Podstawowe informacje

Nazwa polska:
Hupercyna A

Nazwa angielska:
Huperzine A

Inne nazwy:
Qian Ceng Ta, Huperzia Serrata, Jin Bu Huan

Podstawowe korzyści

→ poprawa pamięci

→ zwiększenie zdolności do koncentracji

→ działanie neuroprotekcyjne

→ profilaktyka choroby Alzheimer

→ pobudzenie świadomego śnienia

Spis treści:

1. Co to jest?
   1.1. Historia i pochodzenie
   1.2. Klasyfikacja
2. Jak działa?
   2.1. Układ nerwowy
        2.1.1. Gospodarka acetylocholinowa
        2.1.2. Właściwości neuroprotekcyjne
        2.1.3. Świadome śnienie
        2.1.4. Gospodarka glutaminowa
   2.2. Mięśnie
3. Jak stosować?
   3.1. Dawkowanie
   3.2. Łączenie
   3.3. Przeciwwskazanie i skutki uboczne

 

1. Co to jest hupercyna A?

1.1. Historia i pochodzenie

Hupercyna A jest alkaloidem pochodzenia roślinnego, wyizolowanym z rośliny z gatunku Huperzia serrata, z rodzaju wrońców, którego popularną nazwą w krajach azjatyckich, czyli obszarze naturalnego występowania, jest Qian Ceng Ta. Roślinę tę spotkać można przeważnie na wysokości od 900 do 3500 m n.p.m. Preferuje miejsca osłonięte przed silnym działaniem słońca, gdzie rośnie w wilgotnych glebach o bardzo wysokiej przepuszczalności.

Hupercyna A jest związkiem roślinnym od dawna wykorzystywanym w tradycyjnej medycynie Chin. W kraju tym przeprowadzono także największą liczbę badań nad jej potencjalnym zastosowaniem terapeutycznym. Zielarze praktykujący tę medycynę używali hupercyny A głównie w celu zmniejszania opuchlizny, łagodzenia obrzęków, aby zbić gorączkę oraz usprawnić krążenie krwi.

Obecnie hupercyna A jest popularnym środkiem o działaniu nootropowym, którego przyjmowanie skutkuje poprawą zdolności poznawczych i pamięci, a także pomaga utrzymać mózg w odpowiedniej kondycji. Pozytywne efekty wynikają ze zdolności tego związku do przekraczania bariery krew-mózg oraz inhibicji działania acetylocholinesterazy (AchE). Enzym ten odpowiada za rozpad jednego z najważniejszych neuroprzekaźników (określanego transmiterem nauki), czyli acetylocholiny. Uważa się, że hupercyna A jest jednym z najsilniejszych inhibitorów AchE.

W Chinach substancja ta ma status lekarstwa, w krajach Ameryki Północnej natomiast została sklasyfikowana jako środek pochodzenia naturalnego, dzięki czemu można go uzyskać w wolnej sprzedaży. Oprócz zasobów roślinnych, hupercyna A otrzymywana jest także metoda syntetyczną w laboratoriach. Liczne badania wykazały, że oba rodzaje mają niemal jednakowe działanie.

 

1.2. Klasyfikacja

Hupercyna A uznawana jest za substancję o działaniu nootropowym, czyli zwiększającym zdolności poznawcze. Jej suplementacja wpływa korzystnie na poprawę pamięci, łatwiejsze przyswajanie wiedzy oraz podnosi zdolność do koncentracji. Za funkcje te odpowiada głównie acetylocholina. Hupercyna A jest inhibitorem acetylocholinesterazy, czyli enzymu rozkładającego ten neuroprzekaźnik, a tym samym zwiększa jego stężenie. Udowodniono także, że stosowanie hupercyny A pomaga chronić neurony przed uszkodzeniami. Efekty tego działania wynikają z kilku mechanizmów, np. ograniczanie ilości toksycznego glutaminianu. Alkaloid ten jest także popularnie wykorzystywany w odżywkach przedtreningowych dla sportowców.

 

2. Jak działa hupercyna A?

2.1. Układ nerwowy

2.1.1. Gospodarka acetylocholinowa

Hupercyna A jest jednym z najsilniejszych inhibitorów acetylocholinesterazy (AChE), czyli enzymu rozkładającego acetylocholinę. Neuroprzekaźnik ten jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania mózgu, gdyż odpowiada za przebieg większości procesów myślowych. Ponadto kontroluje pracę mięśni poprzez regulację ich skurczów. Wykazano, że suplementacja tego związku przekłada się na podniesienie stężenia acetylocholiny, a więc polepsza pamięć, poprawia funkcje kognitywne oraz zwiększa zdolność do uczenia się. Badania dowiodły, że alkaloid ten w porównaniu do innych substancji cholinergicznych, jest w stanie efektywniej przekraczać barierę krew-mózg, a także odznacza się znacznie większą bioprzyswajalnością po podaniu doustnym. W rezultacie jest to jedna z najlepszych substancji zwiększająca aktywność acetylocholiny w ośrodkowym układzie nerwowym.

Choroba Alzheimera jest dość częstym schorzeniem, na które cierpią osoby w podeszłym wieku. W jej przebiegu obserwowane jest zmniejszające się stężenie acetylocholiny i wynikający z tego postępujący zanik pamięci. Stosując hupercynę A, można skutecznie ograniczać tempo zachodzących zmian, a tym samym znacznie poprawić jakość życia pacjentów ze zdiagnozowaną chorobą Alzheimera.

2.1.2. Właściwości neuroprotekcyjne

Wykazano, że hupercyna A jest w stanie skutecznie chronić komórki nerwowe oraz pojawiające się pomiędzy nimi połączenia. Efekt ten wynika z kilku mechanizmów działania. Hupercyna A posiada przede wszystkim właściwości przeciwzapalne, czyli przeciwdziała uszkodzeniom mózgu wywołanym infekcjami. Ponadto jest w stanie ograniczać ilość toksycznego glutaminianu, a tym samym redukować szkody wynikające z jego obecności. Alkaloid ten zmniejsza dodatkowo aktywność kaspazy-3, czyli zapobiega odkładaniu się złogów płytek β-amyloidu, których nadmiar prowadzi do zaniku komórek nerwowych.

W 2005 roku ukazała się także publikacja, według której hupercyna A zwiększa poziom czynnika wzrostu nerwów (NGF, ang. nerve growth factor) u badanych szczurów. Pozwala tym samym na szybszą odbudowę komórek nerwowych i ich sprawniejsze funkcjonowanie.

Naukowcy odnotowali także pozytywny wpływ hupercyny A na redukcję częstości ataków u osób chorych na epilepsję. Zauważono ponadto, że suplementacja tej substancji pomaga przyspieszać naprawę układu nerwowego, który został uszkodzony w wyniku przebytej sepsy.

2.1.3. Świadome śnienie

Udowodniono, że acetylocholina jest bardzo ważnym neuroprzekaźnikiem, dzięki któremu możliwe jest zapamiętanie marzeń sennych. Ponadto odpowiada ona za inicjację snu w fazie REM. Dzięki temu, że hupercyna A jest jednym z najsilniejszych inhibitorów acetylocholinesterazy, substancję tę wykorzystuje się dość często w celu wywołania świadomego śnienia. Wyniki badań sugerują, że stosowanie hupercyny A przed snem powoduje, że sny są dużo żywsze i trwają dłużej.

2.1.4. Gospodarka glutaminergiczna

Hupercyna A jest doskonałym antagonistą receptorów NMDA układu glutaminergicznego. Jest ona więc ich inhibitorem, dzięki czemu pomaga walczyć z uzależnieniami od wielu używek. Ponadto hamowanie działania receptorów NMDA skutkuje przywróceniem wrażliwości układu nerwowego na działania stymulatnów.

 

2.2. Mięśnie

Stosowanie hupercyny A jest popularne wśród sportowców, którzy chcą poprawić swoje osiągi siłowe. Substancja ta wpływa bowiem pośrednio na aktywację receptorów nikotynowych, a tym samym zwiększa siłę skurczu mięśni. W efekcie tego możliwe jest sprawniejsze operowanie ciężarami podczas treningu. Hupercyna A jest dość popularnym składnikiem stosowanym w produkcji suplementów przedtreningowych.

