Podstawowe informacje

Nazwa polska:
oksyracetam

Nazwa angielska:
oxiracetam

Inne nazwy:
ISF-2522, Hydroxypiracetam, Neuromet, Neuractiv

Podstawowe korzyści

→ stymulacja uwalniania acetylocholiny

→ poprawa pamięci

→ zwiększenie koncentracji

→ wspomaganie uczenia się

→ zmniejszenia objawów demencji

Spis treści

1. Co to jest?
   1.1. Historia i pochodzenie
   1.2. Klasyfikacja
   1.3. Występowanie
2. Jak działa?
   2.1. Wpływ na gospodarkę neuroprzekaźnikową
   2.2. wpływ na pamięć i zdolności poznawcze
   2.3. Działanie pobudzające
3. Jak stosować?
   3.1. Dawkowanie
   3.2. Łączenie
   3.3. Niepożądane interakcje i skutki uboczne

 

1. Co to jest oksyracetam?

1.1. Historia i pochodzenie

Oksyracetam jest związkiem z grupy racetamów – syntetycznych związków chemicznych posiadających w cząsteczce pierścień pirolidonowy, a więc będących pochodnymi kwasu γ-aminomasłowego (GABA). Jego struktura jest podobna do piracetamu, od którego różni się obecnością grupy hydroksylowej przy czwartym atomie węgla w pierścieniu pirolidonowym, co powoduje zwiększenie jego aktywności biologicznej. Opracowany został z myślą o terapii otępienia i choroby Alzheimera.

 

1.2. Klasyfikacja

Oksyracetam, podobnie jak inne racetamy, wykazuje właściwości nootropowe, szczególnie aktywując neuroprzekaźnictwo cholinergiczne. Stosowany jest najczęściej w celu poprawy zdolności poznawczych lub zwiększenia efektywności podczas uczenia się. Badania wykazały jego skuteczność w przeciwdziałaniu spadkowi funkcji kognitywnych związanych z procesem starzenia się.

 

1.3. Występowanie

Oksyracetam jest związkiem syntetycznym, wytwarzanym w laboratoriach. Obecnie nie są znane jego naturalne źródła.

 

2. Jak działa oksyracetam?

Oksyracetam jest substancją dobrze przyswajaną z przewodu pokarmowego, jego biodostępność wynosi od 56% do 82%. Najwyższe stężenie we krwi osiąga w okresie od jednej do trzech godzin po spożyciu, a jego okres półtrwania w organizmie wynosi od 6 do 8 godzin, jednak jest wykrywalny nawet po 96 godzinach. Przekracza barierę krew-mózg i największą koncentrację osiąga w obrębie przegrody przezroczystej (septum pellucidum), hipokampa i kory mózgowej, a także w prążkowiu (striatum). Wiadome jest, że wywiera wpływ na różne funkcje ośrodkowego układu nerwowego, jednak mechanizm jego działania wciąż pozostaje nieznany.

 

2.1. Wpływ na gospodarkę neuroprzekaźnikową

Oksyracetam wywiera wpływ na poziom acetylocholiny. W badaniu na szczurach zaobserwowano, że zapobiega on redukcji stężenia tego neuroprzekaźnika wywołanej przez wstrząs elektryczny. U zwierząt, które nie otrzymywały oksyracetamu, działanie prądu elektrycznego powodowało zmniejszenie poziomu acetylocholiny w hipokampie o 46% i w korze mózgu o 39%. Gdy zaś wyładowanie było aplikowane w krótkim czasie po treningu, przyczyniało się do znacznie gorszego przyswajania świeżo nabytych informacji. Oksyracetam zapobiegał występowaniu tych zakłóceń. W innym badaniu zauważono, że zwiększa on wykorzystanie acetylocholiny w obrębie kory mózgu oraz hipokampa. Codzienne jego podawanie zwiększyło w drugiej z wymienionych struktur wychwyt choliny o 31%, a efekt ten utrzymywał się dłużej niż w przypadku piracetamu.

Choć nie udowodniono, by oksyracetam wpływał na uwalnianie dopaminy w synapsach, w jednym z badań stwierdzono, że jest on w stanie zapobiegać upośledzeniu zdolności uczenia się wywołanemu przez podanie szczurom haloperidolu – antagonisty dopaminy. Nie zaobserwowano jednak wpływu na inne obszary blokowane przez tę substancję, w tym funkcje lokomocyjne.

Oksyracetam jest też pozytywnym modulatorem allosterycznym receptorów AMPA (jednego z typów receptorów kwasu glutaminowego). Zwiększenie intensywności sygnalizacji glutaminergicznej w komórkach hipokampa może także zapobiegać upośledzeniu pamięci wywołanego przez antagonistów glutaminianu, co wykazano w licznych badaniach na myszach.

 

2.2. Wpływ na pamięć i zdolności poznawcze

Przypuszcza się, że oksyracetam może stymulować mechanizm długotrwałego wzmocnienia synaptycznego (LTP, ang. Long Term Potentiation) w komórkach hipokampa, powodując trwały wzrost neurotransmisji glutaminergicznej i cholinergicznej. Może wiązać się z tym działanie tego racetamu zwiększające aktywność kinazy białkowej C (PKC, ang. Protein Kinase C), enzymu biorącego udział w przekazywaniu sygnałów we wnętrzu neuronów centralnego układu nerwowego, gdzie zaangażowana jest między innymi w proces zapamiętywania informacji.

Zaobserwowano, że oksyracetam przynosi lepsze efekty w zakresie uczenia się przy długotrwałej suplementacji niż gdy podawany jest jednorazowo. Jego efekty mogą być wykrywane nawet po czterech miesiącach od zakończenia jego podawania. Potwierdziły to liczne testy z wykorzystaniem zwierząt laboratoryjnych. Wykazano w nich także, że racetam ten zapobiega występowaniu amnezji po podaniu skopolaminy, blokującej muskarynowe receptory acetylocholiny, co zostało powtórzone przy udziale ludzi. Przyjęty na godzinę przed podaniem skopolaminy, oksyracetam w dawkach od 800 do 2400 mg skutecznie znosił jej efekty, choć nie udało się zaobserwować zależności intensywności działania od dawki.

Przeprowadzono także liczne badania z udziałem ochotników w starszym wieku, cierpiących z powodu otępienia naczyniopochodnego (MID, ang. Multi-Infract Dementia), otępienia pierwotnego zwyrodnieniowego (PDD, ang. Primary Degenerative Dementia) i otępienia typu Alzheimera (DAT, ang. Dementia of Alzheimer Type). Stosowano w nich dawki oksyracetamu od 400 do 1600 mg dziennie, zaś czas trwania suplementacji wynosił od 4 tygodni do 6 miesięcy. W każdym z nich zaobserwowano korzystne efekty. Obejmowały one zwiększenie płynności mowy, poprawę pamięci, koncentracji, orientacji oraz funkcji psychomotorycznych. Świadczy to o potencjale oksyracetamu jako środka wspomagającego leczenie otępienia. Wyników tych jednak nie udało się powtórzyć przy udziale pacjentów z chorobą Alzheimera.

 

2.3. Działanie pobudzające

Przypuszcza się, że oksyracetam wykazuje działanie psychostymulujące. Jego właściwości pobudzające wiązane są z wpływem na poprawę pamięci. W badaniach na myszach stwierdzono, że racetam ten wydłuża czas czuwania oraz utrudnia zasypianie, przy czym efekt ten zależny jest od jego dawki. Badanie EEG nie wykazało jednak, by miał wpływ na jakość snu.

 

3. Jak stosować oksyracetam?

3.1. Dawkowanie

Badania naukowe potwierdzają skuteczność oksyracetamu przyjmowanego w ilości od 1200 do 2400 mg na dobę, przy czym była ona rozdzielana na dwie lub trzy dawki. Ze względu na dobrą rozpuszczalność w wodzie, korzystne jest przyjmowanie tego racetamu bez posiłku. Jeśli jest stosowany w celu poprawy przyswajania informacji, zalecane jest spożywanie go na godzinę przed rozpoczęciem nauki.

