Podstawowe informacje
Nazwa polska:
ostryż długi

Nazwa łacińska:
Curcuma longa

Inne nazwy:
ostryż Zohary, kurkuma długa, ostryż indyjski, kurkuma, szafran indyjski, jayanti, jawarantika, krimighini, mehangi, rabhangavasa, varavarnini, warna datri, vishangni, gharshani

Podstawowe korzyści

→ leczenie choroby Alzheimera

→ leczenie depresji

→ działanie antynowotworowe

→ stymulacja procesu neurogenezy

→ ochrona komórek nerwowych

Spis treści

 1. Co to jest?
   1.1. Historia i pochodzenie
   1.2. Klasyfikacja
   1.3. Skład
2. Jak działa?
   2.1. Profilaktyka antynowotworowa
   2.2 Układ nerwowy
       2.2.1. Depresja
       2.2.2. Choroba Alzheimera
3. Jak stosować?
   3.1. Dawkowanie
   3.2. Łączenie
   3.3. Przeciwwskazania

 

1. Co to jest kurkuma?

1.1. Historia i pochodzenie

Curcuma longa, powszechnie znana także pod nazwą ostryż długi, jest rośliną wieloletnią należącą do rodziny strelicjowatych (Strelitziaceae) z rzędu imbirowców (Zingiberidae). Jest to tropikalna bylina dorastającą do 1,5 metra, posiadająca bulwiaste kłącza główne, a także wiele licznych zgrubiałych kłączy potomnych. Z części podziemnych wyrasta pęd kwiatowy otoczony długoogonkowymi oraz lancetowatymi liśćmi, które są u nasady połączone i tworzą tzw. pozorny pień. Na końcach pędów znajdują się podłużne kwiaty (zielone lub różowe) zebrane w kwiatostany wyglądem przypominające kłosy pszenicy.

Roślina ta pochodzi z terenów indyjskich zamieszkiwanych od wielu tysiącleci. Od dawna jest uprawiana także na innych terenach Azji (Pakistan, Chiny) oraz Ameryki Środkowej (Haiti). Do Europy trafiła już w starożytności za sprawą kupców arabskich. Jest uważana za najważniejsze zioło na świecie z czym związana jest jej wysoka pozycja w ziołolecznictwie świata zachodniego oraz wschodniego. Stosowanie kurkumy wywodzi się z indyjskiej medycyny ajurwedyjskiej, gdzie roślinę tę uważano za tonik wzmacniający cały organizm oraz regulujący jego funkcjonowanie.

Obecnie kurkuma stosowana jest w celu optymalizacji prawidłowej odpowiedzi przeciwzapalnej organizmu. Dodatkowo wpływa korzystnie na funkcjonowanie wątroby, a także łagodzi objawy niestrawności. Wykazuje również działanie antyoksydacyjne oraz odtruwające w stosunku do krwi oraz całego organizmu. Surowcem leczniczym jest podziemna część, którą poddaje się gotowaniu, suszeniu i mieleniu. Z uzyskanego w ten sposób proszku produkowane są kapsułki bądź tabletki.

Szerokie spektrum właściwości leczniczych, którymi odznacza się Curcuma longa zostało potwierdzone w licznych badaniach. Rezultaty przeprowadzonych doświadczeń zostały opublikowane w 2008 roku w magazynie “Annals of Indian Academy Neurology”. Aktualnie świat nauki dysponuje ok. 300 publikacjami naukowymi dotyczącymi zastosowania medycznego ostryżu długiego

Kurkuma jest również wykorzystywana od wielu tysiącleci w kuchni indyjskiej jako gorzka przyprawa o żółto-pomarańczowym zabarwieniu. Jest doskonałym dodatkiem stosowanym przy produkcji musztardy, nadającym jej charakterystyczny kolor oraz smak.

