...

Ważne, żeby wcześnie wykryć

Schizofrenia i choroba afektywna dwubiegunowa to choroby, przy których niejednokrotnie mija kilkanaście lat między pojawieniem się pierwszych objawów a postawieniem właściwej diagnozy. Naukowcy poszukują sposobów na szybsze i skuteczniejsze wykrywanie tych chorób.

W najnowszym numerze czasopisma Światowego Towarzystwa Psychiatrycznego World Psychiatry opublikowano badanie autorstwa naukowców z University College Dublin, które dotyczyło ryzyka rozwoju schizofrenii oraz choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD). Wykazano, że około 50% osób, które korzystały w okresie dzieciństwa z pomocy specjalistów zdrowia psychicznego doświadczyło w późniejszych latach epizodów tych zaburzeń. Ryzyko psychozy dla osób w wieku 28 lat, które nigdy nie korzystały z tej opieki wyniosło 1,8%, natomiast najwyższy procent obejmował pacjentów przyjętych do stacjonarnego ośrodka psychiatrycznego dla młodzieży – aż 37%. Autorzy wskazują na rolę elektronicznych systemów rejestracji służby zdrowia, które stanowią pokaźną bazę danych umożliwiającą przeprowadzanie szczegółowych analiz epidemiologicznych. Stwarza to okazję do podjęcia interwencji terapeutycznej na możliwie najwcześniejszym etapie i odpowiednią profilaktykę.

Ważnym problemem w podejmowaniu wczesnej interwencji terapeutycznej jest długi czas od pojawienia się pierwszych objawów do postawienia stosownej diagnozy medycznej. W przypadku ChAD i zaburzeń schizoafektywnych (łączących w sobie objawy schizofrenii i ChAD) zazwyczaj symptomy rozwijają się w wieku 17 lat a diagnoza, nie zawsze ostateczna, stawiana jest w wieku 30 lat. Ponadto okres od pierwszych symptomów do poszukiwania przez chorego pomocy również powinien być wzięty pod uwagę. Całość może średnio trwać niemal 13 lat.

W praktyce klinicznej pacjenci ze schizofrenią o wczesnym początku rokują gorzej i są bardziej narażeni na postać przewlekłą choroby. Niektórzy autorzy wyróżniają postać „rozwojową” schizofrenii, która ma swój początek przed 20 rokiem życia. W takiej sytuacji zwraca się uwagę na czynniki prenatalne i genetyczne, szczególnie hipoksję (niedotlenienie) płodową, spożywanie napojów alkoholowych przez matkę w czasie ciąży lub historię chorób psychicznych w rodzinie. Uzupełnienie wskaźników epidemiologicznych o zidentyfikowane już czynniki ryzyka rozwoju psychozy może w istotnym stopniu zwiększyć wczesną detekcję i interwencję.

Nie jest obecnie możliwe diagnozowanie schizofrenii i ChAD przy pomocy neuroobrazowania (tomografii komputerowej, funkcjonalnego rezonansu magnetycznego), szczególnie w celu profilaktyki. Dane na ten temat nie są usystematyzowane, ponadto obserwuje się duże zróżnicowanie w zakresie zmian mózgowych w tych grupach. Warte uwagi jest poszerzenie układu komorowego (związane z gorszymi prognozami leczenia) oraz zaburzenie dynamiki kory czołowej (w szczególności grzbietowo-bocznej i przyśrodkowej). Stale podejmowane są próby systematyzacji i wyjaśniania tych nieprawidłowości. Powstaje w tym celu nowa klasyfikacja zaburzeń psychicznych – Research Domain Criteria (RDoC). Wczesne wykrywanie ChAD i schizofrenii przy użyciu specyficznych dla nich biomarkerów mogłoby być bardziej obiektywne.

Bibliografia
  1. Amann B.L., Canales-Rodriguez E.J., Madre M. i wsp. (2016) Brain structural changes in schizoaffective disorder compared to schizophrenia and bipolar disorder. Acta Psychiatrica Scandinavica, 133: 23-33.
  2. Berk M., Dodd S., Callaly P. i wsp. (2007) History of illness prior to a diagnosis of bipolar disorder or schizoaffective disorder. Journal of Affective Disorders, 103: 181-186
  3. Rabe-Jabłońska J., Kotlicka-Antczak M. (2001) Teorie etiopatogenetyczne schizofrenii. W: M. Jarema (red.) Pierwszy epizod schizofrenii (s. 9-37). Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii.
  4. van Erp T.G.M., Saleh P.A., Rosso I.M. i wsp. (2002) Contributions of genetic risk and fetal hypoxia to hippocampal volume in patients with schizophrenia or schizoaffective disorder, their unaffected siblings, and healthy unrelated volunteers. American Journal of Psychiatry, 159: 1514-1520.
Udostępnij:
Facebook
Twitter
LinkedIn

Ostatnie wpisy:

Podziel się opinią!

polecane wpisy:

Dzieci powinny czytać

W młodym wieku zachodzą kluczowe procesy plastyczności neuronalnej, które są istotne dla rozwoju mózgu. Dlatego warto wspierać u dzieci zachowania kształtujące ich rozwój, ponieważ mogą okazać się korzystne w dorosłym życiu. Przykładem takiego zachowania jest czytanie książek, czyli jedna z...

Kondycja wątroby a funkcje poznawcze

Przewlekłe choroby wątroby są coraz to bardziej powszechne w społeczeństwie. W ich przebiegu obserwuje się postępujące zmiany polegające na stopniowym zastępowaniu prawidłowego miąższu wątroby tkanką włóknistą, co prowadzi do zaburzeń struktury i funkcji tego narządu. Coraz więcej doniesień naukowych wskazuje,...

Jak białka pomagają spać

Sen pojawił się na wczesnym etapie ewolucji zwierząt i pełni podobną funkcję u wielu gatunków. Zarówno jego długość, jak i jakość jest ważna dla zachowania zdrowia. Jakość snu określana jest m.in. na podstawie częstotliwości i ilości wybudzeń w ciągu nocy....

Archiwum: