Dołącz do nas!

Neuro Blog

Najnowsze i najciekawsze informacje ze świata neuronauki

Kategoria: Neurofizjologia
Dla wszystkich

Mikrobiota jelitowa a motywacja do ćwiczeń

Jak powszechnie wiadomo, aktywność fizyczna sprzyja zachowaniu zdrowia zarówno fizycznego, jak i psychicznego. Ma to poparcie w wynikach wielu badań, które wykazały, że regularnie powtarzany wysiłek zmniejsza ryzyko rozwoju chorób przewlekłych, poprawia funkcje poznawcze i wydłuża życie. Jednak największą trudnością jest utrzymanie odpowiedniej częstości treningów. U podłoża tego problemu znajduje się zaangażowanie i zmienne osobniczo mechanizmy regulujące motywację do ćwiczeń. Regionem mózgu odpowiedzialnym za motywację i inicjowanie aktywności fizycznej jest prążkowie. Jako ważny czynnik stymulujący

Przeczytaj całość
Kamila Sroka 2023-01-17
Dla wszystkich

Minione doświadczenia mają znaczny wpływ na to, co widzimy obecnie

Nowojorscy naukowcy z NYU School of Medicine przeprowadzili badania, które dowiodły, że człowiek jest w stanie rozpoznać to, na co obecnie patrzy, dzięki łączeniu bodźców pochodzących ze zmysłu wzroku z obrazami zachowanymi w pamięci. Mechanizm ten działa na zasadzie porównania czy to, co teraz widzimy jest podobne do czegoś, co już kiedyś zobaczyliśmy. Dowiedziono również, że u osób cierpiących z powodu stresu pourazowego bądź schizofrenii, halucynacje pojawiają się w momencie, gdy przechowywane w ich pamięci

Przeczytaj całość
Joanna Przybyszewska 2018-08-03
Dla wszystkich

Młode mózgi i orzechy

„Jesteś tym, co jesz” – słyszymy tak często, że hasło to może wydawać się banalne. Jednak najnowsze badania dostarczają kolejnych doniesień wyjaśniających skomplikowane mechanizmy wpływu różnych rodzajów pokarmu zarówno na funkcjonowanie ludzkiego organizmu jako całości, jak i jego poszczególnych narządów. Mózg nie jest w tym kontekście wyjątkiem. Nie od dziś mamy świadomość, że jako organ składający się w dużej mierze z tłuszczu, do prawidłowego działania potrzebuje obecności wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w codziennej diecie. Suplementacja kwasami

Przeczytaj całość
Małgorzata Juraś-Darowny 2023-05-25
Dla wszystkich

Molekularna podstawa depresji?

Na zaburzenia depresyjne (MDD, ang. major depressive disorder) cierpi dziś 350 milionów ludzi na całym świecie. Zaburzenia afektywne dwubiegunowe oraz schizofrenia to dwie kolejne choroby psychiczne, dotykające z roku na rok coraz większą liczbę osób. Wiedza na temat patomechanizmu tych zaburzeń pozostaje jednak wciąż niekompletna. Naukowcy sugerują, że aby poszukiwanie dokładnych przyczyn chorób psychicznych były bardziej efektywne, należy skupić się na pojedynczych czynnikach etiologicznych. W swojej pracy badacze z Medical University of Vienna postanowili zająć

Przeczytaj całość
Dominika Kawka 2020-10-27
Dla wszystkich

Molekularny wyłącznik pamięci

Kwas deoksyrybonukleinowy (DNA) zawiera informacje genetyczne niezbędne do budowy i funkcjonowania organizmu. Niejako pośrednią formą tej informacji jest kwas rybonukleinowy (RNA), gdyż dopiero na jego podstawie powstają funkcjonalne białka. Jednakże tylko część DNA zawiera dane, które służą do produkcji białek. Reszta to tzw. niekodujące DNA. Produktem jego transkrypcji jest niekodujące RNA. Niewiele obecnie wiadomo o roli tych fragmentów kodu genetycznego. Naukowcy z University of Alabama w Birmingham badali fragment niekodującego RNA o nazwie NEAT1. Opierali

