...

Wpływ środowiska na geny i inteligencję

Od dawna wiadomo było, że iloraz inteligencji to nie tylko zasługa indywidualnego zestawu genów, ale także sumy wpływów środowiska. Wyniki najnowszych badań ujawniają niezwykle istotną rolę zmian epigenetycznych dotyczących genu receptora dopaminy.

Naukowcy od dziesięcioleci starają się ustalić, jakie czynniki – genetyczne czy środowiskowe – w najsilniejszym stopniu wpływają na iloraz inteligencji (IQ). Wyniki wielu badań wykazały, iż zmiany genetyczne mogą mieć o wiele mniejsze znaczenie. Z całą pewności nie są bowiem w stanie wyjaśnić dużego wzrostu średnich wyników testów na inteligencję, który pojawił się w ciągu jednego pokolenia, w drugiej połowie XX wieku.

Wyniki licznych badań udowodniły, że niektóre doświadczenia, taki jak silny stres, mogą prowadzić do zmian nie tylko w ekspresji genów, ale także w ich strukturze. Określane jest to mianem zmian epigenetycznych. Umożliwiają one przystosowanie się organizmu do środowiska, a także przekazanie następnym pokoleniom informacji określających warunki, w których dany gen ma być aktywowany.

Badanie prowadzone przez międzynarodowy zespół, w tym przez naukowców z Charité – Universitätsmedizin Berlin, miało na celu poznanie wpływu zmian epigenetycznych na neurotransmisję dopaminergiczną i poziom zdolności poznawczych. W tym celu przeanalizowano wyniki testów IQ niemal 1500 nastolatków (średni wiek ok 14 lat) wraz z występującymi u nich modyfikacjami DNA.

Naukowcy wykazali, że istnieje związek pomiędzy epigenetyczną regulacją ekspresji genu receptorów dopaminergicznych D2 a ilorazem inteligencji. Modyfikacja prowadząca do jego metylacji powodowała jego wyciszenie, a więc niższy poziom tego białka w ośrodkowym układzie nerwowym. W rezultacie słabsza była też neurotransmisja dopaminergiczna. Jest ona także niezwykle istotna nie tylko dla IQ, ale również dla prawidłowego funkcjonowania tzw. układu nagrody.

“Wcześniej byliśmy w stanie zaobserwować powiązania między stresem a zdolnościami poznawczymi, szczególnie w odniesieniu do aktywności układu nagrody, kontrolowanego przez dopaminę. Aktywność genów, indukowana przez środowisko, dołącza do innych czynników, o których wiadomo, że wpływają na wyniki testów IQ (…)” – mówi dr Jakob A. Kaminski, współautor badania. – “W tym badaniu mogliśmy zaobserwować, w jaki sposób indywidualne różnice w wynikach testu IQ są powiazane zarówno ze zmianami epigenetycznymi, jak i różnicami w aktywności mózgu, które miały być wynikiem wpływu środowiska.”

Dalsze badania zespołu będą miały na celu głębszą analizę odkrytej zależności. Być może uda się dokładniej określić, jakie czynniki wpływają na metylację w obrębie genów receptorów dopaminy, a tym samym także na zdolności poznawcze.

Bibliografia

Kaminski J.A., Shlagenhauf F., Rapp M., Awasthi S., Ruggeri B., Deserno L., Banaschewski T., Bokde A.L.W., Bromberg U., Büchel C., Quinlan E.B., Desrivières S., Flor H., Frouin V., Garavan H., Gowland P., Ittermann B., Martinot J.L., Paillère Martinot M.L., Nees F., Papadopulos Ofranos D., Paus T., Poustka L., Smolka M.N., Fröhner J.H., Walter H., Whelan R., Ripke S., Schumann G., Heinz A., IMAGEN consortium. Epigenetic variance in dopamine D2 receptor: a marker of IQ malleability? Translational Psychiatry, 2018

Udostępnij:
Facebook
Twitter
LinkedIn

Ostatnie wpisy:

Podziel się opinią!

polecane wpisy:

Kawa i mózg

Nie masz dostępu do tych treści Wygląda na to, że nie masz rangi Czytelnik, aby ją otrzymać zaloguj się klikając na przycisk poniżej. Przejdź do logowania Nie masz jeszcze konta? Dołącz do nas! Logowanie

Hirudoterapia – sposób na migenę?

Nie masz dostępu do tych treści Wygląda na to, że nie masz rangi Czytelnik, aby ją otrzymać zaloguj się klikając na przycisk poniżej. Przejdź do logowania Nie masz jeszcze konta? Dołącz do nas! Logowanie

Archiwum: