracji mózgu, lecz wciąż dowiadujemy się coraz więcej na temat zależności między aktywnością neuronalną a rozmaitymi procesami biologicznymi, w tym m.in. z ruchem płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF, ang. cerebrospinal fluid). Autorzy najnowszej pracy wykorzystali równoczesny zapis EEG–fMRI z pomiarem przepływu CSF w IV komorze mózgu, aby zbadać, czy i kiedy podczas snu pojawia się powtarzalny wzorzec przepływania płynu powiązany z sygnałami mózgowymi. EEG (elektroencefalografia) rejestruje oscylacje neuronalne na skórze głowy,

Przeczytaj całość
Kajetan Kaperzyński 2025-10-14