Podstawowe informacje

Nazwa polska:
krzyżownica cienkolistna

Nazwa łacińska:
Polygala tenuifolia

Inne nazwy:
Yuan Zhi, B-11, Wonji

Podstawowe korzyści

Podstawowe korzyści:

→ poprawa jakości snu

→ wsparcie dobrego nastroju

→ redukcja stresu

→ regeneracja układu nerwowego

→ wspomaganie zdolności poznawczych

 

Spis treści:

1. Co to jest?
    1.1. Historia i pochodzenie
    1.2. Klasyfikacja
    1.3. Skład
2. Jak działa?
    2.1. Wpływ na układ nerwowy
        2.1.1. Wpływ na sen
        2.1.2. Wpływ na nastrój
        2.1.3. Wpływ na funkcje poznawcze
        2.1.4. Wpływ na kondycję układu nerwowego
   2.2. Wpływ na układ odpornościowy
        2.2.1. Działanie przeciwzapalne
        2.2.2. Adiuwant
3. Jak stosować?
   3.1. Dawkowanie
   3.2. Łączenie
   3.3. Niepożądane interakcje i skutki uboczne

 

1. Co to jest krzyżownica?

1.1. Historia i pochodzenie

Krzyżownica cienkolistna to roślina pochodząca z terenów Azji. Występuje w Mongolii, Chinach i Rosji. Uprawia się ją także w Indiach i Korei, a także, choć w mniejszych ilościach, w Kanadzie i w Brazylii. Jej korzeń, zwany Yuan Zhi, od tysięcy lat wykorzystywany jest w tradycyjnej medycynie chińskiej jako wsparcie zdolności poznawczych, szczególnie w przypadku demencji, a także jako środek zapobiegający przedwczesnemu starzeniu się. W Indiach uważano ją za lek na hipoglikemię, ale również stosowano do zwalczania nowotworów. Ceniono również działanie tej rośliny redukujące napięcie nerwowe i ułatwiające zasypianie.

 

1.2. Klasyfikacja

Wyniki współczesnych badań naukowych potwierdzają, że korzeń krzyżownicy jest skutecznym środkiem nootropowym, uspokajającym i ułatwiającym zasypianie. Ze względu na szeroki wachlarz prozdrowotnych efektów, roślina ta zaliczana jest także do grupy adaptogenów.

 

1.3. Skład

W korzeniu krzyżownicy cienkolistnej znajdują się składniki biologicznie aktywne:

  • tenuifolizydy A, B i C
  • 3,6’-disaponylosacharoza (DISS)
  • tenuifoliozy A, B, C, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, S, T, V, W i X
  • tenuifolina
  • shibirikozy
  • saponiny: tenuigenina, senefenina, senegenina III, poligalasaponina F., tenuifozyd A, poligalasaponina XXXII
  • onjisaponiny V, E, L, G, F, O, S, R, W, TH, TE, TF, TG, Gg i Ng
  • yuanzi-1
  • tetrahydrikolimbamina
  • glikozydy triterpenowe
  • klionasterol
  • chondrillasterol
  • poligapolid
  • ksantony
  • sterole
  • flawonoidy
  • związki fenolowe
  • kwaśne polisacharydy

 

2. Jak działa krzyżownica?

2.1. Wpływ na układ nerwowy

2.1.1. Wpływ na sen

Wyniki badań naukowych wykazały, że podawanie myszom ekstraktu z korzenia krzyżownicy co drugi dzień przez okres jednego tygodnia skutkowało osłabieniem ruchliwości indukowanej przez kokainę, w czym pośredniczyła aktywacja neurotransmisji adenozynergicznej za pośrednictwem receptora A2A. Podczas innych eksperymentów potwierdzono uspokajające i nasenne działanie tej rośliny, choć do jego zaobserwowania wymagane było podanie wysokich dawek. Obserwowano jednak wydłużenie całkowitego czasu trwania snu, a także czasu trwania faz REM i NREM. Prawdopodobnie za efekt ten odpowiada poligalasaponina. Badanie za pomocą EEG wykazało, że u zwierząt, którym podano Polygala, nastąpiło zwiększenie intensywności fal mózgowych theta i delta, co wskazywało na to, iż zapadły one w sen głębszy i o lepszej jakości niż grupa kontrolna. Czas snu był również dłuższy u zwierząt przyjmujących ekstrakt z krzyżownicy niż u tych, którym podano alprazolam.

