Podstawowe informacje

Nazwa polska:
buzdyganek naziemny

Nazwa łacińska:
Tribulus terrestris

Inne nazwy:
buzdyganek ziemny, Puncture Vine, Caltrop, Yellow Vine, Goat head, Mexican Sand-burr, Bullhead, Gokshura, Devil’s Thorn

Podstawowe korzyści

→ wzmocnienie organizmu

→ poprawa libido

→ wzrost masy mięśniowe

→ kontrola ciśnienia krwi

→ działanie antydepresyjne

 

Spis treści

 1. Co to jest?
    1.1. Historia i pochodzenie
    1.2. Klasyfikacja
    1.3. Skład
 2. Jak działa?
    2.1. Układ nerwowy
         2.1.1. Depresja
         2.1.2. Środek znieczulający
    2.2. Układ krwionośny
         2.2.1. Serce
         2.2.2. Ciśnienie krwi
         2.2.3. Miażdżyca
    2.3. Układ hormonalny
         2.3.1. Testosteron
 3. Jak stosować?
    3.1. Dawkowanie 
    3.2. Łączenie
    3.3. Przeciwwskazania

 

1. Co to jest Tribulus terrestris?

1.1. Historia i pochodzenie

Buzdyganek naziemny pochodzi z południowych obszarów Azji – z Indii, Chin, Japonii oraz Korei. Uprawiany jest także na Saharze, w południowej części Europy i w ciepłych rejonach Ameryki. Buzdyganek to roślina wieloletnia posiadająca żółte kwiaty. Preferuje miejsca suche i ciepłe. Do celów leczniczych wykorzystuje się głównie owoce. Są one małe, zielone i posiadają grube kolce. Czasami używa się także korzeni.

Od tysiącleci T. terrestris jest wykorzystywany w tradycyjnej medycynie chińskiej i ajurwedyjskiej głównie jako suplement diety o działaniu wzmacniającym, moczopędnym oraz jako silny afrodyzjak. W Europie stosowano go w celu obniżenia ciśnienia krwi, leczenia bólów głowy, zaburzeń nerwowych, zaparć oraz stymulacji centralnego systemu nerwowego. Współczesne badania naukowe potwierdziły dużą część obserwacji i intuicji zielarzy sprzed wieków

Buzdyganek został popularnym suplementem diety w latach 90. XX wieku. W tamtych czasach bułgarska reprezentacja w podnoszeniu ciężarów zdobyła na Igrzyskach Olimpijskich w Seulu 6 medali (4 złote). Wygrane te stały się głównym tematem zachodnich pras. Dziennikarze próbowali ustalić w jaki sposób zawodnikom z Bułgarii udało się osiągnąć takie wyniki. W końcu sportowcy zdradzili swój sekret: suplementowali buzdyganek, czyli roślinę, która znacznie podnosi poziom hormonów anabolicznych (głównie testosteronu), a tym samym polepsza kondycję fizyczną oraz zwiększa wytrzymałość.

Gdy informacja ta została upubliczniona, Tribulus terrestris został gwiazdą wśród suplementów. Ówcześni kulturyści byli przekonani, że przyjmowanie preparatów opartych na tej roślinie pozwoli im upodobnić się do Schwarzeneggera. Grupą docelową okazali się także mężczyźni borykający się z problemami natury seksualnej. Wzrost testosteronu skutkował poprawą libido.

 

1.2. Skład

Najważniejszymi substancjami aktywnymi w buzdyganku naziemnym są saponiny. Związki te stymulują hormon luteinizujący, który odpowiada za produkcję testosteronu. Jest on nazywany hormonem męskości. W efekcie suplementacja tej rośliny podnosi sprawność seksualną (funkcja prolibidalna). Wzrost testosteronu prowadzi także do >przyrostu masy mięśniowej oraz do poprawy kondycji fizycznej. Tribulus wykazuje również działanie kardioprotekcyjne i stymuluje ciśnienie krwi. Często także zaliczany jest do grupy roślin o właściwościach adaptogennych – działa antystresowo i antydepresyjnie.