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2019-07-05
Dla wszystkich

Móżdżek związany nie tylko z ruchem

Móżdżek kojarzony jest przede wszystkim z kontrolą aktywności mięśni. Istnieją jednak wyniki badań świadczące o tym, że osoby, u których struktura ta uległa uszkodzeniu doświadczają niekiedy problemów dotyczących planowania i pamięci krótkotrwałej. Naukowcy z Baylor College of Medicine postanowili zgłębić tą kwestię. “Wiedzieliśmy, że kora czołowa i móżdżek są ze sobą połączone anatomicznie – mówi dr Nuo Li, współautor badania. – Wiedzieliśmy również, że u ludzi uszkodzenia móżdżku mogą powodować problemy z pamięcią lub planowaniem,

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-11-21
Dla wszystkich

Mózg obserwujący ciało

Czy kiedykolwiek wydawało Ci się, że Twój pies lub kot rozumie, co czujesz? Wielu właścicieli wierzy, że ich pupil jest w stanie wyczuć nie tylko jedzenie, zjawiska pogodowe i choroby, ale również stany emocjonalne. Zwierzęta zdają się przejmować emocje człowieka albo odczytywać jego złe intencje, aby przyszykować się do ataku. Badanie przeprowadzone przez naukowców z amerykańskiego Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego w Bethesdzie sugeruje, że intuicyjne przekonania właścicieli mogą znaleźć potwierdzenie w nauce. Mimo wielu badań,

Przeczytaj całość
Małgorzata Juraś-Darowny 2022-12-22
Dla wszystkich

Mózg rozprasza się cztery razy na sekundę

Skupienie uwagi na dłuższy czas na jednej czynności pozwala rozwiązywać skomplikowane problemy i wykonywać trudne zadania. Dlatego np. podczas nauki korzystne jest ograniczenie do minimum czynników, które mogłyby dekoncentrować. Jednakże najnowsze badania świadczą o tym, że mózg jest w stanie tylko przez bardzo krótki okres skupiać się wyłącznie na jednym wycinku rzeczywistości. Naukowcy z Princeton University w Stanach Zjednoczonych pracowali z dwoma makakami. Nauczyli je wykonywać zadanie wymagające skupienia uwagi na punkcie znajdującym się pośrodku

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-08-29
Dla wszystkich

Mózg wie czy słyszy mowę

Spośród wszystkich organizmów na ziemi jedynie ludzie komunikują się za pomocą dźwięków na tak dużą skalę. Nasze ciało – zwłaszcza drogi oddechowe i mózg – są do tego specjalnie przystosowane. Podczas normalnej rozmowy wypowiadamy nawet 120 – 200 słów na minutę. Mózg musi więc w bardzo krótkim czasie wykonać ogromną pracę, aby właściwie zinterpretować każdy z usłyszanych dźwięków i zrozumieć jego sens. Nie ułatwia mu zadania fakt, że wiele słów, choć brzmi tak samo, oznacza

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2018-03-13
Dla wszystkich

Mózgowy GPS do planowania życia

No dobrze, ale co właściwie oznacza „rozumieć strukturę zadania”? I skąd mysz wie, gdzie iść, skoro wcześniej tam nie była? Z pomocą przychodzi zespół naukowców z Oksfordu, który postanowił przyjrzeć się temu, jak mózg tworzy coś w rodzaju mapy zadań – nie fizycznej, jak GPS w telefonie, ale abstrakcyjnej, opisującej kolejność działań, jakie trzeba wykonać, żeby osiągnąć cel. W badaniu opublikowanym w grudniowym numerze Nature (2024), naukowcy nauczyli myszy specjalnego zadania. Zwierzęta musiały odwiedzać cztery

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2025-05-23
Dla wszystkich

Mózgu, ulecz się sam

Leczenie zmian powstałych wskutek uszkodzenia mózgu wiąże się między innymi z trudnościami polegającymi na przywróceniu utraconych połączeń między neuronami. Wiadomo, że w obrębie obwodowego układu nerwowego aksony mogą się regenerować po urazie, np. po złamaniu przedramienia. Zespół naukowców z Uniwersytetu Johannesa Gutenberga w Moguncji i Uniwersytetu Szwajcarskiego we Fryburgu wykazał, że proces ten może zostać aktywowany także w ośrodkowym układzie nerwowym. “Uraz w obwodowym układzie nerwowym szybko uruchamia fascynujący proces naprawczy, który pozwala uszkodzonemu nerwowi

