...

Ryboflawina | Witamina B2

Ryboflawina to przedstawiciel rozpuszczalnych w wodzie witamin z grupy B. W organizmie pełni ona wiele ważnych funkcji, gdyż bierze udział w przemianach biochemicznych prowadzących do aktywacji pozostałych witamin. Niedobór ryboflawiny objawia się przede wszystkim w pogarszającym się wzroku, problemach ze snem czy zawrotach głowy.

Ciekawostka:

Nazwa "ryboflawina" pochodzi od rybitolu - związku, który stanowi składnik witaminy B2 - oraz flawiny - pierścieniowej grupy, która odpowiedzialna jest za żółty kolor utlenionej cząsteczki tej witaminy (w łacinie "flavus" oznacza "żółty").

Spis treści:

1. Co to jest Ryboflawina | Witamina B2?

1.1. Historia i pochodzenie

Ryboflawina to rozpuszczalny w wodzie związek organiczny z grupy witamin. Pełni wiele bardzo ważnych funkcji w przemianach biochemicznych, zwłaszcza w enzymatycznych, które prowadzą do aktywacji pozostałych witamin. W roku 1915 amerykański biochemik – Elmer Verner McCollum – odkrył ważny składnik obecny w pożywieniu i nazwał go witaminą B. Sukcesywnie prowadzone badania nad tą substancją doprowadziły naukowca 5 lat później do wniosku, że składa się ona przynajmniej z dwóch składników: pierwszy był wrażliwy na podgrzewanie (witamina B1), drugi natomiast był stabilny nawet w podniesionej temperaturze (witamina B2). W roku 1933 kolejny uczony, amerykański dietetyk Paul Gyorgy wyizolował oba składniki. Rok później biochemik Richard Kuhn określił strukturę witaminy B2 oraz przeprowadził jej pierwszą syntezę.

Witamina B2 klasyfikowana jest jako flawina (łac. flavus oznacza żółty). Nazwa ta odnosi się do szybkiej zmiany koloru na żółty w obecności tlenu. Początkowo była ona określana jako ovoflawina (łac. ovo oznacza jajko), ponieważ uważano, że jej podstawowym źródłem są jajka. Z czasem, gdy odkryto, że jest to pochodna rybozy obecnej w cukrach zmieniono jej nazwę i ostatecznie powstała ryboflawina.

Najbogatszym źródłem witaminy B2 jest ekstrakt drożdżowy. Znaleźć ją można również w produktach mlecznych oraz w warzywach liściastych i podrobach. Ponadto w dużych ilościach obecna jest w nierafinowanych ziarnach zbóż – podczas rafinacji większość witaminy B2 jest usuwana, gdyż jej największa ilość skoncentrowana jest w zewnętrznych warstwach ziarna. Dostarczana z pożywieniem witamina ta jest wchłaniana w górnym odcinku jelita cienkiego przy udziale soli żółciowych. Wyniki wielu badań sugerują ponadto, że wchłanianie, metabolizm oraz wydalanie ryboflawiny kontrolowane są przez hormony tarczycy. W związku z tym jej niedobór przy zrównoważonej diecie jest najczęściej wynikiem nieprawidłowego funkcjonowania tego narządu.

Witamina B2 rozpuszczalna jest w wodzie, dlatego nie może być magazynowana w organizmie. Jej nadmiar jest stale usuwany głównie z moczem, a w mniejszych ilościach również z potem i żółcią. Bardzo ważne jest więc jej codzienne przyjmowanie z pokarmem bądź suplementacja. Na jej niedobór narażone są głównie osoby z problemem alkoholowym, kobiety w ciąży, osoby starsze oraz diabetycy. Gdy ilość witaminy w organizmie jest niewystarczająca pojawiają się owrzodzenia i pęknięcia w okolicach warg, zmiany oraz zapalenia śluzówki nosa i jamy ustnej. Czasami pogarsza się wzrok, występują problemy ze snem, zawroty głowy oraz światłowstręt.

