Rok: 2021

Jak „wewnętrzny zegar” reguluje pracę nadnerczy

Większość procesów zachodzących w organizmach ludzi i innych zwierząt podlega cyklicznym zmianom, zwanym rytmami biologicznymi. Rytm okołodobowy oznacza regularne zmiany w aktywności fizycznej i psychicznej, w zależności od pory doby. W uproszczeniu polega to na tym, że w ciągu dnia

Jak aktywność intelektualna chroni mózg?

Starzenie się jest naturalnym procesem, w trakcie którego we wszystkich komórkach organizmu dochodzi do powstania zmian degeneracyjnych. Uważa się, że proces starzenia się mózgu rozpoczyna się już około 30 roku życia i znacząco przyspiesza po ukończeniu 70 lat. Wraz z

Jak demencja zabiera przyjemność z życia

Demencja czołowo-skroniowa (FTD, ang. frontotemporal dementia) to choroba neurozwyrodnieniowa spowodowana zmianami zanikowymi w płatach czołowych oraz w przednich częściach płatów skroniowych mózgu. Do najczęstszych objawów jej wczesnego stadium zalicza się zmiany w zakresie zachowania i charakteru, a także zaburzenia mowy.

Jak dopamina steruje motywacją

Dlaczego właściwie robimy cokolwiek? Co sprawia, że wysilamy się, by osiągnąć nasze cele – nawet te niezbyt ekscytujące, takie jak przygotowanie posiłku? Neurologiczna odpowiedź na te pytania jest ukryta głęboko w mózgu, w tzw. układzie nagrody. Ten system kontroluje naszą

Jak działa placebo?

Efekt placebo opisuje zależność między efektywnością działania przyjmowanego leku a nastawieniem pacjenta. Osoby, które wierzą, że lek jest skuteczny, odnoszą większe sukcesy w walce z chorobą niż te, które mają więcej wątpliwości. Fenomen ten pokazuje wpływ, jaki umysł wywiera na

Jak mózg ogląda serial

Ile szczegółów fabuły możemy zapamiętać, kiedy oglądamy jakiś serial? Zapewne tylko te najbardziej „soczyste”. Profesor Monica Rosenberg i doktorant Hayoung Song z Dartmouth College byli ciekawi, czy uwagę wszystkich widzów przykują te same momenty. Postanowili więc zbadać poziom koncentracji w

Jak mózg pamięta historie?

Ludzie kochają historie. Łatwiej nam zapamiętać wydarzenia, które są składowymi opowieści. Jednak kluczowe rozdziały naszego życia często są od siebie oddalone o wiele lat. Mimo to, kiedy o nich opowiadamy, łączymy je w spójną całość. Zespół naukowców z Center for

Jak mózg pracuje przez sen?

Podczas snu stan świadomości ulega przekształceniu – tak jak dzieje się to w śpiączce lub przy znieczuleniu ogólnym. Naukowcy od dawna przypuszczali, że aktywność mózgu zmniejsza się wraz z pogłębianiem się snu. Wskazywały na to dane zebrane w trakcie badań

Jak mózg przetwarza słowa?

Fonemy – najmniejsze dźwiękowe cząsteczki słów – są odbierane przez narządy słuchu i transformowane w sygnały elektryczne. Te impulsy podróżują następnie VIII nerwem czaszkowym (przedsionkowo-ślimakowym) do mózgowia, a dokładnie do kory słuchowej, zlokalizowanej w płacie skroniowym. Przez dekady naukowcy sądzili,

Jak mózg rozpoznaje znajomych?

Zdolność rozpoznawania znajomych osób jest kluczowa dla skutecznego funkcjonowania w społeczności. Ten proces wymaga zaawansowanego przetwarzania danych – informacje wzrokowe muszą być bowiem dopasowane do zasobów pamięciowych dotyczących danej osoby. Jak to wygląda w praktyce? Jakie sieci neuronalne pomagają nam

Jak myślenie o przyszłości zmienia aktywność połączeń neuronalnych?

