Podstawowe informacje

Nazwa polska:
bor

Nazwa angielska:
boron

Inne nazwy:
borium

Podstawowe korzyści

→ poprawa kondycji kości

→ wsparcie zdrowia stawów

→ regulacja poziomu testosteronu

→ regulacja aktywności estrogenów

→ wsparcie pracy mózgu

Spis treści:

1. Co to jest?
   1.1. Historia i pochodzenie
   1.2. Klasyfikacja
   1.3. Występowanie
2. Jak działa?
   2.1. Wpływ na układ nerwowy
        2.1.1. Skutki niedoboru
   2.2. Wpływ na układ kostny
        2.2.1. Wpływ na kości
        2.2.2. Wpływ na stawy
   2.3. Wpływ na gospodarkę hormonalną
        2.3.1. Testosteron
        2.3.2. Estrogen
3. Jak stosować?
   3.1. Dawkowanie
   3.2. Łączenie
   3.3. Niepożądane interakcje i skutki uboczne

 

1. Co to jest bor?

1.1. Historia i pochodzenie

Bor to pierwiastek chemiczny z grupy półmetali. W czystej formie został wyizolowany w 1808 roku. Dokonało tego jednocześnie trzech chemików: Humphry Davy, Joseph Louis Gay-Lussac i Louis Jacques Thénard. W naturze występuje jedynie w formie związków chemicznych. Jego głównym źródłem jest boraks (boran sodu), kernit, kolemanit i aszaryt. Boraks znany był i używany w Chinach już w 300 r. n.e. W XVII wieku stosowano go w europejskiej metalurgii jako topnik.

Bor jest pierwiastkiem niezbędnym dla funkcjonowania organizmów roślinnych i zwierzęcych. Jego rola w fizjologii człowieka jest słabo poznana, lecz naukowcy wciąż pracują nad dokładniejszym opisaniem znaczenia tego pierwiastka. Bor zawarty w pokarmie jest wchłaniany w jelitach niemal w całości. Jego niedobór może skutkować zaburzeniami rozwoju kości i gojenia się ran. Może też doprowadzić do dolegliwości takich jak osteoporoza lub krzywica.

 

1.2. Klasyfikacja

Bor należy do mikroelementów, jednak nie ustalono norm dla jego spożycia. Wiadomo, iż odgrywa istotną rolę w utrzymaniu dobrej kondycji kości.

 

1.3. Występowanie

Dobrymi źródłami pokarmowymi boru są:

  • awokado
  • cebula
  • cynamon
  • pietruszka
  • sok jabłkowy
  • wiśnie
  • sok winogronowy
  • brzoskwinie

 

2. Jak działa bor?

2.1. Wpływ na układ nerwowy

2.1.1. Skutki niedoboru

Wyniki badań naukowych pozwoliły udowodnić, że brak właściwej ilości boru w diecie skutkuje zmniejszeniem aktywności elektrycznej mózgu. U ludzi z niskim poziomem tego minerału zaobserwowano pogorszenie zdolności do koncentracji i skrócenie czasu, przez który byli oni w stanie utrzymać uwagę. Osłabieniu ulega także pamięć krótkotrwała, zręczność i koordynacja. Badacze przypuszczają, że bor może być zaangażowany w stabilizowanie struktury błony komórkowej neuronów.

 

2.2. Wpływ na układ kostny

2.2.1. Wpływ na kości

Bor odgrywa bardzo istotną rolę w procesie osteogenezy. Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych przeprowadził badanie, podczas którego kobiety po okresie menopauzy przez okres 119 dni otrzymywały dietę niskoboranową. Podczas dwóch 28-dniowych prób stosowały też suplementację boru w dawce 3 mg dziennie. Zaobserwowano, że przyjmowanie tego minerału zmniejszyło codzienne wydalanie wapnia. Udowodniono, że bor zmniejsza utratę wapnia z kości poprzez wpływ na produkcję i aktywność hormonów steroidowych, a także na wykorzystanie witaminy D. Testy przeprowadzone na modelu zwierzęcym potwierdziły, że niedobór tego minerału utrudnia gojenie się złamań. Badacze ustalili także, iż ber indukuje mineralizację osteoblastów (komórek kościotwórczych) poprzez regulację ekspresji genów związanych z tym procesem.

2.2.2. Wpływ na stawy

Udowodniono, że w tkance kostnej i w mazi stawowej osób z zapaleniem stawów zawartość boru jest mniejsza niż u osób zdrowych. Podczas badania pilotażowego suplementacja boru przyniosła korzyści pacjentom cierpiącym na tę dolegliwość, przy czym nie zaobserwowano niepożądanych efektów ubocznych.

 

2.3. Wpływ na gospodarkę hormonalną

2.3.1. Testosteron

Badanie przeprowadzone z udziałem grupy zdrowych mężczyzn wykazało, że tygodniowa suplementacja boru w dawce 6 mg dziennie spowodowała znaczny wzrost poziomu wolnego testosteronu. Jednak w innym badanie, w którym suplementację prowadzono przez okres 9 tygodni i zastosowano dawkę 2,5 mg boru, nie zaobserwowano istotnych różnic w stężeniu tego hormonu.

