Podstawowe informacje

Nazwa polska:
Tamaryndowiec malabarski

Nazwa łacińska:
Garcinia cambogia

Inne nazwy:
garcynia kambodżańska, Gambooge, Pazham Puzhi, Bitter kola, Malabar tamarind, HCA, Hydroxycitric acid, Brindal berry, Vrikshamla, Garcinia gumi-gutta, goraka, kattcha puli

Podstawowe korzyści

→ regulacja nastroju

→ kontrola apetytu

→ redukcja masy ciała

→ działanie termogeniczne

→ zwiększenie wydolności fizycznej

Spis treści:

1. Co to jest?
   1.1. Historia i pochodzenie
   1.2. Klasyfikacja
   1.3. Skład
2. Jak działa?
   2.1. Układ krwionośny
   2.2. Gospodarka serotoninowa
   2.3. Metabolizm
   2.4. Wydolność fizyczna
3. Jak stosować?
   3.1. Dawkowanie
   3.2. Łączenie
   3.3. Przeciwwskazania

 

1. Co to jest Garcinia cambogia?

1.1. Historia i pochodzenie

Tamaryndowiec malabarski (Garcinia cambogia) to gatunek wiecznie zielonych drzew występujących popularnie w klimacie tropikalnym, głównie w Tajlandii. Ponadto roślina ta uprawiana jest na terenach południowo-wschodniej Azji oraz zachodniej i centralnej Afryki. Jest to wysokie drzewo, posiadające liście o pięknym ciemnozielonym kolorze, których długość nie przekracza 12 cm. Pień od dołu jest nagi, a u góry rozgałęzia się i tworzy okazałą koronę. Charakterystyczne dla niego są także małe żółto-pomarańczowe owoce przypominające swoim wyglądem dynię, niedojrzałe zaś mają kolor zielony. Drzewo kwitnie w okresie przypadającym na porę suchą.

Owoce G. cambogia, które po wysuszeniu mają kwaśno-słony smak, od tysięcy lat wykorzystywane są jako przyprawa w kuchni indyjskiej, tajskiej oraz Sri Lanki. Zmielony proszek stosowany był głównie, aby podkreślić smak curry, mięsa, ryb i owoców morza. Z tamaryndowca przygotowuje się także orzeźwiający napój. Dodatkowo wywar z owoców jest jednym z najważniejszych składników stosowanych w tradycyjnej medycynie Indii. Hindusi roślinę tę przepisywali najczęściej w przypadku dolegliwości ze strony układu trawiennego, a także przy bólach reumatycznych, stanach zapalnych stawów oraz w celu zwalczania pasożytów przewodu pokarmowego.

Roślina ta jest popularnym składnikiem suplementów diety wspierających odchudzanie. Skórka jej owoców zawiera bowiem duże ilości kwasu hydroksycytrynowego (HCA), który jak wynika z badań hamuje powstawanie tkanki tłuszczowej oraz kontroluje apetyt. Od ponad 60 lat obserwuje się stały wzrost zainteresowania tą rośliną i prowadzonych jest coraz więcej badań nad jej terapeutycznym wykorzystaniem.

O odkryciu właściwości odchudzających tamaryndowca można przeczytać wiele anegdot oraz najróżniejszych historii. Według jednej z nich, marynarze przepływający przez kanał Sueski chętnie zaopatrywali się w owoce tej rośliny, gdyż ich spożywanie miało chronić przed szkorbutem. Ze względu na kwaśny smak nie była to jednak smaczna przekąska, dlatego później zaczęto nią karmić przewożone na statkach zwierzęta. Po jakimś czasie, podczas dłuższych rejsów, zaobserwowano, że karmiona owocami trzoda chlewna traciła na wadze. Dzięki temu zaczęto uważać, że tamaryndowiec redukuje masę ciała. Odkrycie to wywołało niesamowite poruszenie wśród lekarzy, którzy także podróżowali tymi statkami. Po powrocie na ląd otwierali oni własne ośrodki, w których leczyli otyłość, a sekretnym środkiem ich terapii były właśnie owoce G. cambogia.

 

1.2. Klasyfikacja

Ze względu na wysoką zawartość kwasu hydroksycytrynowego w owocach G. cambogia, roślina ta ma wielokierunkowe działanie na organizm. Klasyfikowana jest jako środek termogeniczny, który przyspiesza proces spalania tkanki tłuszczowej. Ponadto kontroluje ona profil lipidowy oraz stężenie glukozy we krwi. Często G. cambogia uważana jest także za modulator ośrodkowego układu nerwowego, gdyż jej suplementacja zwiększa stężenie serotoniny w mózgu.

 

1.3. Skład

Najważniejszym składnikiem obecnym w owocach tamaryndowca malabarskiego jest kwas hydroksycytrynowy (HCA, ang. hydroxycitric acid). Związek ten odpowiedzialny jest głównie za przyspieszanie metabolizmu. Ponadto owoce tej rośliny są źródłem mikro- i makroskładników, a także witamin, takich jak: wapń, fosfor, tiamina (witamina B1), ryboflawina, czy niacyna (witamina B3).

 

2. Jak działa Garcinia cambogia?

2.1. Układ krwionośny

Owoce tamaryndowca malabarskiego są bogatym źródłem kwasu hydroksycytrynowego (zawartość tego składnika w ich skórce wynosi ok. 50%). Udowodniono, że związek ten wpływa korzystnie na kontrolę profilu lipidowego krwi. W jednym z badań pacjenci przyjmowali HCA przez 8 tygodni (3 razy po 500 mg dziennie). Po tym czasie odnotowano u nich 18% spadek stężenia cholesterolu oraz 26% redukcję poziomu trójglicerydów. Dodatkowo wyniki przeprowadzonych prób klinicznych sugerują, że HCA pobudza aktywność receptora LDL (low density lipoprotein), czyli “złej” frakcji cholesterolu, przyczyniając się tym samym do jej skuteczniejszego usuwania z organizmu. Kwas ten może więc skutecznie ograniczać ryzyko wystąpienia miażdżycy. W tym samym badaniu zauważono także, że tamaryndowiec malabarski ma również właściwości hipotensyjne, czyli obniżające ciśnienie krwi.

Ekstrakt z owoców G. cambogia wpływa korzystnie na regulację poziomu glukozy we krwi. Udowodniono bowiem, że hamuje on wchłanianie glukozy z przewodu pokarmowego oraz znacząco poprawia metabolizm tego węglowodanu. Ponadto stosowanie wyciągu obniża poposiłkowe stężenie insuliny.

 

2.2. Gospodarka serotoninowa

Wyniki przeprowadzonych badań pokazują, że HCA zwiększa w mózgu stężenie 5-hydroksytryptofanu. Związek ten jest prekursorem, z którego dalej powstaje serotonina – jeden z najważniejszych neuroprzekaźników. Jest ona nazywana “hormonem szczęścia”, a wzrost jej zasobów w ośrodkowym układzie nerwowym skutkuje poprawą nastroju oraz większym komfortem psychicznym.

Ponadto podczas snu, serotonina przekształcana jest w melatoninę. Substancja ta ma z kolei zasadnicze znaczenie dla koordynacji rytmu dobowego człowieka, w tym między innymi snu i czuwania. Melatonina produkowana jest głównie w nocy, gdyż proces jej wytwarzania pozostaje pod hamującym wpływem światła. Warto więc pamiętać o unikaniu sztucznego oświetlenia w porze snu, a wtedy ekstrakt G. cambogia może być skutecznym środkiem wykorzystywanym w terapii bezsenności.

 

2.3. Metabolizm

W wielu niezależnych próbach klinicznych potwierdzono skuteczność G. cambogia w redukcji masy ciała, nawet w przypadkach, gdy przyjmowanie ekstraktu nie jest połączone z restrykcyjną dietą bądź aktywnością fizyczną. Udowodniono, że HCA jest inhibitorem liazy cytrynianowej, czyli enzymu katalizującego przemianę nadmiaru węglowodanów (nie przetworzonych w energię), w kwasy tłuszczowe. W efekcie kwas hydroksycytrynowy ogranicza poziom tkanki tłuszczowej i nasila proces spalania cukrów.

HCA wpływa także na termogenezę organizmu, a więc podnosi temperaturę ciała, a przez to wpływa na szybsze spalanie tkanki tłuszczowej. Efekt ten nie został jednakże do końca potwierdzony.

Działanie kwasu hydroksycytrynowego obserwowane jest również na poziomie komórkowym. W mitochondriach jest on wbudowywany w szlak cyklu Krebsa zamiast kwasu cytrynowego. Ponadto HCA nasila transport kwasów tłuszczowych do tych struktur komórkowych. Tam powstają z nich związki ketonowe, które znane są z hamującego wpływu na apetyt. Owoce tamaryndowca malabarskiego są więc stosowane w celu kontroli łaknienia. Taki efekt działania osiągany jest również dzięki temu, że HCA zwiększa ilość serotoniny w mózgu, czyli hormonu kontrolującego apetyt.

Podczas wysiłku fizycznego, HCA zwiększa wykorzystanie zapasów tkanki tłuszczowej jako źródła energii poprzez pobudzenie procesu utleniania lipidów oraz ograniczenie zużywania glikogenu zmagazynowanego w wątrobie i mięśniach.