W ciągu dnia co najmniej kilkukrotnie błądzimy myślami wokół tego co ma nadejść. Najczęściej skupiamy się na bieżących obowiązkach, planowanych zakupach czy spotkaniach w gronie najbliższych. Taka jest natura ludzkiego mózgu. Naukowcy z Uniwersytetu w Pensylwanii postanowili sprawdzić co dzieje

Jak neurony tworzą wspomnienia?

Późnym latem 1953 roku pewien mężczyzna, który w annałach nauki jest znany jako H.M., poddał się eksperymentalnej terapii epilepsji. Aby ograniczyć upośledzające napady drgawek, chirurg usunął kilka obszarów jego mózgu – w tym hipokamp. Po zabiegu ataki epilepsji ustały, lecz

Językowa terapia autyzmu

Autyzm to najpowszechniejsze zaburzenie neurorozwojowe – dotyka średnio co setne dziecko na całym świecie. Przede wszystkim wpływa ono negatywnie na interakcje społeczne, ponieważ prowadzi do trudności w tzw, „teorii umysłu”, czyli rozumieniu perspektywy, przekonań i pragnień drugiego człowieka. Wymaga to

Kakao dla seniora – na pamięć

Profilaktyka chorób neurodegeneracyjnych obejmuje wiele aspektów stylu życia, od prowadzenia zdrowej diety i stosowania aktywności fizycznej po utrzymywanie relacji społecznych. Chociaż obecnie nie ma określonej strategii zapobiegania demencji, wyniki badań pokazują, że pewne substancje – jak resweratrol obecny w czerwonym

Kobiety mają odporniejsze neurony dopaminergiczne niż mężczyźni?

Niektóre choroby częściej dotykają mężczyzn niż kobiety. Jedną z nich jest choroba Parkinsona, która rozwija się w wyniku stopniowej utraty komórek dopaminergicznych w części mózgu nazywanej istotą czarną. Główne objawy tego schorzenia to: drżenie rąk, sztywność kończyn i tułowia, powolność

Komórki macierzyste uratują noworodki?

Każdego roku na całym świecie rodzi się około 32 milionów dzieci dotkniętych zespołem wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu (IUGR/FGR, ang. intrauterine or fetal growth restriction). W krajach rozwiniętych FGR diagnozuje się w przypadku 3-15% ciąż, z kolei w krajach rozwijających się problem

Konopie jako lek przeciwdrgawkowy?

Zachodnia medycyna stosuje ekstrakty z konopi w leczeniu drgawek od XIX wieku. Jednak prohibicja wprowadzona w latach 60. XX wieku sprawiła, że postęp badań naukowych w dziedzinie medycznych konopi zwolnił. Dopiero w ostatniej dekadzie konopie częściowo wróciły do łask, a

Koronawirus a mózg

Pandemia COVID-19 wciąż wpływa na życie ludzi na całym świecie. Do typowych objawów tej choroby należą: gorączka, kaszel, zmęczenie, duszności i ból głowy. Coraz częściej, szczególnie przy ciężkim przebiegu choroby, zgłaszane są także powikłania neurologiczne, w tym utrata węchu i

Marihuana w ciąży – bezpieczny sposób na stres?

W ostatnich latach przepisy prawne dotyczące rekreacyjnego używania marihuany stają się coraz łagodniejsze. Palenie „zioła” jest legalne m.in w niektórych stanach USA, Kanadzie i Meksyku, a w krajach europejskich coraz większą popularność zyskuje medyczna marihuana. Jednak legalizacja trawki nie oznacza,

Mechanika gramatyki

Dotychczas zdolność do rozumienia mowy była uznawana za bardzo złożoną umiejętność, która wymaga współpracy wielu sieci neuronowych. Faktycznie, pojmowanie sensu długich zdań o skomplikowanej strukturze syntaktycznej wydaje się być nie lada wyzwaniem. A jednak wyniki eksperymentu z 2019 roku wykazały,

Mózg niemowlęcia pamięta, choć ono zapomina

Pamięć to kluczowa zdolność poznawcza człowieka. Jednakże wydaje się, że zaczyna ona działać dopiero około 3 lub 4 roku życia – przecież większość z nas nie posiada żadnych wspomnień z pierwszych lat swojego istnienia. Wielu naukowców przypisuje fakt istnienia tzw.