Dimetyloaminoetanol to związek organiczny, które ze względu na budowę zaliczyć można do aminoalkoholi (hydroksyamin). DMAE jest naturalnie syntetyzowany w ludzkim organizmie. Mechanizm jego działania w OUN nie został jak dotąd do końca wyjaśniony.
dimetyloaminoetanol funkcjonuje w literaturze naukowej, dokumentacji farmaceutycznej oraz piśmiennictwie branżowym pod wieloma nazwami. Poniżej zestawiono oficjalne oznaczenia stosowane w różnych kontekstach językowych i klasyfikacyjnych.
Dimetyloaminoetanol jest związkiem organicznym należącym do grupy aminoalkoholi, inaczej hydroksyamin. Ze względu na budowę DMAE klasyfikowany jest jako czwartorzędowa amina bądź jako pierwszorzędowy alkohol. Obecność ugrupowania -OH w połączeniu z niską masą cząsteczkową sprawia, że deanol jest związkiem dobrze rozpuszczalnym w wodzie oraz umożliwia tworzenie wiązań estrowych. Pojawienie się reszty aminowej z kolei warunkuje zasadowy charakter związku, a także pozwala na tworzenie soli.
DMAE jest naturalnie syntetyzowany w ludzkim organizmie. Nie do końca poznano także mechanizm jego działania. Badania w tym zakresie prowadzone były głównie na osobach, u których zdiagnozowano ADHD (ang. attention deficit hyperactivity disorder). Wiadomo jednak, że deanol jest strukturalnie podobny do choliny. W związku z tym zakłada się, że po wprowadzeniu do organizmu DMAE jest przekształcany w acetylocholinę, czyli neuroprzekaźnik ważny dla prawidłowego funkcjonowania mózgu.
Początkowo deanol sprzedawany był jako lek na receptę (Deaner) przez Laboratoria Rikera. Środek ten był szczególnie polecany dzieciom, u których występowały objawy typowe dla ADHD, a także dzieciom o zaburzonym procesie uczenia się.
Obecnie DMAE uważany jest za silną substancję nootropową. Jego potencjałem zainteresowały się liczne koncerny farmakologiczne. Jest to bardzo obiecujący związek dla osób uczących się, prowadzących aktywny tryb życia, a także dla osób żyjących w warunkach silnego stresu czy też pracujących umysłowo.
Ze względu na budowę DMAE zaliczany jest do aminoalkoholi (hydroksyaminy). Poprzez analogię strukturalną do choliny, deanol jest prekursorem acetylocholiny.
Dimetyloaminoetanol wywiera korzystny wpływ na funkcjonowanie mózgu, w związku z czym klasyfikuje się go jako stymulant ośrodkowego układu nerwowego. Wykazuje działanie nootropowe. Ponadto DMAE chroni neurony (działanie neuroprotekcyjne), a także neutralizuje wolne rodniki, co pozwala go zaliczyć do grupy antyoksydantów.
DMAE można znaleźć w produktach pochodzenia naturalnego. Najbardziej obfitym źródłem tego związku są owoce morza (np. kalmary). Znaleźć go można również w sardynkach czy sardelach (anchois). Powszechnie występuje także w mięsie pochodzącym z niektórych gatunków ryb, np. łosoś.
DMAE jest prekursorem w syntezie acetylocholiny, czyli ważnego neuroprzekaźnika, którego odpowiednie stężenie jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania mózgu. Jest w stanie przekraczać barierę krew-mózg bardziej wydajnie niż cholina. Dzięki tej właściwości synteza acetylocholiny w OUN jest bardziej wydajna. Poprzez zwiększenie ilości neurotransmitera w organizmie, dimetyloaminoetanol poprawia koncentrację. Jego działanie widoczne jest także w usprawnieniu przekazywania impulsów nerwowych (odbieranie nowych informacji oraz łączenie ich z tymi zapisanymi w pamięci) podczas wykonywania czynności motorycznych, nauki oraz przy próbie zapamiętywania.
Przeprowadzono doświadczenia, których celem było zbadanie wydajności pracy mózgu podczas wykonywania testów na inteligencję. W grupie badawczej, której podawano DMAE zaobserwowano znacznie lepsze wyniki niż w przypadku osób z grupy kontrolnej.
ADHD jest definiowane jako zespół neurorozwojowych zaburzeń psychicznych. Chorobie tej towarzyszą objawy z trzech różnych grup: nadpobudliwości, impulsywności oraz zaburzeń uwagi. U osób ze zdiagnozowanym ADHD obserwuje się znaczne skrócenie czasu koncentracji, a także brak wytrwałości w realizacji zadań wymagających zaangażowania umysłowego.
Udowodniono, że acetylocholina jest neuroprzekaźnikiem usprawniającym funkcjonowanie tych struktur mózgu, które odpowiedzialne są za kontrolę uwagi, skupienie oraz pamięć. W związku z tym, że deanol zwiększa poziom acetylocholiny w mózgu, może być skutecznym środkiem stosowanym do leczenia tego zespołu zaburzeń psychicznych.
Właściwości lecznicze w tym przypadku potwierdziły badania przeprowadzone po raz pierwszy w roku 1970. Podawanie dimetyloaminoetanolu dzieciom z ADHD skutkowało ograniczeniem ich nadpobudliwości oraz zwiększoną zdolnością do skupienia uwagi.
Gdy w organizmie dochodzi do niewłaściwego metabolizmu kwasów tłuszczowych, w komórkach skóry odkłada się brązowy pigment zwany lipofuscyną. Jest ona zbiorowiskiem odpadów pochodzących z niewłaściwej gospodarki kwasami tłuszczowymi. Jej kumulacja w skórze prowadzi do powstania tzw. plam starczych, inaczej nazywanych plamami wątrobowymi. Pojawiają się one zazwyczaj u osób w starszym wieku cierpiących z powodu zaburzeń funkcjonowania wątroby.
Badania dowodzą, że kremy zawierające w swoim składzie DMAE mogą skutecznie zwalczać przebarwienia na skórze powstałe w wyniku odkładania się w jej komórkach lipofuscyny.