 

2.4. Wydolność fizyczna

Wyniki niektórych badań sugerują, że suplementacja G. cambogia może zwiększyć wytrzymałość fizyczną, a tym samym pozwala wykonać nawet najbardziej wyczerpujący trening. Ponadto stosowanie preparatów zawierających HCA zwiększa wykorzystanie tłuszczów, a nie glikogenu obecnego w mięśniach, chroniąc dodatkowo te struktury przed uszkodzeniem.

 

3. Jak stosować Garcinię cambogia?

3.1. Dawkowanie

Standardowo powinno się przyjmować 500-1000 mg ekstraktu zawierającego 50% kwasu hydroksycytrynowego do 3 razy dziennie. Najlepiej suplement jest stosować ok 30-60 minut przed posiłkiem, popijając szklanką wody. Takie rozwiązanie pomoże skutecznie kontrolować apetyt. Warto unikać spożywania pokarmów 15 min przed przyjęciem Garcini, gdyż znacznie zmniejszy to jej bioprzyswajalność w przewodzie pokarmowym.

Suplementy G. cambogia są najczęściej dostępne w postaci tabletek doustnych. Czasami jednak roślinę można spotkać w formie herbaty. W tym przypadku preparaty należy przyjmować zgodnie z zaleceniami producenta.

Suplementacji nie powinno prowadzić się dłużej niż przez 12 tygodni. Po tym czasie należy zastosować 14-dniową przerwę.

 

3.2. Łączenie

 

3.3. Przeciwwskazania i skutki uboczne

Preparatów zawierających owoce G. cambogia nie powinny przyjmować kobiety w ciąży oraz karmiące piersią, gdyż brak jest wystarczającej liczby danych na temat bezpieczeństwa stosowania kwasu cytrynowego w tych przypadkach. Ostrożność powinny zachować także osoby ze zdiagnozowaną cukrzycą, ponieważ owoce tej rośliny mogą negatywnie wpływać na poziom cukru we krwi. Suplementy te nie są również odpowiednie dla osób przyjmujących leki obniżające poziom cholesterolu. W tym przypadku przed zastosowaniem należy skontaktować się z lekarzem. Ponieważ Garcinia cambogia zwiększa poziom serotoniny, nie powinni jej stosować pacjenci leczeni środkami antydepresyjnymi z grupy SSRI. Połączenie leków i rośliny może bowiem doprowadzić do powstania tzw. syndromu serotoninowego (nadmiar neuroprzekaźnika), który powoduje bóle głowy, nadciśnienie, a czasami także halucynacje.

Generalnie tamaryndowiec malabarski uważany jest za roślinę bezpieczną, gdy stosowana jest w zalecanych dawkach (dziennie nie należy przekraczać 3000 mg). Choć skutki uboczne suplementacji G. cambogia pojawiają się niezwykle rzadko, to czasami mogą wystąpić bóle głowy, nudności czy problemy gastryczne.

Bibliografia:
Vasudeva N, Yadav N, Sharma SK., Natural products: a safest approach for obesity. Chin J Integr Med., 2012
Márquez F, et al., Evaluation of the safety and efficacy of hydroxycitric acid or Garcinia cambogia extracts in humans. Crit Rev Food Sci Nutr., 2012
Oluyemi KA, et al., Erythropoietic and anti-obesity effects of Garcinia cambogia (bitter kola) in Wistar rats. Biotechnol Appl Biochem., 2007
Masullo M, et al., Polyisoprenylated benzophenones and an unusual polyisoprenylated tetracyclic xanthone from the fruits of Garcinia cambogia. J Agric Food Chem., 2008
Kolodziejczyk J, et al., Effects of garcinol and guttiferone K isolated from Garcinia cambogia on oxidative/nitrative modifications in blood platelets and plasma. Platelets., 2009
Chattopadhyay SK, Kumar S., Identification and quantification of two biologically active polyisoprenylated benzophenones xanthochymol and isoxanthochymol in Garcinia species using liquid chromatography-tandem mass spectrometry. J Chromatogr B Analyt Technol Biomed Life Sci., 2006
Chattopadhyay SK, Kumar S., Liquid chromatography-tandem mass spectrometry method for identification and quantification of two biologically active polyisoprenylated benzophenones, isoxanthochymol and camboginol, in Garcinia species. Biomed Chromatogr., 2007
Chattopadhyay SK, Kumar S,A rapid liquid chromatography-tandem mass spectrometry method for quantification of a biologically active molecule camboginol in the extract of Garcinia cambogia. Biomed Chromatogr., 2007

Dodaj komentarz