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2019-07-15
Dla wszystkich

Mszyste i ziarniste wspomnienia o miejscach

Mózg najszybciej zapamiętuje miejsca odwiedzane po raz pierwszy. Każda kolejna wizyta w danym otoczeniu generuje mniej nowych  wspomnień, bowiem zapamiętane zostają jedynie te elementy, które uległy zmianie. Neuronalne mechanizmy działania tej formy pamięci długotrwałej pozostają przedmiotem intensywnych badań. Jedno z nich zostało przeprowadzone przez zespół pod przewodnictwem Ryuichi Shigemoto z Instytutu Nauki i Technologii w Austrii (IST Austria) we współpracy z Uniwersytetem Aarhus i Narodowym Instytutem Nauk Fizjologicznych w Japonii. Naukowcy wzięli pod lupę ścieżkę

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2020-10-29
Dla wszystkich

Mucha w VR

Każdego lata nasze kuchnie odwiedzają istne chmary nieproszonych, brzęczących gości – muszek owocowych (Drosophila melanogaster). Na pierwszy rzut oka te owady nie mają wiele wspólnego ze ssakami. A jednak pozory mylą! Naukowcy z prestiżowego Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego przeprowadzili wyjątkowy eksperyment, na potrzeby którego zbudowali dla muszek owocowych realistyczne środowisko wirtualne. Wykorzystując zaawansowane techniki obrazowania mózgu w czasie rzeczywistym udało im się wykazać, iż te malutkie owady posiadają bardziej zaawansowane zdolności poznawcze, niż dotychczas

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2022-03-03
Dla wszystkich

Muzyka poprawia zdolności poznawcze

Pomimo panującego przekonania, iż stymulowanie nienarodzonych dzieci muzyką klasyczną wpływa pozytywnie na ich zdolności poznawcze w późniejszym okresie, to jak dotąd mechanizm takiego działania nie był do końca wyjaśniony. Naukowcy już od dawna wiążą prenatalną ekspozycję na dźwięk z poprawą funkcji mózgu i od dawna starają się ustalić, który obszar ośrodkowego układu nerwowego jest za to odpowiedzialny i w jaki sposób muzyka ukierunkowuje rozwój mózgu. Rozwiązaniem tej zagadki są wyniki najnowszych badań przeprowadzonych przez naukowców

Przeczytaj całość
Magda Piasecka 2017-12-11
Dla wszystkich

Muzyka zapobiega zaburzeniom poznawczym?

Ludzki mózg jest plastyczny. Oznacza to, że w ciągu życia ulega adaptacji pod wpływem zmieniających się warunków środowiskowych czy przebytych urazów. Jest również zdolny do tworzenia nowych połączeń nerwowych, które umożliwiają m.in. proces uczenia się i zapamiętywania. Właściwości te zmieniają się wraz z wiekiem. W procesie starzenia dochodzi do atrofii mózgu, czyli utraty istoty szarej, będącej skupiskiem ciał komórek nerwowych. W konsekwencji zdolności poznawcze ulegają stopniowemu pogorszeniu. Dotyczy to zwłaszcza pamięci roboczej, która odpowiada za

Przeczytaj całość
Olga Szeidl 2023-05-18
Dla wszystkich

Muzyka zdiagnozuje świadomość

Odpowiedzi na te pytania są dramatycznie ważne – od nich zależy sposób leczenia, decyzje o rehabilitacji, a czasem nawet rozważania o dalszym utrzymywaniu przy życiu. Problem w tym, że dostępne narzędzia diagnostyczne są bardzo ograniczone, a wiele z nich – zupełnie niedostosowanych do dzieci i młodzieży. Dlatego właśnie opracowano MuSICCA – czyli narzędzie diagnostyczne oparte na muzyce, które ma pomóc ocenić poziom świadomości u dzieci i młodzieży z zaburzeniami świadomości (DoC). Choć brzmi jak idea

