Suplementy

Lit | Lithium

Lit jest składnikiem mineralnym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Naukowcy postulują, że powinien zostać włączony do grupy mikroelementów. Jego obecne zastosowanie obejmuje przede wszystkim stabilizację nastroju.
Poziom:
Czas czytania:
7 MIN
Ostatnia aktualizacja: 19 czerwca, 2026
Lit Lithium
Udostępnij:
Spis Treści

W skrócie - Lit | Lithium

Lit jest składnikiem mineralnym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Naukowcy postulują, że powinien zostać włączony do grupy mikroelementów. Jego obecne zastosowanie obejmuje przede wszystkim stabilizację nastroju.

  • stabilizacja emocji
  • poprawa nastroju
  • wsparcie pracy układu nerwowego
  • wsparcie zdolności poznawczych
  • redukcja stanów zapalnych

1. Profil składnika - Lit | Lithium

1.1. Terminologia i identyfikacja substancji

lit funkcjonuje w literaturze naukowej, dokumentacji farmaceutycznej oraz piśmiennictwie branżowym pod wieloma nazwami. Poniżej zestawiono oficjalne oznaczenia stosowane w różnych kontekstach językowych i klasyfikacyjnych.

  • Nazwa polska: lit
  • Nazwa angielska: lithium
  • Inne nazwy i synonimy: (łac.) lithium
  • Numer CAS: 7439-93-2

1.2. Geneza i rys historyczny

Lit to pierwiastek chemiczny z grupy metali. W warunkach standardowych jest najlżejszym ciałem stałym, unoszącym się na powierzchni wody. Uważa się, że jest jednym z trzech pierwiastków – obok wodoru i helu – powstałych w Wielkim Wybuchu. W czystej postaci jest miękkim ciałem stałym o srebrno-białej barwie. Ze względu na wysoką reaktywność, w naturze występuje jedynie w postaci związków chemicznych, najczęściej o budowie jonowej.

Lit jako pierwiastek chemiczny został odkryty w 1817 roku przez Johanna Arfvedsona, szwedzkiego chemika pracującego w laboratorium Jönsa Jacoba Berzeliusa. Pod koniec XIX wieku wykryto go również ludzkich tkankach. W tym samym czasie zaczęto stosować go w terapii dny moczanowej, gdyż zaobserwowano, że może on rozpuszczać kryształy kwasu moczowego. Jednak dawki, które byłyby skuteczne w tym celu, okazały się toksyczne dla organizmu, dlatego też zaniechano tej praktyki. W 1920 roku opracowano recepturę napoju z limonką zawierającego cytrynian litu. Nazywał się on Bib-Label Lithised Lemon-Lime Soda, lecz wkrótce zmieniono nazwę na “7Up”. Jednak od 1948 roku w jego składzie nie ma litu. W 1949 roku odkryto uspokajające działanie tego pierwiastka. Wkrótce zaczęto stosować go w celu kontrolowania i łagodzenia manii u hospitalizowanych pacjentów psychiatrycznych.

1.2 Charakterystyka chemiczna i farmakologiczna

Oficjalnie lit nie jest klasyfikowany jako mikroelement, jednak niektórzy naukowcy sugerują, że powinien być za taki uznawany. Postulują także ustalenie zalecanego dziennego spożycia tego pierwiastka na poziomie 1 mg dla osoby dorosłej. Lit jest stosowany jako środek normotymiczny. Wyniki badań wskazują też na to, że może on korzystnie wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego w stanach takich jak choroba Alzheimera czy alkoholizm.

1.4. Naturalne źródła i dystrybucja

Głównymi źródłami pokarmowymi litu są:

  • zboża
  • ziemniaki
  • pomidory
  • kapusta
  • niektóre wody mineralne
  • gałka muszkatołowa
  • nasiona kolendry
  • kminek

2.1. Wpływ na układ nerwowy

2.1.1. Wpływ na nastrój

Wyniki badań naukowych wskazują na to, że lit jest środkiem stabilizującym nastrój, skutecznym w zaburzeniach takich jak choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD). Udowodniono, że pierwiastek ten jest w stanie zwiększyć syntezę serotoniny w mózgu nawet o 80%. Najprawdopodobniej jest to wynik zwiększenia podaży tryptofanu w mózgu. U szczurów, którym podawano sole litu stężenie tego aminokwasu wzrosło bowiem o 70%. W innym badaniu wykazano, że lit stymuluje uwalnianie serotoniny z neuronów hipokampa. Zaobserwowano również redukcję stężenia receptorów tego neuroprzekaźnika. Wydaje się również, że lit oddziałuje na wiele etapów gospodarki serotoninowej. Wyniki te sugerują, że lit normalizuje aktywność serotoniny w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.

2.1.2. Wpływ na zdolności poznawcze

Wykazano, że lit bierze udział w regulacji aktywności czynnika neurotroficznego pochodzenia mózgowego (BDNF), czynnika wzrostu nerwów (NGF), neurotrofiny 3 (NT3) – zwiększa stężenie tych związków oraz ich receptorów w ośrodkowym układzie