Boswellia serrata to roślina wykazująca właściwości przeciwzapalne, które mogą być wykorzystywane w leczeniu chorób stawów. Udowodniono, że może ona pomóc w obniżeniu poziomu cholesterolu we krwi oraz niwelować ryzyko powstawania zakrzepów. Stymuluje pracę układu immunologicznego, zwiększając odporność na infekcje. Prawdopodobnie działa również neuroprotekcyjnie i przeciwnowotworowo.
kadzidłowiec indyjski funkcjonuje w literaturze naukowej, medycynie tradycyjnej oraz obrocie suplementacyjnym pod wieloma nazwami wywodzącymi się z różnych języków i tradycji kulturowych. Poniżej zestawiono kluczowe określenia stosowane w poszczególnych kontekstach.
Kadzidłowiec indyjski (Boswellia serrata) to gatunek rośliny z rodziny osoczynowatych (Burseraceae) pochodzący z terenów Pendżabu i Pakistanu. Występuje również na terenie Półwyspu Arabskiego, Somalii i Etiopii, gdzie najchętniej rośnie w położonych wyżej, suchych lasach. Pod względem morfologicznym jest to średniej wielkości drzewo o mocno rozgałęzionej koronie.
Na przełomie marca i kwietnia kora na pniu jest nacinana, po czym zbiera się wypływający z niej wysięk. Żywica ta przechowywana jest w specjalnych bambusowych pojemnikach, w których przez kilka tygodni wysycha, zmieniając barwę ze złotej na brązową lub zielono-brązową, w zależności od miejsca występowania drzewa, jego wieku, pory roku oraz sposobu i rozmiaru nacięcia. W tym czasie jej płynna frakcja oddziela się od stałej, która powoli twardnieje. Ta druga część jest poddawana dalszej obróbce, która obejmuje rozbicie jej fragmentów drewnianymi młotkami i ręcznym usunięciu zanieczyszczeń, np. kawałków kory. Zbiór żywicy trwa zazwyczaj przez cały okres letni i jesienny. Pojedyncze drzewo może być eksploatowane jedynie przez trzy kolejne lata, gdyż po tym czasie jakość wysięku znacznie się obniża. Należy po tym czasie pozostawić je w spokoju na kilka lat, aby mogło się zregenerować.
Rozdrobnioną żywicę boswelii, zwaną olibanum, wykorzystywano tradycyjnie do produkcji kadzidła. Takie zastosowanie miała ona już w starożytnym Egipcie, Persji, Grecji i Rzymie. Pochodzącemu z niej dymowi przypisywano mistyczne właściwości – miał on odpędzać złe duchy i przyciągać dobre moce. B. serrata jest również jednym z najstarszych ziół znanych w ajurwedzie, starożytnej medycynie Indii, gdzie stosowano zarówno żywice, jak i korę. Również tradycyjna medycyna chińska doceniała właściwości tego drzewa. Źródła historyczne opisują je przede wszystkim jako środek przeciwko dolegliwościom związanym z chorobami reumatycznymi. Olibanum miało jednak dużo szersze zastosowanie. Pomagało także na gorączkę, zapalenie oskrzeli, kaszel, duszności, biegunkę, choroby skóry i układu krążenia, zakażenia grzybicze, wypadanie włosów, żółtaczkę i wiele innych schorzeń.
Współczesna medycyna i farmakologia również docenia terapeutyczny potencjał boswelii. Wyniki badań naukowych wskazują przede wszystkim na jej właściwości przeciwzapalne, które mogą być wykorzystywane w leczeniu chorób stawów. Udowodniono także, że może ona pomóc w obniżeniu poziomu cholesterolu we krwi oraz obniżyć ryzyko powstawania zakrzepów. Stymuluje pracę układu immunologicznego, zwiększając odporność na infekcje. Badane jest również jej działanie neuroprotekcyjne i przeciwnowotworowe.
Wysięk pozyskiwany z drzew Boswellia serrata składa się w 5-10% z olejku eterycznego (w skład którego wchodzą przede wszystkim związki monoterpenowe, jak limonen),w 12-23% ze śluzów w 30-55% z polisacharydów i w 30-60% z żywicy.
Najważniejszymi składnikami biologicznie aktywnymi olibanum są kwasy bosweliowe, związki o strukturze pentacyklicznych triterpenów. Należą do nich:
Ponadto w żywicy boswelii obecne są:
