Podstawowe informacje

Nazwa polska:
Noopept

Nazwa angielska:
Noopept

Inne nazwy:
Ноопепт (ros.), GVS-111, ester etylowy N-fenyloacetylo-L-proliloglicyny, Nupept, Zynapse

Podstawowe korzyści

poprawa pamięci

stymulacja neuroplastyczności

→ zmniejszenie odczuwanego zmęczenia

łagodzenie stanów lękowych

stymulacja układu odpornościowego

Spis treści

1. Co to jest?
   1.1. Historia
   1.2. Klasyfikacja
   1.3. Występowanie
2. Jak działa?
   2.1. Pamięć i funkcje poznawcze
   2.2. Działanie przeciwlękowe i antydepresyjne
   2.3. Choroba Alzheimera i Parkinsona
   2.4. Układ immunologiczny
3. Jak stosować?
   3.1. Dawkowanie
   3.2. Łączenie
   3.3. Niepożądane interakcje i skutki uboczne

 

1. Co to jest Noopept?

1.1. Historia

Związek chemiczny nazywany dziś noopeptem został opracowany w 1995 roku w moskiewskim Instytucie Farmakologii Rosyjskiej Akademii Nauk. Jego mechanizm działania wzorowany był na znanym już piracetamie. Okazało się jednak, że do osiągnięcia pożądanych rezultatów wystarczające są dawki noopeptu nawet 1000 razy niższe niż w przypadku jego pierwowzoru. Późniejsze badania wykazały, iż za jego prokognitywne działanie odpowiada naturalny mechanizm peptydergiczny. Noopept ulega w organizmie rozkładowi, w wyniku którego powstaje cykloproliloglicyna – endogenny neuropeptyd wykazujący działanie nootropowe, jednak nieco inne niż GVS-111.

 

1.2. Klasyfikacja

Noopept wykazuje działanie nootropowe. Jest zaliczany do grupy racetamów, choć klasyfikacja ta technicznie nie jest w pełni poprawna, związek ten nie posiada bowiem szkieletu 2-okso-pirolidonowego. Wykazuje też pewne właściwości neuroprotekcyjne i immunostymulacyjne.

 

1.3. Występowanie

Noopept jest otrzymywany w laboratorium.

 

2. Jak działa Noopept?

Przyjmowany doustnie noopept nie utrzymuje się długo we krwi w swojej pierwotnej postaci. W ciągu 25 minut od spożycia przekształcany jest w cykloproliloglicynę. Wyniki badań potwierdzają liczne korzystne efekty jego stosowania. Wpływa na gospodarkę acetylocholinową, poprawia pamięć i funkcje poznawcze, wykazuje aktywność przeciwlękową i działa neuroprotekcyjne, gdyż jest antyoksydantem.

 

2.1. Pamięć i funkcje poznawcze

Badania prowadzone na szczurach ujawniły, że już przy pojedynczej dawce noopeptu można zaobserwować podniesienie się stężenia czynnika wzrostu nerwów (NGF, ang. nerve growth factor) i neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego (BDNF, ang. brain-derived neurotrophic factor). Ich działanie związane jest ze stymulacją plastyczności połączeń między neuronami. NGF stymuluje proliferację i rozwój komórek nerwowych, głównie w obrębie hipokampu. BDNF natomiast powoduje zwiększoną aktywność komórek zarówno pre-, jak i postsynaptycznych, co umożliwia bardziej efektywne przesyłanie informacji między nimi.

Poprawa pamięci jest też związana ze stymulacją produkcji acetylocholiny – neuroprzekaźnika powiązanego z funkcjami poznawczymi i pamięcią – a także zwiększa wrażliwość neuronów na tę substancję. Badania na myszach i szczurach dowiodły, iż osobniki z genetycznym upośledzeniem układu cholinergicznego lub z amnezją wywołaną elektrowstrząsami po podaniu noopeptu wykazywały usprawnienie funkcji poznawczych i pamięci długotrwałej. Podawanie niewielkich dawek (0.01 mg/kg masy ciała) GVS-111 spowodowało poprawę pamięci u szczurów, którym usunięto opuszkę węchową. Podobny efekt obserwowano u gryzoni, których mózg był uszkodzony przez udary, niedotlenienie, stres oksydacyjny, zakrzepicę, obustronną lobotomię czołową, działanie skopolaminy i ekscytotoksyczne działanie glutaminianu. Skuteczność noopeptu została także potwierdzona w badaniach przeprowadzonych z udziałem osób z pourazową niewydolnością naczyń mózgowych, którym nie był w stanie pomóc pierwowzór, piracetam.

 

2.2. Działanie przeciwlękowe i antydepresyjne

Badania in vitro prowadzone na komórkach hipokampa pokazują, iż noopept stymuluje częstotliwość i intensywność postsynaptycznych prądów hamujących (IPSCs, ang. inhibitory postsynaptic currents). Jest to efekt podobny do wywoływanego przez wysokie stężenie benzodiazepin w tej strukturze mózgu. Eksperyment prowadzony z udziałem ponad 50 osób z zaburzeniami poznawczymi wynikającymi z uszkodzeń naczyniowych bądź pourazowych wykazał ogólną poprawę parametrów związanych z nastrojem i snem, zmniejszyło się też odczuwane przez pacjentów zmęczenie oraz odczuwanie niepokoju i lęku.

U szczurów noopept jest w stanie znosić efekty wyuczonej bezradności. Potencjalnie ma także działanie antydepresyjne występujące u ludzi, choć nie jest ono do końca potwierdzone.

 

2.3. Choroba Alzheimera i Parkinsona

Noopept wpływa na cytotoksyczny charakter cząsteczek α-synukleiny o nieprawidłowej konformacji. Rola tego białka nie jest do końca poznana, ale istnieją przesłanki wskazujące na jego udział w uwalnianiu neuroprzekaźników do synapsy. Jednak jego właściwości zależne są od struktury przez nie przyjętej – cząsteczki o strukturze tzw. β-harmonijki łączą się w oligomery o tendencji do agregacji i tworzenia nierozpuszczalnych złogów. Ich obfite występowanie w zakończeniach neuronów jest jednym z czynników krytycznych w wielu chorobach neurodegradacyjnych, w tym w chorobach Alzheimera i Parkinsona. Na drodze oddziaływań hydrofobowych z oligomerami α-synukleiny, GVS-111 łączy je w większe struktury, których toksyczność dla neuronów jest znacznie niższa.

 

2.4. Układ immunologiczny

Wydaje się, że noopept może wpływać także na układ odpornościowy. Wyniki badań wskazują, iż jego regularne przyjmowanie zwiększa aktywność fagocytotyczną makrofagów. Stymulowana jest też humoralna i komórkowa odpowiedź na obecność antygenów, między innymi w postaci proliferacji limfocytów T. Zaobserwowano również wzmożoną proliferację komórek śledziony.

 

3. Jak stosować Noopept?

3.1. Dawkowanie

Noopept dostępny jest najczęściej w postaci czystego proszku lub tabletek zawierających dawki od 10 do 30 mg. Standardowo osobom dorosłym zaleca się stosowanie od 10 do 30 mg 1-3 razy dziennie, nie należy jednak przekraczać dziennej dawki 60 mg. Najlepiej unikać spożywania go wieczorem ze względu na możliwość występowania trudności z zaśnięciem. Podawanie podjęzykowe zwiększa bioprzyswajalność tego suplementu. Długotrwałe jego stosowanie nie powoduje powstawania tolerancji. Przeciwnie, wydaje się, iż dłużej spożywany wykazuje lepsze efekty. Mimo to zaleca się suplementację w cyklach: 3 miesiące przyjmowania noopeptu, 1 miesiąc przerwy.

 

3.2. Łączenie

Noopept powoduje zwiększenie wytwarzania i uwalniania w mózgu acetylocholiny. Aby uniknąć nieprzyjemnych efektów ubocznych, takich jak bóle głowy czy szum w uszach, należy jednocześnie suplementować cholinę – prekursor tego neuroprzekaźnika.

 