1.2. Klasyfikacja

Ryboflawina jest niezbędna do prawidłowego metabolizmu białek, tłuszczów i węglowodanów. Biologicznie aktywną postacią tej witaminy jest flawina związana z białkami. Jest to prekursor bardzo ważnych koenzymów: mononukleotydu flawinowego (FMN) oraz dinukleotydu flawinoadeninowego (FAD). Ponadto jest ważnym kofaktorem uczestniczącym w syntezie ATP, który jest z kolei głównym źródłem energii. Odnotowano również jej udział w produkcji neurotransmiterów, a tym samym także w neurotransmisji. Odpowiedni poziom witaminy B2 jest więc niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Odgrywa także ważną rolę w procesie widzenia. Łącznie z witaminą A ma zasadnicze znaczenie dla utrzymania dobrej kondycji śluzówki przewodu pokarmowego, dróg oddechowych, nabłonka naczyń krwionośnych oraz skóry.

1.3. Występowanie

Źródeł witaminy B2 jest wiele, jednakże do najważniejszych należą produkty pochodzenia zwierzęcego, przede wszystkim wątróbka oraz dziczyzna. Ponadto w dużych ilościach występuje w rybach (głównie w makreli i łososiu) oraz w małżach. Znaleźć ją można także w jajach i tłustych serach twarogowych. Istnieje również wiele roślinnych źródeł ryboflawiny: kasza jaglana, rośliny strączkowe, nać i seler naciowy oraz migdały. Gdy zapotrzebowanie na ryboflawinę jest duże, warto także zamienić białe pieczywo na pełnoziarniste.

2. Jak działa Ryboflawina | Witamina B2?

2.1. Układ nerwowy

Wykazano, że ryboflawina odgrywa bardzo ważną rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego. Uczestniczy ona bowiem w syntezie neuroprzekaźników, a tym samym reguluje gospodarkę biochemiczną mózgu oraz usprawnia proces neurotransmisji. Suplementacja ryboflawiny skutkuje przede wszystkim zwiększoną produkcją serotoniny, acetylocholiny i noradrenaliny. Ponadto wyniki niezależnych badań sugerują, że witamina B2 jest składnikiem enzymów regulujących pracę układu nerwowego.

2.1.1. Depresja

Jak donoszą wyniki badań u osób cierpiących z powodu depresji bardzo często pojawia się deficyt witaminy B2. Jej podawanie w tym przypadku skutkuje częściową redukcją objawów. W jednym z badań przeprowadzonym przez japońskich naukowców wykazano również, że zwiększenie ilości spożywanej witaminy B2 sprzyja niwelowaniu symptomów depresji głównie u kobiet, podczas gdy ma minimalne działanie w przypadku mężczyzn. Jak się później okazało suplementacja ryboflawiny czasami pomaga również zapobiegać depresji poporodowej.

2.1.2. Migrena

Wyniki uzyskane w 11 niezależnych próbach klinicznych sugerują, że regularne przyjmowanie witaminy B2 może powstrzymywać ataki migreny u dorosłych. Efektu takiego nie obserwuje się jednak u dzieci.

W jednym z badań uczestników cierpiących z powodu częstego bólu głowy podzielono na dwie grupy. Osobom z pierwszej podawano dziennie 400 mg ryboflawiny, podczas gdy w drugiej grupie stosowano placebo. Po miesiącu odnotowano 60% spadek częstotliwości ataków migrenowych u osób przyjmujących witaminę B2. W grupie kontrolnej tylko 15% uczestników zgłosiło podobny efekt.

Do takiego samego wniosku doszli naukowcy z Centrum Medycznego Szpitala Dziecięcego w Cincinnati w stanie Ohio, USA. Na podstawie przeprowadzonych badań dowiedli oni, że osoby, u których często pojawia się migrena występuje deficyt witaminy B2. Również w tym przypadku suplementacja ryboflawiny pozwoliła na redukcję częstotliwości napadów bólu. Pacjenci zgłaszali ponadto poprawę jakości życia.

