Podstawowe informacje

Nazwa polska:
żagwica listkowata

Nazwa łacińska:
Grifola frondosa

Inne nazwy:
maitake, huba siedź, huba gałęzista, żagiew krzaczasta, żagiew cykoriokształtna, wielogłówka listkowata, kumotake, king of mushrooms, cloud mushroom

Podstawowe korzyści
→ regulacja poziomu glukozy we krwi

→ działanie wspomagające w chemioterapii

→ ochrona przed wirusem HIV

→ regulacja ciśnienia krwi

→ profilaktyka antynowotworowa

Spis treści

1. Co to jest?
   1.1. Historia i pochodzenie
   1.2. Klasyfikacja
   1.3. Skład
2. Jak działa?
   2.1. Układ odpornościowy
        2.1.1. Profilaktyka antynowotworowa
        2.1.2. Zwalczanie wirusa HIV
   2.2. Układ krwionośny
3. Jak stosować?
   3.1. Dawkowanie
   3.2. Przeciwwskazania i skutki uboczne

 

1. Co to jest maitake?

1.1. Historia i pochodzenie

Żagwica listkowata (Grifola frondosa) to gatunek grzyba z rodziny żagwiowatych (Polyporaceae). Odkryty został przez Jamesa Dicksona w 1785 roku i początkowo nazywany był Boletus frondosus. Powszechną obecnie nazwę łacińską wprowadził w roku 1821 Samuel Frederick Gray. Polski termin pojawił się natomiast po raz pierwszy w pracy Stanisława Domańskiego pochodzącej z 1967 roku.

Charakterystyczne dla tego grzyba są wyrastające ze wspólnego pnia, jednoroczne, łopatkowate kapelusze o różnej barwie (od białej do ciemnoszarej), która uzależniona jest od dostępności światła). W Polsce żagwica naturalnie występuje rzadko i znajduje się na “Czerwonej liście roślin i grzybów Polski”, w której przypisano jej status V, oznaczający zagrożenie wymarciem. Pod ochroną znajduje się także w większości krajów europejskich, takich jak: Austria, Belgia, Czechy, Dania, Litwa, Estonia, Holandia, Norwegia, Szwecji, Niemcy, Finlandia czy Litwa. W Japonii w stanie dzikim rośnie natomiast na pniach drzew osiągając niekiedy dość dużą wagę. Od ponad 20 lat występuje jako grzyb hodowlany, który uprawia się na wysterylizowanym podłożu z trocin. Zastosowanie takiego rozwiązania umożliwiło jego masową hodowlę.

Od wielu wieków grzyby maitake wykorzystywane są w Japonii, Chinach i na Dalekim Wschodzie, gdzie wierzono, że wpływa on korzystnie na zachowanie młodości i zdrowia. Ceniono je także jako wykwintne pożywienie i zioło zapewniające długowieczność.

Najprawdopodobniej nazwa maitake pochodzi od japońskich słów “mai” (tańczyć) i take (grzyb), co dosłownie oznacza “tańczący grzyb”. Według legendy nazwa ta wywodzi się od ludności japońskiej, która tańczyła, gdy znalazła żagwicę. Radość Japończyków wynikała z tego, że grzyb ten posiadał wspaniałe właściwości lecznicze i był równie cenny jak srebro, niestety w stanie dzikim był mało popularny.

G. frondosa posiada wspaniały smak w związku z czym jest doskonałą zdobyczą dla koneserów grzybów. Przede wszystkim gatunek ten jest jednak wykorzystywany w medycynie żywieniowej, w której określany jest jako “środek leczniczy przyszłości”.

 

1.2. Klasyfikacja

Żagwica listkowata uważana jest za stymulant układu odpornosciowego, gdyż pobudza jego komórki do działania. Jest powszechnie wykorzystywany w profilaktyce oraz przy leczeniu nowotworów. Pobudza także syntezę makrofagów, które biorą udział w zahamowaniu wirusa HIV. Dodatkowo zawarte w maitake składniki aktywne kontrolują poziom glukozy, ograniczając tym samym ryzyko pojawienia się cukrzycy, a także regulują ciśnienie skurczowe i rozkurczowe, dzięki czemu są stosowane w przypadku nadciśnienia.