3.3. Niepożądane interakcje i skutki uboczne

b/d

Bibliografia:
Andreeva NA, et al Neuroprotective properties of nootropic dipeptide GVS-111 in in vitro oxygen-glucose deprivation, glutamate toxicity and oxidative stress . Bull Exp Biol Med. (2000)
Belnik AP, Ostrovskaya RU, Poletaeva II Dipeptide preparation Noopept prevents scopolamine-induced deficit of spatial memory in BALB/c mice . Bull Exp Biol Med. (2007)
Bel'nik AP, Ostrovskaya RU, Poletaeva II Genotype-dependent characteristics of behavior in mice in cognitive tests. The effects of Noopept . Neurosci Behav Physiol. (2009)
Bertoglio LJ, Joca SR, Guimarães FS Further evidence that anxiety and memory are regionally dissociated within the hippocampus . Behav Brain Res. (2006)
Boiko SS, et al Pharmacokinetics of new nootropic acylprolyldipeptide and its penetration across the blood-brain barrier after oral administration . Bull Exp Biol Med. (2000)
Fuxe K, et al GABA and benzodiazepine receptors. Studies on their localization in the hippocampus and their interaction with central dopamine neurons in the rat brain . Adv Biochem Psychopharmacol. (1981)
Gudasheva TA, et al Anxiolytic activity of endogenous nootropic dipeptide cycloprolylglycine in elevated plus-maze test . Bull Exp Biol Med. (2001)
Gudasheva TA, et al The major metabolite of dipeptide piracetam analogue GVS-111 in rat brain and its similarity to endogenous neuropeptide cyclo-L-prolylglycine . Eur J Drug Metab Pharmacokinet. (1997)
Jia X, et al Neuroprotective and nootropic drug noopept rescues α-synuclein amyloid cytotoxicity . J Mol Biol. (2011)
Kamierczak A, Adamczyk A, Strosznajder J. Udział alfa-synukleiny w funkcji układu dopaminergicznego. Postępy biologii komórki (2007)
Kondratenko RV, Derevyagin VI, Skrebitsky VG Novel nootropic dipeptide Noopept increases inhibitory synaptic transmission in CA1 pyramidal cells . Neurosci Lett. (2010)
Kovalenko LP, et al Immunopharmacological properties of noopept . Bull Exp Biol Med. (2007)
Malisauskas M, et al Does the cytotoxic effect of transient amyloid oligomers from common equine lysozyme in vitro imply innate amyloid toxicity . J Biol Chem. (2005)
Maries E, Dass B, Collier T, Kordower J, Steece-Collier K. The role of alfa-synuclein in Parkinson's disease: insights from animal models. Nature Reviews Neuroscience (2003)
Neznamov GG, Teleshova ES Comparative studies of Noopept and piracetam in the treatment of patients with mild cognitive disorders in organic brain diseases of vascular and traumatic origin . Neurosci Behav Physiol. (2009)
Ostrovskaia RU, et al The original novel nootropic and neuroprotective agent noopept . Eksp Klin Farmakol. (2002)
Ostrovskaya RU, Belnik AP, Storozheva ZI Noopept efficiency in experimental Alzheimer disease (cognitive deficiency caused by beta-amyloid25-35 injection into Meynert basal nuclei of rats) . Bull Exp Biol Med. (2008)
Ostrovskaya RU, et al Noopept stimulates the expression of NGF and BDNF in rat hippocampus . Bull Exp Biol Med. (2008)
Ostrovskaya RU, et al Proline-containing dipeptide GVS-111 retains nootropic activity after oral administration . Bull Exp Biol Med. (2001)
Ostrovskaya RU, et al The nootropic and neuroprotective proline-containing dipeptide noopept restores spatial memory and increases immunoreactivity to amyloid in an Alzheimer's disease model . J Psychopharmacol. (2007)
Ostrovskaya RU, et al The novel substituted acylproline-containing dipeptide, GVS-111, promotes the restoration of learning and memory impaired by bilateral frontal lobectomy in rats . Behav Pharmacol. (1997)
Passino E, et al Genetic approach to variability of memory systems: analysis of place vs. response learning and fos-related expression in hippocampal and striatal areas of C57BL/6 and DBA/2 mice . Hippocampus. (2002)
Pelsman A, et al GVS-111 prevents oxidative damage and apoptosis in normal and Down's syndrome human cortical neurons . Int J Dev Neurosci. (2003)
Radionova KS, Belnik AP, Ostrovskaya RU Original nootropic drug noopept prevents memory deficit in rats with muscarinic and nicotinic receptor blockade . Bull Exp Biol Med. (2008)
Romanova GA, et al Antiamnesic effect of acyl-prolyl-containing dipeptide (GVS-111) in compression-induced damage to frontal cortex . Bull Exp Biol Med. (2000)
Romanova GA, et al Impairment of learning and memory after photothrombosis of the prefrontal cortex in rat brain: effects of Noopept . Bull Exp Biol Med. (2002)
Romanova GA, et al Relationship between changes in rat behavior and integral biochemical indexes determined by laser correlation spectroscopy after photothrombosis of the prefrontal cortex . Bull Exp Biol Med. (2004)
Schwegler H, et al Water-maze learning in the mouse correlates with variation in hippocampal morphology . Behav Genet. (1988) Tyler WJ, et al From acquisition to consolidation: on the role of brain-derived neurotrophic factor signaling in hippocampal-dependent learning . Learn Mem. (2002)
Upchurch M, Wehner JM Inheritance of spatial learning ability in inbred mice: a classical genetic analysis . Behav Neurosci. (1989) Uversky VN Alpha-synuclein misfolding and neurodegenerative diseases . Curr Protein Pept Sci. (2008)
Uyanaev AA, Fisenko VP Studies of long-term noopept and afobazol treatment in rats with learned helplessness neurosis . Bull Exp Biol Med. (2006)
Uyanaev AA, Fisenko VP, Khitrov NK Effect of noopept and afobazole on the development of neurosis of learned helplessness in rats . Bull Exp Biol Med. (2003)
Wan OW, Chung KKK. The Role of Alpha-Synuclein Oligomerization and Aggregation in Cellular and Animal Models of Parkinson’s Disease. PLoS ONE 7(6): e38545
Xue WF, et al Fibril fragmentation in amyloid assembly and cytotoxicity: when size matters . Prion. (2010)
Zamotin V, et al Cytotoxicity of albebetin oligomers depends on cross-beta-sheet formation . FEBS Lett. (2006)
Zarubina IV, Shabanov PD Noopept reduces the postischemic functional and metabolic disorders in the brain of rats with different sensitivity to hypoxia . Bull Exp Biol Med. (2009)

Dodaj komentarz