Podstawowe informacje

Nazwa polska:
miedź

Nazwa angielska:
copper

Inne nazwy:
cuprum

Podstawowe korzyści

→ może wspierać dobrą kondycję układu nerwowego

→ może łagodzić trądzik pospolity

→ zwiększa produkcję kolagenu

→ zapobiega utracie masy kostnej

→ wspiera wytrzymałość kości

 

Spis treści:

1. Co to jest?
   1.1. Historia i pochodzenie
   1.2. Klasyfikacja
   1.3. Występowanie
2. Jak działa?
   2.1. Wpływ na układ nerwowy
        2.1.1. Wpływ na nastrój
   2.2. Wpływ na układ krążenia
   2.3. Wpływ na skórę
   2.4. Wpływ na kości
3. Jak stosować?
   3.1. Dawkowanie
   3.2. Łączenie
   3.3. Niepożądane interakcje i skutki uboczne

 

1. Co to jest miedź?

1.1. Historia i pochodzenie

Miedź to pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych. Jej nazwa w wielu językach, w tym w łacińskim (cuprum) i angielskim (copper), nawiązuje do Cypru – miejsca, w którym w starożytności była wydobywana. Początkowo nazywano ją “metalem cypryjskim” (łac. cyprum aes), później zaś upowszechniła się nazwa cuprum.

Miedź występuje powszechnie w organizmach żywych. Białka zawierające jej atomy odgrywają istotną rolę w transporcie elektronów. Pierwiastek ten jest niezbędny w oddychaniu tlenowym u wszystkich organizmów eukariotycznych. Miejscami jego występowania są: oksydaza cytochromu C, mitochondrialny enzym biorący udział w fosforylacji oksydacyjnej, a także dysmutaza ponadtlenkowa (SOD), ważny enzym przeciwutleniający. U większości mięczaków i części stawonogów zawierająca miedź hemocyjanina pełni rolę nośnika tlenu, tak jak u ssaków hemoglobina.

Ciało dorosłego człowieka zawiera 70-80 mg miedzi. Znaczna jej część znajduje się w wątrobie, a także w mózgu, sercu, nerkach i jelitach. Zalecane dzienne spożycie tego pierwiastka wzrasta wraz z wiekiem i wynosi:

  • 0,34 mg dla dzieci w wieku 1-3 lat
  • 0,44 mg dla dzieci w wieku 4-8 lat
  • 0,7 mg dla dzieci w wieku 9–13 lat
  • 0,89 mg dla młodzieży w wieku 14–18 lat
  • 0,9 mg dla dorosłych

W przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią, niezależnie od wieku, wymagania te wzrastają do, odpowiednio, 1 mg i 1,3 mg. Badania wykazały, że standardowy sposób żywienia obecny w krajach rozwiniętych w całości pokrywa zapotrzebowanie na miedź. Niedobór tego pierwiastka może wystąpić w przypadku wykonania operacji obejścia żołądka, inne operacje żołądkowo-jelitowe, stosowanie inhibitorów pompy protonowej (PPI). Kwaśne środowisko żołądka uwalnia miedź z z kompleksów, jakie tworzy ona w pokarmach, po czym jest ona wchłaniana w jelitach.

 

1.2. Klasyfikacja

Miedź zaliczana jest do grupy mikroelementów niezbędnych do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu. Stanowi kofaktor licznych enzymów przeciwutleniających. Jej właściwy poziom w organizmie warunkuje również właściwą pracę ośrodkowego układu nerwowego, dobrą kondycję tkanki łącznej i wydajną produkcję energii w komórce.

 

1.3. Występowanie

Do pokarmowych źródeł miedzi należą:

  • wołowina
  • wątróbka
  • ostrygi
  • ziarna sezamu
  • kakao
  • ziemniaki
  • ziarna słonecznika
  • orzechy nerkowca
  • grzyby shiitake
  • ciecierzyca
  • kraby
  • mięso i podroby indyka
  • tofu
  • łosoś
  • figi
  • szpinak
  • produkty z pełnego ziarna
  • szparagi

 

2. Jak działa miedź?

2.1. Wpływ na układ nerwowy

2.1.1. Wpływ na nastrój

Opisano przypadek 25-letniej kobiety cierpiącej na ciężką depresję, u której występował niedobór miedzi i cynku. Przyjmowanie siarczanu miedzi spowodowało złagodzenie halucynacji i poprawę ogólnego stanu psychicznego. Efekty te ustały, gdy kobieta przestała suplementować miedź.