 

1.3. Skład

Właściwości lecznicze grzybów maitake wynikają przede wszystkim z wysokiej zawartości polisacharydów, wśród których na szczególną uwagę zasługuję związek określany jako D-cząsteczka (ang. D-fraction). Jest to wysoce ujednolicony i oczyszczony trójramienny beta-1,6-glukan, zawierający ok. 30% białka. Dzięki unikatowej strukturze polisacharydowej maitake ma znacznie większe właściwości farmakologiczne niż inne grzyby lecznicze. Kompleksowość połączeń w D-cząsteczce sprawia natomiast, że substancja ta jest niebywale aktywna w przypadku doustnego podawania. Odkrycia tej cząsteczki dokonał japoński doktor Hiroaki Nanba, który poświęcił 20 lat życia na badania grzybów medycznych.

Dodatkowo maitake jest źródłem wielu ważnych dla organizmu witamin i minerałów, takich jak:

  • witaminy z grupy B,
  • witamina C,
  • witamina D,
  • magnez,
  • wapń,
  • potas.

Zawiera on także aminokwasy i białka.

 

2. Jak działa maitake?

2.1. Układ odornościowy

Badania pokazują, że obecny w maitake beta-glukan stymuluje komórki układu immunologicznego do zwiększonej produkcji makrofagów, które z kolei są dodatkowo pobudzane do działania i do zwalczania infekcji.

 

2.1.1. Profilaktyka antynowotworowa

Jak dotąd wykonano wiele badań nad antyrakowym działaniem żagwicy listkowatej. Przeprowadzono je w niezależnych laboratoriach uniwersyteckich w Japonii, a także w National Cancer Institute znajdującego się w USA.

Dr Hiroaki Nanba zaobserwował pozytywne rezultaty ze stosowania D-cząsteczki w połączeniu z konwencjonalnymi lekami wykorzystywanymi podczas chemioterapii (np. mitomycyna). Badania wskazują na synergiczny efekt działania mitomycyny z maitake. Synergizm ten polega na tym, że komórki rakowe są bezpośrednio atakowane przez lek, a układ odpornościowy jest aktywowany przez beta-glukan. Dodatkowo D-cząsteczka nie tylko pobudza układ immunologiczny, ale niweluje wiele skutków ubocznych towarzyszących chemioterapii. Poprawia dzięki temu jakość życia pacjentów.

Zastosowanie grzyba w terapii antynowotworowej wynika również z faktu, że nie traci on swoich leczniczych właściwości w przypadku doustnego stosowania. Jest to bardzo istotne, ponieważ zjawisko przeciwne obserwuje się przy zażywaniu innych grzybów medycznych.

W ostatnich latach znacząco wzrosła ilość badań nad G. frondosa. Ważne jest jednak to, że liczba eksperymentów w probówkach i na zwierzętach utrzymuje się na podobnym poziomie, a zwiększa się głównie kwantum badań i studiów dotyczących człowieka.

 

2.1.2. Zwalczanie wirusa HIV

W przeciągu ostatnich lat pojawiły się doniesienia na temat tego, że maitake chroni komórki układu odpornościowego przed niszczącym działaniem wirusa HIV. Odkrycia tego dokonano w Japońskim Instytucie Zdrowia i w Narodowym Instytucie Badań nad Rakiem w USA. Ma ono zasadnicze znaczenie dla chorych pacjentów, gdyż na podstawie stanu komórek układu immunologicznego określa się stopień zaawansowania HIV, aż do pełnej postaci AIDS. Udowodniono także, że maitake może spowolnić bądź całkowicie zahamować rozwój choroby wywołanej wirusem HIV.