 

3.2. Łączenie

Podobnie jak inne racetamy, oksyracetam należy łączyć z preparatami o działaniu cholinergicznym, takimi jak:

W celu zwiększenia działania prokognitywnego, oksyracetam można łączyć z:

 

3.3. Niepożądane interakcje i skutki uboczne

Badania naukowe nie wykazały skutków ubocznych stosowania oksyracetamu.

Bibliografia:
Banfi S, et al Cyclic GABA-GABOB analogues. IV. Activity on learning and memory . Farmaco Sci. (1984)
Baumel B, et al Oxiracetam in the treatment of multi-infarct dementia . Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry. (1989)
Bottini G, et al Oxiracetam in dementia: a double-blind, placebo-controlled study . Acta Neurol Scand. (1992)
Castellano C, Battaglia M, Sansone M Oxiracetam prevents haloperidol-induced passive avoidance impairment in mice . Pharmacol Biochem Behav. (1992)
Colucci L., Bosco M., Ziello A.R., Rea R., Amenta F., Fasanaro A.M. Effectiveness of nootropic drugs with cholinergic activity in treatment of cognitive deficit: a review. J Exp Pharmacol. 2012; 4: 163–172.
Dager S.R., Loebel J.P., Claypool K. Oxiracetam in the treatment of promary dementi of the Alzheimer type: a small case series. International Journal of Geriatric Psychiatry, 1992, 7: 905-912
Dysken MW, et al Oxiracetam in the treatment of multi-infarct dementia and primary degenerative dementia . J Neuropsychiatry Clin Neurosci. (1989)
Gouliaev, A. H.; Senning, A. Piracetam and other structurally related nootropics. Brain Research Reviews. 1994, 19 (2): 180–222
Itil T.M., Menon G.N., Bozak M., Songar A. The effects of oxiracetam (ISF 2522) in patients with organic brain syndrome (a double-blind controlled study with piracetam). Drug Dev. Res. 2:447–461, 1982.
Maina G, et al Oxiracetam in the treatment of primary degenerative and multi-infarct dementia: a double-blind, placebo-controlled study . Neuropsychobiology. (1989)
Malykh, A. G.; Sadaie, M. R. Piracetam and Piracetam-Like Drugs. Drugs. 2010, 70 (3): 287–312.
Nicolaus, B.J.R.: Chemistry and pharmacology of nootropics. Drug Dev. Res. 2: 463–474, 1982.
Parnetti L, Mecocci P, Petrini A, Longo A, Buccolieri A, Senin U. Neuropsychological results of long-term therapy with oxiracetam in patients with dementia of Alzheimer type and multi-infarct dementia in comparison with a control group. Neuropsychobiology. 1989;22(2):97-100.
Perucca E., Parini J., Albrici A., Visconti M., Ferrero E. Oxiracetam pharmacokinetics following single and multiple dose administration in the elderly. European Journal of Drug Metabolism and Pharmacokinetics. (1987)
Preda L, et al Effects of acute doses of oxiracetam in the scopolamine model of human amnesia . Psychopharmacology (Berl). (1993)
Pugilese A.M., Corradetti R., Ballerini L., Pepeu G. Effect of the nootropic drug oxiracetam on field potentials of rat hippocampal slices. British Journal of Pharmacology (1990)
Sansone M, Castellano C, Ammassari-Teule M. Improvement of avoidance acquisition by the nootropic drug oxiracetam in mice. Arch Int Pharmacodyn Ther. 1985 May;275(1):86-92.
Son J, et al Rapid quantitative analysis of oxiracetam in human plasma by liquid chromatography/electrospray tandem mass spectrometry . J Pharm Biomed Anal. (2004)
Spignoli G, et al Effect of oxiracetam and piracetam on central cholinergic mechanisms and active-avoidance acquisition . Clin Neuropharmacol. (1986)
Spignoli G, Pepeu G Oxiracetam prevents electroshock-induced decrease in brain acetylcholine and amnesia . Eur J Pharmacol. (1986)
https://examine.com/supplements/oxiracetam/
https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/4626#

Dodaj komentarz