Witamina D to jedna z niezbędnych substancji dla organizmu człowieka. Jej działanie prozdrowotne jest bardzo dobrze udokumentowane. Bierze ona udział w wielu procesach fizjologicznych i pełni szereg ważnych funkcji, na przykład uczestnicząc w metabolizmie wapnia i kości zapobiega złamaniom u seniorów oraz krzywicy u dzieci. Odgrywa również rolę w procesach zapalnych i immunologicznych. W organizmie człowieka witamina D wytwarzana jest w komórkach skóry pod wpływem promieniowania UVB. Stan zapotrzebowania w witaminę D określa się na podstawie stężenia w surowicy krwi metabolitu witaminy D (kalcydiolu).

Wydawałoby się, że w krajach takich jak Hiszpania, gdzie ekspozycja na promieniowanie słoneczne jest duża, poziom witaminy D w organizmie człowieka powinien być odpowiednio wysoki. Jednak wyniki badania przeprowadzonego w latach 2018-2021 przez naukowczynię Dianę A. Díaz-Rizzolo świadczą o tym, że wśród populacji zamieszkującej obszar śródziemnomorski jej stężenie w surowicy krwi jest paradoksalnie niższe niż w populacji krajów Europy Północnej. Optymalne stężenie tej witaminy wynosi 30-50 ng/ml. Okazało się natomiast, że wśród populacji mieszkańców regionu śródziemnomorskiego suboptymalny poziom witaminy D (<30 ng/ml) dotyczy >75% (391 067 osób) mieszkańców, a tylko 45% z nich było suplementowało witaminę D (177 215 osób).

Ponadto badanie dostarczyło informacji o czynnikach mogących wpływać na to, że tamtejsza populacja ma niski poziom kalcydiolu. Jako przyczyny wskazano stosowanie produktów przeciwsłonecznych i niskie spożycie żywności bogatej w witaminę D. Naukowcy podkreślają również małą liczbę oznaczeń stężenia witaminy D wśród ludności (wykonuje się je u mniej niż 10% populacji). W związku z tym ludzie nawet nie wiedzą, że powinni przyjmować kalcydiol. Aktualne zalecenia wskazują na potrzebę wykonania badania poziomu witaminy D w przypadku grup ryzyka, obejmujących osoby w wieku podeszłym (>70 r.ż.), długotrwale unieruchomione, pacjentów onkologicznych, osoby z zaburzeniami wchłaniania ze strony przewodu pokarmowego i kobiety w ciąży. Niestety nie uwzględniają one młodych, zdrowych osób. Co ciekawe, wykazano występowanie największych niedoborów witaminy D w skrajnych grupach – najmłodszej (18-29 lat) przyjmującej suplementację i najstarszej bez suplementacji (>75 lat). W odniesieniu do płci, niedobór witaminy D występował częściej u kobiet niż u mężczyzn.

Ostatnim bardzo ważnym wnioskiem płynącym z badania jest potrzeba dostosowania aktualnych norm i zaleceń względem poziomu kalcydiolu w grupach ryzyka, tak aby zoptymalizować korzyści płynące z suplementacji i w przypadku stwierdzenia niedoboru zaproponować leczenie odpowiednio wysokimi dawkami witaminy D.

KS

Bibliografia:
Díaz-Rizzolo D. A., et al. Paradoxical suboptimal vitamin D levels in a Mediterranean area: a population-based study. Scientific Reports, 2022
Rusińska A., et al. Zasady suplementacji i leczenia witaminą D – nowelizacja 2018. Postępy Neonatologii, 2018

Dodaj komentarz