2.1.3. Wzrok

Witamina B2 jest substancją niezbędna w przebiegu procesów utleniania, w związku z czym odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu narządu wzroku. Ze względu na fakt, iż ryboflawina jest zaangażowana w transport tlenu do gałek ocznych jej odpowiednie stężenie gwarantuje ostre widzenie. Jest ona witaminą niezbędną szczególnie w przypadku osób starszych, u których zwiększa się ryzyko zachorowania na zaćmę. Profilaktyka tego schorzenia, a także terapia wspomagająca pozwalająca na spowolnienie postępu choroby polegają właśnie na suplementowaniu witaminy B2 w wysokich dawkach.

2.2. Układ krwionośny

Witamina B2 jest niezbędna w procesie produkcji hemoglobiny, która jest najważniejszym składnikiem czerwonych krwinek, odpowiadającym za transport tlenu po całym organizmie. Oznacza to, że ryboflawina jest kluczowa dla prawidłowego funkcjonowania układu krążenia. Wykazano także, że witamina ta jest bardzo ważna w pracy nabłonka wyściełającego naczynia krwionośne oraz tego występującego w mięśniu sercowym. Bierze również udział w regulacji ciśnienia krwi.

2.3. Wątroba

Wykazano, że suplementacja ryboflawiny jest skutecznym sposobem ochrony wątroby przed działaniem szkodliwego CCl4 oraz innych toksycznych substancji chemicznych.

W jednym z badań udowodniono również, że witamina B2 niweluje negatywne zmiany w wątrobie u myszy u których doszło do uszkodzenia tego narządu. Jak wynika z przeprowadzonych prób klinicznych suplementacja w tym przypadku wpływa korzystnie na przywróceniu prawidłowego krążenia krwi (reperfuzja) oraz ograniczeniu skutków niedokrwienia wątroby. Wynika to głównie z wpływu witaminy na funkcjonowanie nabłonka naczyń krwionośnych oraz na regulację ciśnienia krwi.

2.4. Metabolizm

Ryboflawina uczestniczy w metabolizmie tłuszczów, białek i węglowodanów. Odpowiada również za przekształcenie aminokwasów w pozostałe składniki odżywcze, co ma kluczowe znaczenie w procesie magazynowania energii w organizmie człowieka.

Suplementację powinni stosować głównie ludzie, u których pojawia się problem z utrzymaniem prawidłowej masy ciała, gdyż witamina ta reguluje tempo przemian metabolicznych. Wykazano, że jest ona także niezbędna do właściwego wykorzystywania energii pochodzącej z pożywienia. Tym samym jest to czynnik napędzający pracę całego organizmu.

3. Jak stosować Ryboflawina | Witamina B2?

Nie masz dostępu do tych treści

Wygląda na to, że nie masz rangi Czytelnik,
aby ją otrzymać zaloguj się klikając na przycisk poniżej.

Nie masz jeszcze konta? Dołącz do nas!

