Rok: 2025

Dlaczego na orbicie jedzenie smakuje inaczej?

Astronauci pracujący na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) często mają problem ze zjedzeniem całego posiłku, skarżąc się na „dziwny” smak jedzenia. Do tej pory uważano, że winowajcą jest mikrograwitacja, ale badacze z RMTI odkryli, że kluczowy wpływ mają zamknięte i odizolowane

Długofalowe skutki stosowania leków neuroleptycznych w leczeniu demencji

Demencja (zespół otępienny) jest nieuleczalną, postępującą chorobą dotykającą głównie seniorów. Objawia się zaburzeniami zdolności poznawczych (pamięci, uczenia się, koncentracji, myślenia). Pogorszenie się tych funkcji zazwyczaj wywołuje u chorych agresję, drażliwość, zaburzenia lękowe, stany depresyjne, zaburzenia snu, pobudzenie lub apatię. Takie

Elektrostymulacja – nowa nadzieja w terapii Alzheimera?

Obecne metody leczenia choroby Alzheimera skupiają się głównie na spowolnieniu progresji tej choroby neurodegeneracyjnej. Brakuje jednak alternatyw, które mogłyby wspomagać przywracanie już utraconych funkcji poznawczych, w tym głównie pamięci. Naukowcy z UT Southwestern Medical Center postanowili stawić czoła temu wyzwaniu

Geny i marihuana – dwie drogi do psychozy

Wyobraź sobie, że ludzki mózg to wrażliwy mechanizm zegarowy, w którym każda zębatka ma precyzyjnie określoną rolę. Teraz dodajmy do tego dwa czynniki, które mogą wprowadzać chaos: geny predysponujące do schizofrenii oraz używanie marihuany o wysokiej mocy. Jak te elementy

Jak mózg czyta między wierszami: neurobiologiczne podstawy wnioskowania językowego

W codziennych rozmowach rzadko ograniczamy się do literalnego sensu wypowiedzi. Często musimy domyślać się intencji rozmówcy, rozpoznawać ironię, sarkazm lub znaczenie ukryte w kontekście całej wypowiedzi. Ta zdolność, określana mianem pragmatycznego użycia języka, pozwala nam skutecznie funkcjonować w złożonym środowisku

Jak mózg uruchamia procesy kompensacyjne w odpowiedzi na zmęczenie psychiczne?

W ramach badań grupa naukowców z Bałtyckiego Uniwersytetu Federalnego im. Immanuela Kanta analizowała efekty długotrwałego wysiłku umysłowego z udziałem ludzi, którzy byli zobowiązani do realizacji szeregu zadań pamięciowych o zróżnicowanym poziomie trudności. Zaobserwowano, że choć zmęczenie psychiczne negatywnie wpływało na

Jak mózg współpracuje z ciałem, aby regulować reakcje organizmu

Prawdopodobnie każdy z nas kojarzy ten stan: kiedy występujesz publicznie, serce przyspiesza, dłonie lekko wilgotnieją, oddech się skraca. To nie przypadek — mózg nie tylko reaguje na sygnały z ciała, ale też je przewiduje i dostosowuje do nich odpowiednią reakcję.

Jak zasłużyć na sukces?

Nie masz dostępu do tych treści Wygląda na to, że nie masz rangi Czytelnik, aby ją otrzymać zaloguj się klikając na przycisk poniżej. Przejdź do logowania Nie masz jeszcze konta? Dołącz do nas!

Jak zmieniają się nasze wspomnienia?

Przez lata zakładano, że pamięć epizodyczna umożliwia „odtwarzanie” minionych wydarzeń – tak, jakby znajdowały się w swojego rodzaju mentalnym archiwum. Jednak przegląd blisko dwustu badań z psychologii, neurologii i filozofii wskazuje, że mózg nie uruchamia nagrania, lecz tworzy od nowa

Jaka temperatura dla seniora?