Ponadto wyciąg z maitake w połączeniu z dimetylowym tlenkiem siarki stosowany jest przez dr Davida Huglesa z San Bernadito w Kaliforni. Wprowadza on mieszaninę bezpośrednio do skóry w celu leczenia raka u osób chorych na AIDS. Potwierdza on, że po iniekcji zmiany chorobowe znikają w ciągu kilku dni.

 

2.2. Układ krwionośny

Przeprowadzone w Nowym Jorku przez dr Scotta Gersona badania na ochotnikach, u których stwierdzono słabe bądź średnie nadciśnienie potwierdziło, że stosowanie grzybów maitake skutecznie obniża ciśnienie krwi. Pacjentom podawano kapsułki zawierające 500 mg żagwicy listkowatej dwa razy dziennie przez 6 tygodni. Po tym czasie odnotowano znaczny spadek ciśnienia skurczowego o ok. 14 mm Hg i ciśnienia rozkurczowego o ok. 8 mm Hg.

Pomimo odkrycia, dr Scott Gerson wskazuje, że konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań w celu zbadania takiego działania G. frondosa.

Ponadto suplementacja grzyba maitake ogranicza ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej, a także zapobiega cukrzycy.

 

3. Jak stosować maitake?

3.1. Dawkowanie

Zalecana dawka dzienna uzależniona jest od wielu czynników, takich jak wiek pacjenta, jego zdrowie, a także wiele innych czynników. Jak dotąd nie udało się ustalić standardowej porcji, ponieważ brak jest wystarczającej liczby informacji. Należy pamiętać jednak, że naturalne składniki nie zawsze muszą być bezpieczne i ważne jest ich przyjmowanie w takiej ilości, jaka nie szkodzi danej osobie.

Najważniejsze jest, aby stosować się do odpowiednich zaleceń producenta, a także, aby w razie wątpliwości, przed użyciem skonsultować się z lekarzem.

 

3.2. Przeciwwskazania i skutki uboczne

Grzyby maitake uważane są jako potencjalnie bezpieczne w przypadku spożycia doustnego. Jak narazie nie przeprowadzono jednakże odpowiedniej liczby badań wskazujących na możliwość wystąpienia skutków ubocznych.

Żagwica listkowata jest przeciwwskazana kobietom w ciąży oraz karmiącym piersią, ponieważ brak jest wystarczającej liczby badań potwierdzających jej nieszkodliwość w tych przypadkach. Ostrożność powinny zachować także osoby, u których zdiagnozowano cukrzycę, gdyż grzyb ten może obniżać stężenie glukozy we krwi. Nie jest także wskazana suplementacja grzyba przez osoby o niskim ciśnieniu krwi, w związku z tym, że maitake może je jeszcze bardziej obniżać.

W przypadku planowanej operacji należy zaprzestać stosowania maitake ponieważ, może on uniemożliwiać prawidłową rejestrację ciśnienia krwi oraz stężenia w niej cukru.