2.1.2. Wpływ na nastrój

Działanie Polygala tenuifolia oceniano na podstawie zwierzęcego modelu przewlekłego umiarkowanego stresu. Udowodniono, że zawarta w tej roślinie 3,6’-disaponylosacharoza wpływa na zmniejszenie poziomu kortyzolu z siłą porównywalno do fluoksetyny. Można więc mówić o efekcie adaptogennym, osiąganym poprzez poprawę odporności na stres.

Związki biologicznie aktywne obecne w krzyżownicy oddziałują na glutaminergiczne receptory NMDA, utrudniając przekazywanie sygnałów za ich pośrednictwem. Działają one również jako inhibitory monoaminooksydazy (MAO), która rozkłada cząsteczki dopaminy i serotoniny. Dzięki temu podawanie tej rośliny przyczynia się do zwiększenia poziomu tych neuroprzekaźników monoaminowych. Wykazano, że w efekt przeciwdepresyjny zaangażowany jest również związek yuanzhi-1, którego najniższa skuteczna dawka była niższa niż duloksetyny, związku referencyjnego z grupy inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI). Dalsze badania ujawniły, że yuanzhi-1 wykazuje aktywność potrójnego inhibitora wychwytu zwrotnego monoamin.

2.1.3. Wpływ na funkcje poznawcze

Wyniki badań przeprowadzonych z wykorzystaniem modelu zwierzęcego pozwoliły udowodnić, że oligosacharydy występujące w Polygala tenuifolia są w stanie zapobiec amnezji i wspomagają zdolności poznawcze. Działanie ochronne na pamięć wykazują również tenuifolina i tenuigenina. Jednym z mechanizmów prowadzących do tego efektu jest zwiększenie plastyczności synaptycznej. Testy z wykorzystaniem zwierzęcego modelu starzenia się wykazały, że przyjmowanie ekstraktu z krzyżownicy przez okres czterech tygodni korzystnie wpłynął na zdolności poznawcze, czemu towarzyszył spadek aktywności MAO oraz acetylocholinoesterazy (ACHE). Zaobserwowano wzrost stężenia dopaminy w obrębie hipokampa do poziomów obserwowanych u młodych osobników.

Podczas testów klinicznych także potwierdzono skuteczność tej rośliny. Cztery tygodnie suplementacji z wykorzystaniem standaryzowanego ekstraktu B-11, w dawce 100 mg 3 razy dziennie, przyniosły korzystne wyniki w postaci poprawy zdolności do przywoływania informacji z pamięci, zarówno krótko- jak i długoterminowej oraz redukcji ilości błędów w wykonywanym teście. Wzrosła również zdolność do uczenia się nowych słów.

2.1.4. Wpływ na kondycję układu nerwowego

Udowodniono, że związki biologicznie aktywne zawarte w Polygala tenuifolia, szczególnie onjisaponiny, zwiększają wydzielanie czynnika wzrostu nerwów (NGF) z komórek astrogleju. 3,6’-disaponylosacharoza natomiast przyczynia się do podniesienia stężenia neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego (BDNF). Podobny efekt wykazują także inne związki: poligalasaponina XXXII i tenuifolizyd A. NGF i BDNF należą do substancji, które warunkują prawidłowy wzrost i rozwój komórek nerwowych. Badania in vitro wykazały, że tenuigenina stymuluje proliferację i różnicowanie komórek macierzystych hipokampa. Testy z wykorzystaniem zwierzęcego modelu menopauzy ujawniły, że związek ten jest w stanie zapobiec niekorzystnym zmianom gęstości synaps i wielkości stref aktywnych, przez co przeciwdziała pogorszeniu zdolności poznawczych związanemu z brakiem równowagi hormonalnej.

