Encyklopedia

Perikarion

Perikarion – ciało komórki nerwowej, soma. Jeden z trzech elementów składowych, z których zbudowana jest komórka nerwowa. Może przyjmować rozmiary w szerokim zakresie (4-120 μm) w zależności od tego jaki rodzaj neuron buduje. W ciele komórki nerwowej odbywa się synteza wielu ważnych cząsteczek biologicznych (np. białek). W związku z tym, że neuron jest komórką zwierzęcą, jego elementy strukturalne otoczone są błoną komórkową, której grubość wynosi ok. 5 μm Błona ta, w przypadku perikarionu, otacza cytoplazmę komórki, a w niej zawieszone są wszystkie organella komórkowe...
Poziom:
Czas czytania:
3 MIN
Ostatnia aktualizacja: 24 sierpnia, 2026
Perikarion — Ciało komórki nerwowej
Udostępnij:
Spis Treści

Perikarion – ciało komórki nerwowej, soma. Jeden z trzech elementów składowych, z których zbudowana jest komórka nerwowa. Może przyjmować rozmiary w szerokim zakresie (4-120 μm) w zależności od tego jaki rodzaj neuron buduje. W ciele komórki nerwowej odbywa się synteza wielu ważnych cząsteczek biologicznych (np. białek). W związku z tym, że neuron jest komórką zwierzęcą, jego elementy strukturalne otoczone są błoną komórkową, której grubość wynosi ok. 5 μm Błona ta, w przypadku perikarionu, otacza cytoplazmę komórki, a w niej zawieszone są wszystkie organella komórkowe.

Wśród organelli znajdujących się w komórce nerwowej można wyróżnić:

  • jądro komórkowe, zajmujące centralną część perikarionu. Charakteryzuje się ono dużym rozmiarem, co pozwala odróżnić neurony od innych komórek budujących układ nerwowy. Jego wnętrze wypełnione jest chromatyną oraz zawiera jąderko. Chromatyna zbudowana jest z DNA (kwas deoksyrybonukleinowy). Chromatyna jest wiec niczym innym, jak skupiskiem łańcuchów DNA, w których obrębie znajdują się łańcuchy kodujące geny. Z zewnątrz jądro otoczone jest błoną zawierającą pory. Obecność tych ostatnich zapewnia kontakt środowiska zewnętrznego z wewnętrznym jadra. Jednymi z ważniejszych cząsteczek opuszczających jadro są rybosomy. To właśnie na rybosomach, w cytoplazmie, zachodzi synteza białek;
  • mitochondria, w których generowana i magazynowana jest energia wykorzystywana przez komórkę nerwową do podtrzymywania swoich funkcji życiowych;
  • aparat Golgiego,odpowiadający za wszelkie modyfikacje substancji wytwarzanych w komórce oraz za kierowanie ich do miejsc przeznaczenia;
  • cytoszkielet, zapewniający odpowiedni kształt komórki. Wyróżnia się trzy części składowe cytoszkieletu: neurofilamenty, mikrotubule i mikrofilamenty;
  • tigroid (ciałko Nissla), stanowiący specjalny rodzaj siateczki śródplazmatycznej. Jest to substancja zasadochłonna. W cytoplazmie ciała komórek nerwowych, tigroidy mogą przyjmować postać grudek, ziarnistości bądź występować jako pył.
Infografika „Perikarion” — opis ciała neuronu oraz szczegółowy schemat komórki nerwowej ze wskazanym strzałką perikarionem: jądro z jąderkiem, siateczka szorstka z ciałkiem Nissla, aparat Golgiego, mitochondria, mikrotubule, wzgórek aksonu, osłonka mielinowa i przewężenia Ranviera
Perikarion na tle pełnej budowy neuronu
Perikarion — Tygroid — skupiska szorstkiej siateczki
Tygroid — skupiska szorstkiej siateczki
Tygroid to skupiska szorstkiej siateczki śródplazmatycznej. Nie występuje we wzgórku aksonu — i ta luka jest widoczna w preparacie.
Perikarion — Ośrodek metaboliczny komórki
Ośrodek metaboliczny komórki
Ciało komórki jest jej ośrodkiem metabolicznym: tu powstają białka, które następnie wędrują transportem aksonalnym do zakończeń.
Perikarion — Rozmieszczenie ciał komórkowych — jądra i zwoje
Rozmieszczenie ciał komórkowych — jądra i zwoje
Skupiska ciał komórkowych nazywa się jądrami w ośrodkowym układzie nerwowym i zwojami w obwodowym. Różnica dotyczy położenia, nie budowy.
  1. Red. Hryniewiecka, L. I in., Biochemia.Krótkie wykłady, PWN, 2010
  2. Jaśkowski, P., Neuronauka poznawcza – jak mózg tworzy umysł, Vizja Press&IT, 2009

Podobne wpisy