Bibliografia

  1. Nebbioso M, et al. Treatment of glaucomatous patients by means of food supplement to reduce the ocular discomfort: a double blind randomized trial Eur Rev Med Pharmacol Sci., 2013
  2. Northrop-Clewes CA, Thurnham DI. The discovery and characterization of riboflavin. Ann Nutr Metab., 2013
  3. Dreher ML1, Davenport AJ. Hass avocado composition and potential health effects. Crit Rev Food Sci Nutr., 2013
  4. Koop J1, et al. Determination of free and bound riboflavin in cow’s milk using a novel flavin-binding protein. Food Chem., 2014
  5. Sheraz MA, et al. Photo, thermal and chemical degradation of riboflavin. Beilstein J Org Chem., 2014
  6. Choe E, Huang R, Min DB. Chemical Reactions and Stability of Riboflavin in Foods. J Food Sci., 2005
  7. Astanov S, et al. Spectroscopic study of photo and thermal destruction of riboflavin. J Mol Struct., 2014
  8. Nisha P, Singhal RS, Pandit AB. A study on degradation kinetics of riboflavin in green gram whole (Vigna radiata L.). Food Chem., 2005
  9. Dias DA1, et al. The role of light, temperature and wine bottle colour on pigment enhancement in white wine. Food Chem., 2012
  10. Ahmad I1, et al. Correction for irrelevant absorption in multicomponent spectrophotometric assay of riboflavin, formylmethylflavin, and degradation products: kinetic applications. AAPS PharmSciTech, 2013
  11. Ahmad I1, et al. Effect of divalent anions on photodegradation kinetics and pathways of riboflavin in aqueous solution. Int J Pharm., 2010
  12. Sue-Chu M1, Kristensen S, Tønnesen HH.Influence of lag-time between light exposure and color evaluation of riboflavin in the solid state. Pharmazie., 2008
  13. Sue-Chu M1, Kristensen S, Tønnesen HH. Photoinduced color changes in two different qualities of riboflavin in the solid state and in various tablet formulations photoreactivity of biologically active compounds. XX. Pharmazie., 2009
  14. Habib MJ1, Asker AF. Photostabilization of riboflavin by incorporation into liposomes. J Parenter Sci Technol., 1991
  15. Loukas YL. A Plackett-Burnam screening design directs the efficient formulation of multicomponent DRV liposomes. J Pharm Biomed Anal., 2001
  16. Powers HJ, Riboflavin (vitamin B-2) and health. Am J Clin Nutr, 2003
  17. Mansoorabadi SO1, Thibodeaux CJ, Liu HW. The diverse roles of flavin coenzymes–nature’s most versatile thespians. J Org Chem., 2007
  18. De Colibus L1 Mattevi A. New frontiers in structural flavoenzymology. Curr Opin Struct Biol., 2006
  19. Joosten V1, van Berkel WJ. Flavoenzymes. Curr Opin Chem Biol. , 2007
  20. Macheroux P1, Kappes B, Ealick SE. Flavogenomics–a genomic and structural view of flavin-dependent proteins. FEBS J. , 2011
  21. Yamada Y1, Merrill AH Jr, McCormick DB. Probable reaction mechanisms of flavokinase and FAD synthetase from rat liver. Arch Biochem Biophys., 1990
  22. McCormick DB1, et al. Purification and properties of FAD synthetase from liver. Methods Enzymol., 1997
  23. Oka M, McCormick DB. Complete purification and general characterization of FAD synthetase from rat liver. J Biol Chem., 1987
  24. Barile M1, et al. The riboflavin/FAD cycle in rat liver mitochondria Eur J Biochem., 2001
  25. Barile M1, et al. Flavin adenine dinucleotide synthesis in isolated rat liver mitochondria caused by imported flavin mononucleotide. Arch Biochem Biophys., 1993
  26. Wu M1, et al. Cloning and characterization of FAD1, the structural gene for flavin adenine dinucleotide synthetase of Saccharomyces cerevisiae. Mol Cell Biol., 1995
  27. Hino S1, et al. FAD-dependent lysine-specific demethylase-1 regulates cellular energy expenditure. Nat Commun., 2002
  28. Giancaspero TA1, et al. FAD synthesis and degradation in the nucleus create a local flavin cofactor pool. J Biol Chem., 2013
  29. Lin J1, et al. Specific electron transport chain abnormalities in amyotrophic lateral sclerosis. J Neurol., 2009
Ryboflawina Witamina B2
nazewnictwo
Nazwa polska: ryboflawina
Nazwa angielska: riboflavin
Nr CAS: 83-88-5
Inne nazwy: witamina B2, witamina G
Podstawowe korzyści
wspieranie pracy układu nerwowego
działanie przeciwdepresyjne
poprawa wzroku
regulacja pracy układu krwionośnego
kontrola masy ciała