Zaobserwowano, że ekstrakt z Polygala tenuifolia wykazuje działanie przeciwzapalne w komórkach mikrogleju narażonych na działanie lipopolisacharydu. Zmniejsza również stopień obumierania komórek nerwowych w wyniku ekscytotoksyczności glutaminianu. Ponieważ zaś hamuje aktywność AChE, może stanowić wsparcie profilaktyki lub terapii choroby Alzheimera oraz innych schorzeń związanych z nieprawidłowościami w gospodarce acetylocholinowej.

 

2.2. Wpływ na układ odpornościowy

2.2.1. Działanie przeciwzapalne

Udowodniono, że tenuifolizyd A wykazuje silne właściwości przeciwzapalne, zmniejszając aktywność makrofagów stymulowanych przez lipopolisacharyd. Hamuje produkcję tlenku azotu, TNF-a i PGE2, które działają jako mediatory prozapalne.

2.2.2. Adiuwant

Wykazano, że onjisaponiny zawarte w krzyżownicy działają jako silne adiuwanty. Wzmacniają bowiem odpowiedź układu odpornościowego na szczepienie poprzez zwiększenie produkcji przeciwciał. U myszy szczepionych przeciwko grypie podanie ekstraktu z Polygala tenuifolia skutkowało 27-50-krotnym wzrostem stężenia przeciwciał w porównaniu do grupy, która otrzymała jedynie szczepionkę. Te same związki biologicznie aktywne stymulowały wytwarzanie immunoglobulin A i G, gdy podano je wraz ze szczepionką przeciwko błonicy, krztuścowi i tężcowi.

 

3. Jak stosować krzyżownicę?

3.1. Dawkowanie

Wyniki badań naukowych sugerują, że bezpieczna dawka dawka standaryzowanego ekstraktu z Polygala tenuifolia B-11 to 360 mg dla osoby o wadze ok. 60 kg. Podczas badań klinicznych stosowano krzyżownicę w ilości 100 mg 3 razy dziennie.

 

3.2. Łączenie

W celu spotęgowania działania uspokajającego i nasennego krzyżownicę można połączyć z:

Aby zwiększyć korzystne działanie na nastrój, krzyżownicę można stosować łącznie z:

W celu dodatkowego wsparcia kondycji mózgu i zdolności poznawczych krzyżownica może być stosowana wraz z:

 

3.3. Niepożądane interakcje i skutki uboczne

Podczas badań klinicznych ujawniono, że u niektórych osób stosowanie Polygala tenuifolia może powodować wystąpienie skutków ubocznych takich jak:

  • nudności
  • wymioty
  • biegunka
  • niestrawność
  • zmiana masy ciała
  • reakcje uczuleniowe

Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa, krzyżownicy nie powinny stosować kobiety w ciąży i karmiące piersią.

