Jeżówka purpurowa to popularna roślina lecznicza pochodząca z Ameryki Północnej. Jej stosowanie przekłada się na znaczna poprawę kondycji układu odpornościowego. Ponadto suplementacja skutkuje poprawą funkcji poznawczych oraz redukcją poziomu niepokoju.
jeżówka purpurowa funkcjonuje w literaturze naukowej, medycynie tradycyjnej oraz obrocie suplementacyjnym pod wieloma nazwami wywodzącymi się z różnych języków i tradycji kulturowych. Poniżej zestawiono kluczowe określenia stosowane w poszczególnych kontekstach.
Jeżówka purpurowa jest najpopularniejszym gatunkiem roślin z rodzaju jeżówek należących do rodziny astrowatych. Spotkać ją można głównie na terenach o piaszczystych glebach. Jest to kwiat zwierający od 12 do 20 purpurowych, dużych oraz promienistych płatków. Kwitnie w okresie od czerwca do października i to właśnie wtedy zbierane jest jej ziele. Korzenie natomiast pozyskuje się późną jesienią wykorzystując do tego celu 4-letnie rośliny.
Odkrywcami oraz pionierami stosującymi jeżówkę purpurową byli Indianie zamieszkujący tereny Północnej Ameryki. Należeli oni do dwóch różnych plemion. Odmienne było również jej przeznaczenie. Indianie ze szczepu Komanczów używali jej jako lekarstwa uśmierzającego ból zębów oraz gardła, natomiast Indianie należący do szczepu Sioux stosowali jeżówkę purpurową jako środek zwalczający wściekliznę oraz niwelujące oznaki stanów zapalnych.
Występuje głównie w południowo-wschodniej części Ameryki Północnej – na terenie Wielkich Jezior, Appalachów i Gór Skalistych. Najlepiej służą jej gleby próchniczne, dość żyzne i umiarkowanie wilgotne. Preferuje słoneczne bądź lekko zacienione tereny. Do Europy została sprowadzona przez pierwszych osadników europejskich zasiedlających tereny Ameryki, którzy byli niejako skazani na korzystanie z indiańskich sposobów leczenia – nie wszystkie rośliny uważane w Europie za lecznicze można było znaleźć na nowym lądzie, a także nie było możliwości, aby zabrać je ze sobą do Ameryki. Obecnie jest hodowana w celach komercyjnych na terenach europejskich, gdzie potrafi dorastać na wysokość ok. 80-100 cm.
Jeżówka purpurowa jest szeroko rozpowszechnioną rośliną o działaniu leczniczym. Wpływa korzystnie przede wszystkim na układ odpornościowy. W związku z czym wskazuje się na jej zastosowanie jako środka o działaniu immunostymulującym. Suplementacja jeżówki ogranicza ryzyko pojawienia się przeziębienia w okresach zimowych oraz wiosennych. Pomaga także zwalczać objawy choroby. Ze względu na stymulowanie układu immunologicznego, Echinacea działa również przeciwwirusowo, przeciwgrzybicznie i przeciwalergicznie.
Udowodniono także jej korzystny wpływ na funkcjonowanie układu krążenia. Wynika z tego jej popularne wykorzystanie w procesach detoksykacji organizmu, w tym gównie oczyszczania krwi.
W celach leczniczych stosuje się zarówno ziele jak i korzeń jeżówki purpurowej. Obie części charakteryzują się odmiennym składem chemiczny.
W zielu znajdują się przede wszystkim glikozydy, flawonoidy, polisacharydy, poliacetyleny, alkaloidy pirolizydynowe, alkiloaminy oraz alkiloamidy. W kwiatach zawarty jest także w niewielkiej ilości (0,32%) olejek eteryczny.
W korzeniu natomiast występują glikozyd fenolowy, kwas chlorogenowy, kwas izo-chlorogenowy, inulina, cynaryna, glikoproteiny, seskwiterpeny, poliacetyleny, alkaloidy pirolizydynowe oraz związki aminowe. W korzeniu obecny jest także olejek eteryczny, jednakże jego ilość jest prawie dwukrotnie mniejsza niż w części nadziemnej i wynosi zaledwie 0,2%.