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2025-07-28
Dla wszystkich

Nadciśnienie tętnicze a funkcje poznawcze

Według najnowszych wyników badań epidemiologicznych podwyższone ciśnienie tętnicze krwi występuje powszechnie u blisko 30% ludzi na całym świecie. Nadciśnienie może przebiegać bezobjawowo, a jeśli występują objawy to są one niespecyficzne. Dlatego wiele osób, które nie mają nawyku kontrolowania wartości ciśnienia tętniczego, może być nieświadomych swojej choroby. Warto podkreślić, że jest to modyfikowalny czynnik ryzyka rozwoju chorób naczyń sercowych i mózgowych, które w konsekwencji predysponują do zawału serca i udaru mózgu. Ponadto długotrwałe utrzymywanie się wysokich

Przeczytaj całość
Kamila Sroka 2023-05-09
Dla wszystkich

Nagroda na życzenie

Układ nagrody to nazwa struktur mózgu związanych z kontrolą zachowania i motywacją. Ich pobudzenie skutkuje wyrzutem dopaminy i pojawienie się uczucia przyjemności. Ma to miejsce w sytuacjach zaspokajania popędów, takich jak spożywanie smacznego pokarmu czy zachowania seksualne. Wiadomo, że dopamina uwalniana jest nie tylko po kontakcie z bodźcem nagradzającym, ale także w oczekiwaniu na taki bodziec. Udowodniono również, że wyrzuty dopaminy mogą pojawiać się spontanicznie, bez pojawienia się (i bez przewidywania pojawienia się) jakiejkolwiek nagrody.

Przeczytaj całość
Agnieszka Markowska-Jędra 2021-07-27
Dla wszystkich

Nagroda Nobla z dziedziny medycyny i fizjologii

Na początku października trzech wybitnych naukowców – Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash i Michael W. Young – zostało uhonorowanych najważniejszym wyróżnieniem w dziedzinie medycyny i fizjologii, jakim jest Nagroda Nobla. Doceniono ich za przełomowe odkrycie i wyjaśnienie mechanizmów molekularnych, którymi regulowany jest rytm okołodobowy. Badaniom w tym zakresie naukowcy poświęcili wiele lat życia, gdyż ich początki sięgają roku 1984. Wtedy to udało się wyizolować gen, który określono jako “period”. Parę lat później okazało się, że

Przeczytaj całość
Magda Piasecka 2017-10-06
Dla wszystkich

Naukowcy odwracają upośledzenia poznawcze u myszy z demencją

Demencja jest schorzeniem, które w wyniku znacznego uszkodzenia mózgu ogranicza sprawność umysłową. Najczęściej występującą jej postacią jest choroba Alzheimera. W badaniach nad tym schorzeniem najwyższy cel stanowi odwrócenie zaburzeń pamięci oraz upośledzenia umiejętności uczenia się. Naukowcy z Lewis Katz School of Medicine w Filadelfii dowiedli, że zmiany w mózgu u pacjentów z chorobą Alzheimera można odwrócić za pomocą leku. Przeprowadzono badanie na populacji myszy, które dowiodło, że po zidentyfikowaniu rodzaju choroby możliwe jest leczenie farmakologiczne.

Przeczytaj całość
Joanna Przybyszewska 2018-06-14
Dla wszystkich

Nawiedzony dom dla dobra nauki

Aktywacja sympatycznej gałęzi autonomicznego układu nerwowego, potocznie zwana reakcją walki lub ucieczki, to ewolucyjny sposób na przygotowanie organizmu do samoobrony lub ewakuacji w obliczu realnego bądź pozornego zagrożenia. Niegdyś pomagała nam ona uniknąć głodnego lwa, a dziś oznajmia obecność szefa w pobliżu – szczególnie, gdy gdy przeglądamy media społecznościowe, zamiast przygotowywać raport. Dla naukowców badanie reakcji psychologicznej i fizjologicznej człowieka na zagrożenie stanowiło dotychczas nie lada wyzwanie. Utrudniały to przede wszystkim względy etyczne, jak również

Przeczytaj całość
Natalia Koperska 2022-02-01