Terapia dla osób w spektrum autyzmu

Terapia dla osób w spektrum autyzmu

23 marca, 2025
Czas czytania:
3 MIN
Udostępnij:

Autyzm to bardzo zróżnicowane spektrum zaburzeń neurorozwojowych, w którym osoby dotknięte tym zaburzeniem mogą wykazywać zupełnie inny wzorzec zachowań od tego, który jest uznany za „typowy”. Osoby w spektrum autyzmu mogą zupełnie inaczej się komunikować, wyrażać uczucia, myśleć w inny sposób, a także inaczej postrzegać otaczający ich świat. Tacy ludzie ze względu na swoje specyficzne cechy mogą być bardziej narażeni na wystąpienie zaburzeń psychicznych, wskaźnik występowania depresji u osób ze spektrum jest nawet czterokrotnie wyższy aniżeli u osób neurotypowych. Czynnikami ryzyka samobójstw są zaburzenia depresyjne, słabe funkcjonowanie społeczne, ogólnie niska jakość życia, poczucie porażki oraz niska samoocena. Osoby w spektrum autyzmu noszą dodatkowy ciężar w postaci indywidualnych cech autystycznych. Odczuwalne trudności w relacjach z innymi osobami, odrzucenie, izolacja, poczucie braku przynależności oraz braku akceptacji otoczenia, a także poczucie bycia innym – wszystko to sprawia, że osoby w spektrum autyzmu są mocniej predysponowane do wystąpienia myśli samobójczych aniżeli osoby neurotypowe. Na przestrzeni 12 miesięcy 25% osób ze spektrum autyzmu doświadczyło myśli samobójczych, a 14% usiłowało targnąć się na swoje życie.

Terapia dialektyczno-behawioralna to sposób na to, żeby lepiej radzić sobie ze stresem, emocjami i relacjami z innymi ludźmi. Pomaga nie dać się wciągnąć w wir trudnych myśli, lepiej zrozumieć własne uczucia i porozumiewać się z otoczeniem. Często stosuje się ją u osób, które mają skłonność do samookaleczania albo myśli samobójcze. Mimo że staje się ona coraz popularniejsza, wciąż nie wiadomo do końca, jak działa u dorosłych w spektrum autyzmu – zwłaszcza u tych, którzy przechodzą poważne kryzysy. Żeby to sprawdzić, przeprowadzono badanie na 123 osobach dorosłych, które miały myśli samobójcze. Podzielono ich na dwie grupy – 63 osoby uczestniczyły w terapii dialektyczno-behawioralnej, a 60 korzystało ze standardowej pomocy w placówkach zdrowia psychicznego.

Przez rok obserwowano, jak te dwie formy terapii wpływają na codzienne życie, relacje i samopoczucie uczestników. Wyniki były dość jasne i pokryły się z oczekiwaniami badaczy. Osoby, które przeszły terapię dialektyczno-behawioralną, odczuły większą poprawę jakości życia niż te, które otrzymały standardowe leczenie. I co ważne, te pozytywne zmiany nie były chwilowe – utrzymały się jeszcze przez rok.

Terapia pomogła też uczestnikom lepiej radzić sobie w kontaktach z innymi. Osoby po terapii dialektyczno-behawioralnej lepiej radziły sobie z codziennymi obowiązkami, zarówno od razu po leczeniu, jak i po rocznej obserwacji. Najbardziej poprawiła się kwestia dbania o siebie, o higienę i podstawowe potrzeby. Natomiast w sferze pracy, relacji społecznych czy kontrolowania agresji nie było większych zmian. Żadna z terapii nie wpłynęła na indywidualne zachowania ze spektrum autyzmu uczestników badania.

Informacja o autorze

Autor wpisu
Dominika Hącel

Huntjens A., et al. Secondary effects of dialectical behaviour therapy on social functioning, quality of life, and autism traits in autistic adults with suicidality. Autism, 2024

Ostatnie wpisy