 

 1.2. Klasyfikacja

Ze względu na obecność składników aktywnych, kurkumę uważa się za środek o działaniu przeciwzapalnym, przeciwnowotworowym, żółciopędnym, a także oczyszczającym. Wysoka zawartość kurkuminy sprawia, że ostryż długi uznawany jest za silny antyoksydant. Dodatkowo roślina ta wykazuje silne właściwości immunomodulujące, czyli wzmacniające funkcjonowanie układu odpornościowego (ekspresja i regulacja białek regulatorowych, takich jak interleukiny, chemokiny, krwiotwórcze czynniki wzrostu oraz czynniki transkrypcyjne). Ostatnio coraz bardziej popularne staje się zastosowanie kurkumy w profilaktyce oraz leczeniu chorób nowotworowych.

1.3. Skład

Najważniejszymi związkami aktywnymi obecnymi w ostryżu długim są kurkuminoidy (90 % wszystkich składników). Ich głównym przedstawicielem jest kurkumina, która odpowiada również za pomarańczowy kolor kłącza rośliny. Budowę chemiczną kurkuminy określili w 1910 roku Tadeusz Miłobędzki i Stanisław Kostanecki. Do grupy kurkuminoidów zalicza się również związki o budowie chemicznej zbliżonej do kurkuminy. Ponadto znaleźć tu można olejki eteryczne (tumeron), minerały (wapń, żelazo, magnez), tłuszcze, błonnik, proteiny i skrobię. Curcuma longa jest bardzo bogatym źródłem witaminy C.

 

2. Jak działa kurkuma?

2.1. Profilaktyka antynowotworowa

Udowodniono, że kurkumina jest jednym z najbardziej obiecujących związków pochodzenia naturalnego przeciwdziałającym nowotworom. Uczeni z Centrum Badań nad Rakiem w Huston przeprowadzili serię doświadczeń, na podstawie których stwierdzono, że osoby przyjmujące codziennie nawet niewielkie ilości kurkuminy aż dziesięciokrotnie rzadziej chorują na raka nerki, ośmiokrotnie na raka płuc, a także pięć razy rzadziej na raka piersi.

Wielu onkologów zgadza się z tym, że kurkuma wykazuje działanie antynowotworowe. Dr Saraswati Sukumar (Uniwersytet Johna Hopkinsa w Baltimore w USA) wykonał wiele badań pozwalających ustalić skład i właściwości kurkumy. Na podstawie swoich eksperymentów był w stanie wykazać, że kurkumina posiada zdolność do zwalczania cukrzycy, stanów zapalnych oraz nowotworów. Wyniki doświadczeń, które zostały opublikowane w 2011 roku w czasopiśmie “Proceedings of the National Academy of Science” potwierdzają, że nawet 25% spośród wszystkich chorób nowotworowych wywoływanych jest przez chroniczny stan zapalny.

Sama kurkumina natomiast jest w stanie zwalczać aż 75% nowotworów poprzez wyszukiwanie złośliwych komórek i ich unieszkodliwianiu. Bardzo ważne jest także to, że kurkumina nie zabija zdrowych komórek – w odróżnieniu do farmaceutyków stosowanych podczas chemioterapii.

 

2.2. Układ nerwowy

Kurkumina zwiększa stężenie kwasu dokozaheksanowego (DHA), który należy do wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z grupy omega-3. Odgrywa on kluczową rolę w rozwoju oraz ochronie komórek nerwowych. Jego niedobór związany jest z takimi chorobami, jak depresja czy Alzheimer. DHA może być dostarczany do organizmu wraz z pożywieniem bądź może być syntetyzowany z prekursora, którym jest z kwas ɑ-linolowy. Badania na zwierzętach potwierdziły, że główny składnik aktywny ostryżu długiego prowadzi do nasilonego procesu przekształcenia związku prekursorowego w DHA. W efekcie otrzymuje się większe stężenie tego ostatniego. Właściwość ta jest szczególnie doceniana przez osoby, które nie jedzą ryb, czyli głównego źródła kwasów omega-3.

 

2.2.1. Depresja

Kurkumina obecna w ostryżu długim jest doskonałym środkiem pochodzenia naturalnego wykorzystywanym w leczeniu depresji – hamuje działanie monoaminooksydazy (MAO), czyli enzymu katalizującego rozkład neuroprzekaźników monoaminowych (serotoniny, noradrenaliny oraz dopaminy). W efekcie otrzymuje się ich wyższe stężenie w mózgu.