 

3. Jak stosować hupercynę A?

3.1. Dawkowanie

Standardowa dzienna dawka hupercyny A w przypadku czystego związku wynosi od 50 do 200 mikrogramów. Najlepiej preparat ten jest przyjmować od rana, gdyż efekty jego działania widoczne są już po 15 minutach i utrzymują się nawet do 12 godzin. Aby wywołać świadome śnienie, często hupercynę A przyjmuje się na 30 min przed snem. Nie zaleca się jednak regularnego stosowania preparatu o tej porze, gdyż z czasem może to doprowadzić do bezsenności.

Przy regularnej suplementacji widoczne jest zwiększenie się tolerancji organizmu na tę substancję, dlatego warto jest robić sobie przerwy od jej stosowania np. w weekendy czy podczas urlopu, kiedy to nie potrzebujemy wysokiego poziomu wydolności intelektualnej. Często praktykuje się także zażywania okazjonalne hupercyny A, w tzw. “intensywne dni” (dużo nauki czy pracy).

W związku z bardzo małymi porcjami hupercyny A, często zamiast samej substancji stosuje się 1% ekstrakt Huperzia serrata. W tym przypadku optymalna porcja wynosi odpowiednio od 50 do 200 mg.

 

3.2. Łączenie

Aby zmaksymalizować efekty działania hupercyny A, dobrze jest jednocześnie przyjmować substancje, które wykorzystywane są w syntezie acetylocholiny, czyli różne nośniki choliny (np. alpha-GPC, CDP-cholina).

 

3.3. Przeciwwskazania i skutki uboczne

Zazwyczaj zażywanie hupercyny A powinien kontrolować lekarz, nie zaleca się przyjmowania tej substancji na własną rękę.

Hupercyny A nie powinny przyjmować kobiety w ciąży oraz karmiące piersią, gdyż brak jest wystarczającej liczby danych na temat bezpieczeństwa stosowania w tym przypadku. Ostrożność powinny zachować również osoby, u których zdiagnozowano nadciśnienie tętnicze czy też inne zaburzenia funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, ponieważ hupercyna A spowalnia rytm pracy serca i podnosi ciśnienie krwi. Ponadto w przypadku osób leczonych przy użyciu środków z grupy AchE, konieczna jest wcześniejsza konsultacja z lekarzem prowadzącym, ponieważ hupercyna A nasila działanie tych leków.

Generalnie hupercyna A uznawana jest za substancję bezpieczną, niepowodującą skutków ubocznych. W niektórych przypadkach jednakże odnotowano wystąpienie nudności, niekontrolowanych skurczów mięśniowych, gwałtowny wzrost ciśnienia krwi, spowolnienie rytmu pracy serca, a także zaburzenia widzenia i nadmierną potliwość. Objawy te zazwyczaj ustępowały po odstawieniu preparatu

Bibliografia:
Howes MJ, Perry NS, Houghton PJ., Plants with traditional uses and activities, relevant to the management of Alzheimer's disease and other cognitive disorders. Phytother Res., 2003
Ha GT, Wong RK, Zhang Y., Huperzine a as potential treatment of Alzheimer's disease: an assessment on chemistry, pharmacology, and clinical studies. Chem Biodivers., 2011
Ma X, Gang DR., In vitro production of huperzine A, a promising drug candidate for Alzheimer's disease. Phytochemistry, 2008
Wang XD, et al., Comparison of the effects of cholinesterase inhibitors on {3H}MK-801 binding in rat cerebral cortex. Neurosci Lett., 1999
Qian BC, et al., Pharmacokinetics of tablet huperzine A in six volunteers. Zhongguo Yao Li Xue Bao., 1995
Li YX, et al., Pharmacokinetics of huperzine A following oral administration to human volunteers. Eur J Drug Metab Pharmacokinet., 2007
Ma T, et al., Huperzine A promotes hippocampal neurogenesis in vitro and in vivo. Brain Res., 2013
HY Zhang, New insights into huperzine A for the treatment of Alzheimer's disease, Acta Pharmacol Sin., 2012
HS Ved et al., Huperzine A, a potential therapeutic agent for dementia, reduces neuronal cell death caused by glutamate, Neuroreport. 1997
R Wang et al., Progress in studies of huperzine A, a natural cholinesterase inhibitor from Chinese herbal medicine, Acta Pharmacologica Sinica, 2006
PE Gold, Acetylcholine modulation of neural systems involved in learning and memory, Neurobiol Learn Mem. 2003

Dodaj komentarz