Bibliografia:
Cai Z.L. et al. Tenuigenin ameliorates learning and memory impairments induced by ovariectomy. Physiol Behav. 2013
Cai Z.L. et al. Tenuigenin ameliorates learning and memory impairments induced by ovariectomy. Physiol Behav. 2013
Cao Q. et al. Tenuifolin, a saponin derived from Radix Polygalae, exhibits sleep-enhancing effects in mice. Phytomedicine. 2016
Chen Y. et al. Tenuigenin promotes proliferation and differentiation of hippocampal neural stem cells. Neurochem Res. 2012
Dong X.Z. et al. Effect of Tenuifoliside A isolated from Polygala tenuifolia on the ERK and PI3K pathways in C6 glioma cells. Phytomedicine. 2014
Hu Y. et al. Antidepressant effects of the extract YZ-50 from Polygala tenuifolia in chronic mild stress treated rats and its possible mechanisms. Pharm Biol. 2010
Hu Y. et al. Neuroprotective Effects of 3,6'-Disinapoyl Sucrose Through Increased BDNF Levels and CREB Phosphorylation via the CaMKII and ERK1/2 Pathway. J Mol Neurosci. 2014
Hu Y. et al. Possible mechanism of the antidepressant effect of 3,6'-disinapoyl sucrose from Polygala tenuifolia Willd. J Pharm Pharmacol. 2011
Hu Y., et al. A bioactive compound from Polygala tenuifolia regulates efficiency of chronic stress on hypothalamic-pituitary-adrenal axis. Pharmazie. 2009
Huang J.N. et al. Tenuigenin treatment improves behavioral Y-maze learning by enhancing synaptic plasticity in mice. Behav Brain Res. 2013
Ikeya Y. et al. Cognitive improving and cerebral protective effects of acylated oligosaccharides in Polygala tenuifolia. Biol Pharm Bull. 2004
Jin Z.L. et al. The discovery of Yuanzhi-1, a triterpenoid saponin derived from the traditional Chinese medicine, has antidepressant-like activity. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry. 2014
Kim K.S. et al. The inhibition of JNK MAPK and NF-κB signaling by tenuifoliside A isolated from Polygala tenuifolia in lipopolysaccharide-induced macrophages is associated with its anti-inflammatory effect. Eur J Pharmacol. 2013
Lee H. et al. Polygalae radix extract protects cultured rat granule cells against damage induced by NMDA. Am J Chin Med. 2004
Lee J.Y. et al. Effects of BT-11 on memory in healthy humans. Neurosci Lett. 2009
Li Z. et al. Memory-Enhancing Effects of the Crude Extract of Polygala tenuifolia on Aged Mice. Evid Based Complement Alternat Med. 2014
May B.H. et al. Chinese herbs for memory disorders: a review and systematic analysis of classical herbal literature. J Acupunct Meridian Stud. 2013 Nagai T. et al. Onjisaponins, from the root of Polygala tenuifolia Willdenow, as effective adjuvants for nasal influenza and diphtheria-pertussis-tetanus vaccines. Vaccine. 2001
Park C.H. Novel cognitive improving and neuroprotective activities of Polygala tenuifolia Willdenow extract, BT-11. J Neurosci Res. 2002
Park C.H. et al. Study on the safety of Polygala tenuifolia Willdenow root extract powder (BT-11) in young person aged from 9 to 19 years old. J Ethnopharmacol. 2019
Park H.K. et al. Occupational asthma and rhinitis induced by a herbal medicine, Wonji (Polygala tenuifolia). J Korean Med Sci. 2005 Saruta J. et al. Chronic stress affects the expression of brain-derived neurotrophic factor in rat salivary glands. Stress. 2010
Sharma G. et al. Ethnopharmacological attributes of Polygala senega. IJPLS 2015
Shi T.X. et al. Inhibitory constituents from the aerial parts of Polygala tenuifolia on LPS-induced NO production in BV2 microglia cells. Bioorg Med Chem Lett. 2013
Shin E.J. et al. Attenuation of cocaine-induced conditioned place preference by Polygala tenuifolia root extract. Life Sci. 2004
Shin I.J. et al. Preclinical evidence of rapid-onset antidepressant-like effect in Radix Polygalae extract. PLoS One. 2014
Shin K.Y. et al. BT-11 is effective for enhancing cognitive functions in the elderly humans. Neurosci Lett. 2009
Wang H. et al. [Studies on chemical constituents in roots of Polygala tenuifolia]. Zhongguo Zhong Yao Za Zhi. 2003
Xue W. et al. Polygalasaponin XXXII from Polygala tenuifolia root improves hippocampal-dependent learning and memory. Acta Pharmacol Sin. 2009
Yabe T. et al. Enhancements of choline acetyltransferase activity and nerve growth factor secretion by Polygalae radix-extract containing active ingredients in Kami-untan-to. Phytomedicine. 1997
Yabe T. et al. Induction of NGF synthesis in astrocytes by onjisaponins of Polygala tenuifolia, constituents of kampo (Japanese herbal) medicine, Ninjin-yoei-to. Phytomedicine. 2003
Yao Y. et al. Anxiolytic and sedative-hypnotic activities of polygalasaponins from Polygala tenuifolia in mice. Pharm Biol. 2010
Yu J. et al. Sleep Induced By A Herbal Agent Polygala tenuifolia Versus That By Alprazolam: A Review With New Data On EEG And Sleep Duration. Neuropsychiatry (London) 2018
Zhang H. et al. Effects of tenuifolin extracted from radix polygalae on learning and memory: a behavioral and biochemical study on aged and amnesic mice. Phytomedicine. 2008
https://examine.com/supplements/polygala-tenuifolia

Dodaj komentarz