Ponadto na podstawie przeprowadzonych badań udowodniono, że kurkumina stymuluje tworzenie nowych komórek (neurogeneza) w mózgu, głównie w obszarze hipokampa. W związku z tym jest skutecznym lekiem stosowanym nie tylko do zapobiegania depresji, ale również wspierającym leczenie pacjentów z tej choroby, u których obserwuje się ciężkie zaburzenia psychotyczne.

 

2.2.2. Choroba Alzheimera

Choroba Alzheimera (CA) uważana jest za najbardziej powszechną przyczynę demencji. Choroba ta związana jest z poważną utratą funkcji poznawczych. Pod koniec 2014 roku w czasopiśmie “Ayu” opublikowany został artykuł “Wpływ kurkumy na leczenie CA z objawami behawioralnymi i psychologicznymi”. Przedstawiono w nim wyniki badań, którymi objęto trzech pacjentów. W każdym przypadku odnotowano, że przyjmowanie kurkuminy w ilości 100 mg dziennie przez 12 tygodni prowadzi do znacznego ustąpienia objawów behawioralnych towarzyszących chorobie, takich jak drażliwość, nietrzymanie moczu, nadmierne pobudzenie czy niepokój.

 

3. Jak stosować?

3.1. Dawkowanie

Aby uzyskać efekt terapeutyczny zaleca się przyjmować 2 g kurkumy dziennie w trakcie posiłków. Korzystnie jest popijać kurkumę mlekiem. W przypadku suplementacji zalecana dawka wynosi 1 g dziennie.

 

3.2. Łączenie

  • imbir (Ginger) i czarny pieprz (Piper nigrum) – tysiąckrotne zwiększenie bioakumulacji kurkuminy w jelitach
  • ostropest plamisty (Silybum marianum) – właściwości przeciwzapalne, leczenie stawów, ochrona wątroby
  • konopie (Cannabis) i olej konopny (Hemp Oil) – leczenie zatruć, redukcja poziomu lęku
  • jagody Goji (Goji Berry) – zwiększenie odporności, ochrona organów wewnętrznych, naturalna witamina C,
  • żeń-szeń (Ginseng) i witania ospała (Ashwagandha) – zwiększenie wytrzymałości organizmu, poprawa libido, leczenie choroby Alzheimera
  • guarana (Guarana) – poprawa kondycji fizycznej, zwiększenie wytrzymałości
  • chlorella (Chlorella) i spirulina (Spirulina) – detoksykacja organizmu, zwiększenie wytrzymałości

 

3.3. Przeciwwskazania

Przekroczenie zalecanej dawki dotyczącej ostryżu długiego może prowadzić do podrażnienia błon śluzowych żołądka i jelit. Odradza się jego stosowanie osobom, u których stwierdzono nadkwasotę bądź chorobę wrzodową.

Szczególną ostrożność przy stosowaniu Curcumy powinny zachować osoby cierpiące z powodu zaburzeń funkcjonowania woreczka żółciowego (np. kamica żółciowa), gdyż roślina ta działa żółciopędnie.

Z jej przyjmowania powinny zrezygnować również kobiety w ciąży, ponieważ zawarte w roślinie składniki aktywne pobudzają macicę i mogą prowadzić nawet do poronienia.

Ryzykowne jest także łączenie kurkumy z lekami przeciwzakrzepowymi, lekami przeciwpłytkowymi bądź z lekami trombolitycznymi. Kurkumina obecna w ostryżu może nasilać kilkukrotnie działanie tych leków.

Bibliografia:
https://examine.com/supplements/curcumin/
https://examine.com/supplements/turmeric/
http://en.mr-ginseng.com/curcuma/
http://www.webmd.com/vitamins-supplements/ingredientmono-662-turmeric.aspx?activeingredientid=662
http://www.rxlist.com/turmeric/supplements.htm
http://probrain.site/lecithin/curcuma-longa-benefits-side-effects.html
http://algebrain.site/health/is-curcumin-good-for-health.html

Dodaj komentarz