Suplementacja boru u kobiet po okresie menopauzy, które stosowały dietę ubogą w ten minerał, skutkowała znacznym podniesieniem poziomu testosteronu w surowicy krwi. Wzrost ten był większy wówczas, gdy dieta zawierała także niską zawartość magnezu, co sugeruje, że te dwa pierwiastki mogą wykazywać podobny mechanizm działania.

2.3.2. Estrogeny

U kobiet po okresie menopauzy, które stosowały dietę o obniżonej zawartości boru suplementacja tego minerału przyniosła efekt w postaci znacznego wzrostu poziomu estrogenów. Wyniki badań prowadzonych z udziałem mężczyzn nie są jednoznaczne: obserwowano zarówno spadek, jak i wzrost poziomu estrogenów.

Wykazano, że bor – oprócz bezpośredniego wpływu na poziom estrogenów – może zwiększać wrażliwość organizmu na ten hormon. Efekt ten wynika ze zdolności boru do wiązania i wzmacniania receptora estrogenowego beta.

 

3. Jak stosować bor?

3.1. Dawkowanie

Podczas badań naukowych efekty suplementacji obserwowano przy stosowaniu dawki 3 mg boru dziennie.

Nie należy przekraczać ilości 15-20 mg boru dziennie, gdyż dawka taka może być toksyczna i prowadzić nawet do śmierci.

 

3.2. Łączenie

W celu wsparcia mineralizacji kości bor można stosować łącznie z:

W celu regulacji poziomu hormonów płciowych można suplementować także:

 

3.3. Niepożądane interakcje i skutki uboczne

U niektórych osób suplementacja boru, szczególnie w większych dawkach, może powodować wystąpienie efektów ubocznych takich jak:

  • zapalenie i łuszczenie się skóry
  • drażliwość
  • drżenie
  • drgawki
  • osłabienie
  • ból głowy
  • obniżenie nastroju wraz z objawami depresji
  • biegunka
  • wymioty

Bromu nie powinny suplementować osoby:

  • w ciąży i karmiące piersią – brak danych dotyczących bezpieczeństwa
  • z hormonowrażliwymi stanami chorobowymi, takimi jak: rak piersi, rak macicy, rak jajnika, endometrioza, mięśniaki macicy – brom może spowodować pogorszenie stanu zdrowia
  • cierpiące na dolegliwości nerkowe – brom może dodatkowo obciążyć nerki
Bibliografia:
Devirian T.A., Volpe S.L. The physiological effects of dietary boron. Crit Rev Food Sci Nutr. 2003
Eichstaedt I. Księga pierwiastków. Warszawa, Wiedza Powszechna, 1973
Ferrando A.A., Green N.R. The effect of boron supplementation on lean body mass, plasma testosterone levels, and strength in male bodybuilders. Int J Sport Nutr. 1993
Gorustovich A.A. et al. A histomorphometric study of alveolar bone modelling and remodeling in mice fed a boron-deficient diet. Arch Oral Biol. 2008
Hunt C.D., Shuler T.R., Mullen L.M. Concentration of boron and other elements in human foods and personal-care products. J Am Diet Assoc. 1991
Institute of Medicine (US) Panel on Micronutrients. Dietary Reference Intakes for Vitamin A, Vitamin K, Arsenic, Boron, Chromium, Copper, Iodine, Iron, Manganese, Molybdenum, Nickel, Silicon, Vanadium, and Zinc. Washington (DC): National Academies Press (US); 2001
Lee I.P., Sherins R.J., Dixon R.L. Evidence for induction of germinal aplasia in male rats by environmental exposure to boron. Toxicol Appl Pharmacol. 1978
Naghii M.R. et al. Comparative effects of daily and weekly boron supplementation on plasma steroid hormones and proinflammatory cytokines. J Trace Elem Med Biol. 2011
Naghii M.R., Samman S. The effect of boron supplementation on its urinary excretion and selected cardiovascular risk factors in healthy male subjects. Biol Trace Elem Res. 1997
Naghii M.R., Samman S. The role of boron in nutrition and metabolism. Prog Food Nutr Sci. 1993
Newnham R.E. Essentiality of boron for healthy bones and joints. Environ Health Perspect. 1994
Nielsen F.H. Ultratrace elements in nutrition: Current knowledge and speculation. The Journal of Trace Elements in Experimental Medicine 1998
Nielsen F.H. et al. Boron and fish oil have different beneficial effects on strength and trabecular microarchitecture of bone. J Trace Elem Med Biol. 2009
Nielsen F.H. et al. Effect of dietary boron on mineral, estrogen, and testosterone metabolism in postmenopausal women. FASEB J. 1987
Penland J.G. Dietary boron, brain function, and cognitive performance. Environ Health Perspect. 1994
Penland J.G. Quantitative analysis of EEG effects following experimental marginal magnesium and boron deprivation. Magnes Res. 1995
Pizzorno L.Nothing Boring About Boron. Integr Med (Encinitas). 2015
Travers R.L., Rennie G.C., Newnham R.E. Boron and Arthritis: The Results of a Double-blind Pilot Study. Journal of Nutritional Medicine 1990
Trumbo P. et al. Dietary reference intakes: vitamin A, vitamin K, arsenic, boron, chromium, copper, iodine, iron, manganese, molybdenum, nickel, silicon, vanadium, and zinc. J Am Diet Assoc. 2001
https://examine.com/supplements/boron
https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Boron
https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-894/boron

Dodaj komentarz