Bibliografia:
http://www.webmd.com/vitamins-supplements/ingredientmono-560-maitake%20mushroom.aspx?activeingredientid=560
https://www.plantamed.pl/71-maitake
http://www.mushroom-appreciation.com/maitake-mushroom.html#sthash.CSQe7xWg.dpbs
https://www.drugs.com/npp/maitake.html
https://en.wikipedia.org/wiki/Grifola_frondosa
http://www.medicalmushrooms.net/grifola-frondosa-maitake/
http://www.healthcastle.com/herb_mushroom_maitake.shtml
http://www.livestrong.com/article/263026-what-are-the-benefits-of-maitake-mushroom-extract/
http://www.huffingtonpost.com/paul-stamets/maitake-mushroom_b_2908332.html
http://www.anniesremedy.com/herb_detail432.php
Lin, J. T. and Liu, W. H. o-Orsellinaldehyde from the submerged culture of the edible mushroom Grifola frondosa exhibits selective cytotoxic effect against Hep 3B cells through apoptosis. J Agric Food Chem 10-4-2006;
Manohar, V., Talpur, N. A., Echard, B. W., Lieberman, S., and Preuss, H. G. Effects of a water-soluble extract of maitake mushroom on circulating glucose/insulin concentrations in KK mice. Diabetes Obes.Metab 2002;
Matsui, K., Kodama, N., and Nanba, H. Effects of maitake (Grifola frondosa) D-Fraction on the carcinoma angiogenesis. Cancer Lett 10-30-2001;
Mayell, M. Maitake extracts and their therapeutic potential. Altern Med Rev 2001;
Miura, N. N., Ohno, N., Aketagawa, J., Tamura, H., Tanaka, S., and Yadomae, T. Blood clearance of (1-->3)-beta-D-glucan in MRL lpr/lpr mice. FEMS Immunol Med Microbiol 1996;
Nanba, H. Maitake D-fraction: Healing and preventing potentials for cancer. Townsend Letter for Doctors & Patients 1996;
Ohno, N., Egawa, Y., Hashimoto, T., Adachi, Y., and Yadomae, T. Effect of beta-glucans on the nitric oxide synthesis by peritoneal macrophage in mice. Biol Pharm Bull 1996;
Okazaki, M., Adachi, Y., Ohno, N., and Yadomae, T. Structure-activity relationship of (1-->3)-beta-D-glucans in the induction of cytokine production from macrophages, in vitro. Biol Pharm Bull 1995;
Preuss, H. G., Echard, B., Bagchi, D., Perricone, N. V., and Zhuang, C. Enhanced insulin-hypoglycemic activity in rats consuming a specific glycoprotein extracted from maitake mushroom. Mol.Cell Biochem 2007;
Sanzen, I., Imanishi, N., Takamatsu, N., Konosu, S., Mantani, N., Terasawa, K., Tazawa, K., Odaira, Y., Watanabe, M., Takeyama, M., and Ochiai, H. Nitric oxide-mediated antitumor activity induced by the extract from Grifola frondosa (Maitake mushroom) in a macrophage cell line J Exp Clin Cancer Res 2001;
Sliva, D. Cellular and physiological effects of Ganoderma lucidum (Reishi). Mini.Rev.Med Chem. 2004;
Spelman, K., Burns, J., Nichols, D., Winters, N., Ottersberg, S., and Tenborg, M. Modulation of cytokine expression by traditional medicines: a review of herbal immunomodulators. Altern.Med.Rev. 2006;
Talpur, N. A., Echard, B. W., Fan, A. Y., Jaffari, O., Bagchi, D., and Preuss, H. G. Antihypertensive and metabolic effects of whole Maitake mushroom powder and its fractions in two rat strains. Mol.Cell Biochem. 2002;
Tanaka, H., Tsunematsu, K., Nakamura, N., Suzuki, K., Tanaka, N., Takeya, I., Saikai, T., and Abe, S. Successful treatment of hypersensitivity pneumonitis caused by Grifola frondosa (Maitake) mushroom using a HFA-BDP extra-fine aerosol. Intern.Med. 2004;
Wu, M. J., Cheng, T. L., Cheng, S. Y., Lian, T. W., Wang, L., and Chiou, S. Y. Immunomodulatory properties of Grifola frondosa in submerged culture. J Agric.Food Chem 4-19-2006;
Yang, B. K., Gu, Y. A., Jeong, Y. T., Jeong, H., and Song, C. H. Chemical characteristics and immuno-modulating activities of exo-biopolymers produced by Grifola frondosa during submerged fermentation process. Int J Biol Macromol. 8-1-2007;
Yang, D., Li, S., Wang, H., Li, X., Liu, S., Han, W., Hao, J., and Zhang, H. Prevention of postoperative recurrence of bladder cancer: a clinical study. Zhonghua Wai Ke.Za Zhi. 1999
Kodama N., Komuta K., Nanba H., Effect of Maitake (Grifola frondosa) D-Fraction on the activation of NK cells in cancer patients, J. Med. Food, 2003

Dodaj komentarz