Badanie zostało przeprowadzone przez zespół naukowców z Hinda and Arthur Marcus Institute for Aging Research, będącego częścią Hebrew SeniorLife i współpracującego z Harvard Medical School. Uczestnikami projektu zostało 47 osób w wieku 65 lat i starszych. Ich zadaniem było rejestrowanie

Kiedy przeszczep potrzebuje treningu

W modelu doświadczalnym – szczurach z wywołanym uszkodzeniem układu dopaminergicznego – przeszczepiano neurony dopaminowe uzyskane z ludzkich komórek macierzystych. Połowie z tych zwierząt umożliwiono dostęp do bieżni, na której mogły dobrowolnie biegać. Pozostałe pozostawały w standardowych warunkach. Efekt? Zwierzęta z

Kwasy omega-3 i omega-6 a ryzyko nowotworów

Choroby nowotworowe są dominującą przyczyną zgonów na całym świecie. Szacuje się, że w samym 2020 roku rozpoznano je u ponad 18 mln osób. Uwaga wielu naukowców od lat skupia się na poszukiwaniu skutecznych metod nie tylko leczenia, ale również profilaktyki

Lek na cukrzycę jako wsparcie w regeneracji neuronów?

Odbudowa mieliny to jeden z kluczowych celów w terapii chorób neurodegeneracyjnych, w tym m.in. stwardnienia rozsianego. Zespół naukowców sprawdził, w jaki sposób metformina – substancja czynna leków na cukrzycę – może wpływać na ludzkie oligodendrocyty w trzech komplementarnych modelach: w

Melodia wspomnień

Muzyka w życiu działa trochę jak ścieżka dźwiękowa w filmie, buduje klimat, potęguje emocje i może sprawić, że pewne sytuacje zapadają w pamięci inaczej. Jedna melodia jest w stanie przenieść myśli do konkretnych zdarzeń z przeszłości albo w moment zmienić

Między wyobraźnią a rzeczywistością

W ludzkim mózg istnieją mechanizmy służące temu, by odróżniać wyobraźnię od rzeczywistości. Niekiedy zdarza się, że są one zawodne i sen pokrywa się z jawą. Dlatego też naukowcy postanowili zidentyfikować konkretne struktury mózgu zaangażowane w rozpoznawanie prawdziwych doświadczeń. W tym

Motywacja i anoreksja?

Anoreksja to przewlekła choroba psychiczna, która w skrajnych przypadkach może doprowadzić nawet do śmierci. Wśród zaburzeń psychicznych to właśnie ona ma najwyższy odsetek śmiertelności: 5,7-15% u dziewcząt przed 24 rokiem życia. Problem anoreksji najczęściej dotyka dziewcząt w wieku dojrzewania, między

Mózgowy GPS do planowania życia

No dobrze, ale co właściwie oznacza „rozumieć strukturę zadania”? I skąd mysz wie, gdzie iść, skoro wcześniej tam nie była? Z pomocą przychodzi zespół naukowców z Oksfordu, który postanowił przyjrzeć się temu, jak mózg tworzy coś w rodzaju mapy zadań

Muzyka zdiagnozuje świadomość

Odpowiedzi na te pytania są dramatycznie ważne – od nich zależy sposób leczenia, decyzje o rehabilitacji, a czasem nawet rozważania o dalszym utrzymywaniu przy życiu. Problem w tym, że dostępne narzędzia diagnostyczne są bardzo ograniczone, a wiele z nich –

Nieregularny sen może mieć poważne konsekwencje

Regularny sen jest bez wątpienia kluczowy dla zachowania dobrej kondycji psychofizycznej. Odgrywa ważną funkcję w kontekście regeneracji organizmu i funkcjonowania układu odpornościowego, a także wspiera procesy związane z konsolidacją pamięci oraz regulacją hormonów. Zaburzenia w zakresie regularności snu w dłuższej