Doniesienia naukowe świadczą jednak o tym, że u osób z depresją poziom miedzi w surowicy krwi jest podwyższony w porównaniu ze zdrową grupą kontrolną. Prawidłowość tę zaobserwowano m.in. u kobiet zmagających się z depresją poporodową oraz u pielęgniarek pracujących na nocną zmianę, u których występowała łagodna depresja. Podwyższony poziom miedzi odnotowano również u osób z uogólnionym zaburzeniem lękowym i innymi zaburzeniami lękowymi. Wyniki badań naukowych wykazały, że miedź hamuje aktywność GABA poprzez oddziaływanie na receptor GABA-A.

 

2.2. Wpływ na układ krążenia

Właściwy poziom miedzi jest niezbędny do zachowania dobrej kondycji serca i całego układu krwionośnego. Wykazano, że w tkance serca osób zmarłych z powodu choroby niedokrwiennej serca występuje niski poziom tego metalu. Obniżenie zawartości miedzi zaobserwowano również u osób z nadciśnieniem. Możliwe, że rola miedzi w utrzymaniu układu krążenia w dobrym zdrowiu wynika z faktu, iż pierwiastek ten jest wymagany do funkcjonowania enzymów takich jak oksydaza lizylowa czy dysmutaza ponadtlenkowa. Pierwszy z nich pomaga sieciować kolagen i elastynę – białka budujące ściany naczyń krwionośnych. Drugi zaś odgrywa rolę przeciwutleniacza. Jednocześnie nadmiernie wysoki poziom ceruloplazminy – głównego białka transportującego miedź we krwi – skorelowany był ze zwiększonym ryzykiem zawału serca, a podwyższony poziom samej miedzi – z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.

 

2.3. Wpływ na skórę

Potencjał miedzi do intensyfikacji produkcji kolagenu przyczynia się do zwiększenia elastyczności, sprężystości i wytrzymałości skóry. W jednym z badań klinicznych wykazano ponadto zmniejszenie stanu zapalnego i poprawę wyglądu skóry u 257 pacjentów z trądzikiem pospolitym.

 

2.4. Wpływ na kości

Jako kofaktor oksydazy lizylowej, miedź jest niezbędna do prawidłowego wzrostu kości, bowiem stymulacja produkcji kolagenu przyczynia się do zwiększenia ich wytrzymałości. Podczas badań klinicznych przeprowadzonych z udziałem kobiet w okresie menopauzy lub pomenopauzalnym udowodniono, że przyjmowanie suplementów diety zawierających miedź pozwala na spowolnienie utraty masy kostnej.

 

3. Jak stosować miedź?

3.1. Dawkowanie

Najczęściej stosowana podczas suplementacji dobowa dawka to 1-3 mg miedzi. W celu zwiększenia wchłaniania miedzi, najlepiej jest przyjmować ją z posiłkiem bogatym w białka.

 

3.2. Łączenie

W celu wzmocnienia kości miedź można stosować łącznie z:

W celu poprawy kondycji kości miedź można łączyć z:

 

3.3. Niepożądane interakcje i skutki uboczne

U niektórych osób stosowanie miedzi, szczególnie w większych ilościach, może prowadzić do wystąpienia efektów ubocznych takich jak:

  • nudności
  • wymioty
  • krwawa biegunka
  • gorączka
  • ból brzucha
  • obniżenie ciśnienia krwi
  • niedokrwistość
  • problemy z sercem

Miedzi nie powinny suplementować osoby:

  • cierpiące na chorobę Wilsona, idiopatyczną toksykozę miedzi i marskość wątroby – miedź może pogorszyć stan zdrowia i utrudnić leczenie
  • przyjmujące penicylaminę (Cuprimine, Depen) – miedź zmniejsza jej wchłanianie
Bibliografia:
Abdel-Mageed A.B., Oehme F.W. A review of the biochemical roles, toxicity and interactions of zinc, copper and iron: II. Copper. Vet Hum Toxicol. 1990
Chang M.Y., Tseng C.H., Chiou Y.L. The plasma concentration of copper and prevalence of depression were positively correlated in shift nurses. Biol Res Nurs. 2014
Cooper G.J. et al. A copper(II)-selective chelator ameliorates left-ventricular hypertrophy in type 2 diabetic patients: a randomised placebo-controlled study. Diabetologia. 2009
Copper in Human Health Technical Note TN 34, Copper Development Association, Orchard House, Mutton Lane, Potters Bar, Herts EN6 3AP, UK
Crayton J.W., Walsh W.J. Elevated serum copper levels in women with a history of post-partum depression. J Trace Elem Med Biol. 2007
Eaton-Evans J. et al. Copper supplementation and the maintenance of bone mineral density in middle‐aged women. The Journal of Trace Elements in Experimental Medicine 1996
Ford E.S. Serum copper concentration and coronary heart disease among US adults. Am J Epidemiol. 2000
Gollan G.L. Studies on the nature of complexes formed by copper with human alimentary secretions and their influence on copper absorption in the rat. Clin Sci Mol Med. 1975
Greger J.L., Snedeker S.M. Effect of dietary protein and phosphorus levels on the utilization of zinc, copper and manganese by adult males. J Nutr. 1980
HansenC.R. et al. Copper and zinc deficiencies in association with depression and neurological findings. Biological Psychiatry 1983
Institute of Medicine (US) Panel on Micronutrients Dietary Reference Intakes for Vitamin A, Vitamin K, Arsenic, Boron, Chromium, Copper, Iodine, Iron, Manganese, Molybdenum, Nickel, Silicon, Vanadium, and Zinc. Washington (DC): National Academies Press (US); 2001
Islam M.R. et al. Comparative analysis of serum zinc, copper, manganese, iron, calcium, and magnesium level and complexity of interelement relations in generalized anxiety disorder patients. Biol Trace Elem Res. 2013
Jonas J. et al. Impaired mechanical strength of bone in experimental copper deficiency. Ann Nutr Metab. 1993
Kim H., Macdonald R.L. An N-terminal histidine is the primary determinant of alpha subunit-dependent Cu2+ sensitivity of alphabeta3gamma2L GABA(A) receptors. Mol Pharmacol. 2003
Kothapalli C.R., Ramamurthi A. Copper nanoparticle cues for biomimetic cellular assembly of crosslinked elastin fibers Acta Biomater. 2009
Kumar N., McEvoy K.M., Ahlskog J.E. Myelopathy due to copper deficiency following gastrointestinal surgery. Arch Neurol. 2003
Lind P.M., Olsén L., Lind L. Elevated circulating levels of copper and nickel are found in elderly subjects with left ventricular hypertrophy. Ecotoxicol Environ Saf. 2012
Liochev S.I., Fridovich I. Mechanism of the peroxidase activity of Cu, Zn superoxide dismutase. Free Radic Biol Med. 2010
Opsahl W. et al. Role of Copper in Collagen Cross-linking and Its Influence on Selected Mechanical Properties of Chick Bone and Tendon. The Journal of Nutrition 1982
Plantone D., et al. PPIs as possible risk factor for copper deficiency myelopathy. J Neurol Sci. 2015
Reunanen A., Knekt P., Aaran R.K. Serum ceruloplasmin level and the risk of myocardial infarction and stroke. Am J Epidemiol. 1992
Ridge P.G., Zhang Y., Gladyshev V.N. Comparative genomic analyses of copper transporters and cuproproteomes reveal evolutionary dynamics of copper utilization and its link to oxygen. PLoS One. 2008
Russo A.J. Analysis of plasma zinc and copper concentration, and perceived symptoms, in individuals with depression, post zinc and anti-oxidant therapy. Nutr Metab Insights. 2011
Russo A.J. Decreased zinc and increased copper in individuals with anxiety. Nutr Metab Insights. 2011
Russo C. et al. Anti-oxidant status and lipid peroxidation in patients with essential hypertension. J Hypertens. 1998
Sajithlal G.B., Chithra P., Chandrakasan G. An in vitro study on the role of metal catalyzed oxidation in glycation and crosslinking of collagen. Mol Cell Biochem. 1999
Saltzman E., Karl J.P. Nutrient deficiencies after gastric bypass surgery. Annu Rev Nutr. 2013
Schlegel-Zawadzka M. et al. Is serum copper a "trait marker" of unipolar depression? A preliminary clinical study Pol J Pharmacol. 1999
Shalita A.R. et al. Inflammatory acne management with a novel prescription dietary supplement. J Drugs Dermatol. 2012
Sharonova I.N., Vorobjev V.S., Haas H.L. High-affinity copper block of GABA(A) receptor-mediated currents in acutely isolated cerebellar Purkinje cells of the rat. Eur J Neurosci. 1998
Strause L. et al. Spinal bone loss in postmenopausal women supplemented with calcium and trace minerals. J Nutr. 1994
https://examine.com/supplements/copper/
https://ods.od.nih.gov/factsheets/Copper-HealthProfessional/
https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Copper
https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-902/copper

Dodaj komentarz