 

1.3. Klasyfikacja

Najważniejszymi składnikami aktywnymi obecnymi w buzdyganku są saponiny sterydowe, do których należą: trybulozyna, trybulozyd, teresterozyd, F-gitonina, dioscyna, terestrozyny A-E, F-K, a także diosgenina, diosgina, gitogenina, herman, hermin, hecogenin, protodioscyna oraz ruskogenina. Ponadto ziele buzdyganek zawiera flawonoidy (astragalina, kemferol, rutyna, kwercetyna) i fitosterole (kampesterol, daukosterol, stigmasterol, ꞵ-sitosterol). Znaleźć tu można również fenolokwasy (kwas chlorogenowy), aminokwasy (kwas glutaminowy i asparaginowy), lignamidy,, alkaloidy, witamina C, cukry, tłuszcze, włókno, żelazo, szczawiany, potas, białko i wapń.

 

2. Jak działa Tribulus terrestris?

2.1. Układ nerwowy

2.1.1. Depresja

Zawarte w Tribulus terrestris składniki aktywne wykazują działanie antydepresyjne. Potwierdzają to badania na szczurach, które stymulowano różnymi czynnikami stresowymi. W związku z tym roślinę często określa się jako środek o właściwościach adaptogennych. Jednak aby uzyskać taki efekt, wymagana jest dość duża dawka rzędu 750 mg/kg masy ciała.

 

2.1.2. Środek znieczulający

Przeprowadzono eksperyment na myszach, polegający na mierzeniu poziomu odczuwanego bólu przez osobniki stymulowane czynnikami chemicznymi oraz termicznymi. Myszy podzielono na 3 grupy: placebo, grupa, której podawano morfinę i ta przyjmująca Tribulus. Najmniejszą reakcję na ból obserwowano u osobników z trzeciej grupy. W związku z tym buzdyganek wydaje się być skutecznym lekiem znieczulającym. Potrzeba jednakże kolejnych badań, aby potwierdzić, że jego działanie jest na pewno silniejsze niż leków referencyjnych. Nie poznano także dokładnego mechanizmu działania w tym przypadku. Pewne jest natomiast to, że składniki aktywne Tribulus nie oddziałują na receptory opioidowe.

 

2.2. Układ krwionośny

2.2.1. Serce

Zawarte w buzdyganku saponiny (głównie trybulozyna) obniżają ryzyko wystąpienia zawału serca w przypadku niedokrwienia i reperfuzji. Ten związek aktywny pobudza działanie białkowej kinazy Cε, a dzięki temu może chronić komórki sercowe przed ich apoptozą.

 

2.2.2. Ciśnienie krwi

Substancje aktywne obecne w buzdyganku wpływają na regulację ciśnienia krwi. Działają jako inhibitor acetylocholinesterazy, czyli enzymu katalizującego rozkład acetylocholiny i dzięki temu obniżają ciśnienie krwi. Redukcja ciśnienia jest także spowodowana tym, że Tribulus działa jako diuretyk. Spadek ten jest więc spowodowany wzrostem produkcji moczu.

U ludzi z nadciśnieniem otrzymujących 3 g owoców dziennie lub ich ekstrakt wodny przez cztery tygodnie zauważono znaczną redukcję częstości akcji serca.

 

2.2.3. Miażdżyca

Czterotygodniowa suplementacja Tribulusa w dawce 3 g owoców dziennie prowadzi do ok. 10% redukcji poziomu cholesterolu. Oznacza to, że stosowanie buzdyganka eliminuje ryzyko powstania miażdżycy.

 

2.3. Układ hormonalny

2.3.1. Testosteron

Saponiny obecne w buzdyganku naziemnym wpływają na zwiększenie poziomu testosteronu, czyli hormonu odpowiedzialnego m.in. za wzrost mięśni i ich siłę. W celu potwierdzenia tego faktu przeprowadzono w 1985 roku eksperyment. Podjęli się go naukowcy z grupy badawczej dr Milanova z Bułgarii. W doświadczeniu uczestniczyło 8 mężczyzn oraz 8 kobiet. Podawano im 40% wyciąg z buzdyganka w ilości 200 ml 3 razy dziennie. W grupie osób, w której poziom testosteronu początkowo był znacznie niższy niż przeciętnie (kobiety) zaobserwowano jego gwałtowny wzrost. Natomiast u osób, których poziom testosteronu znajdował się na normalnym poziomie (zdrowi mężczyźni) nie zaobserwowano znaczących zmian.

Oznacza to, że stosowanie buzdyganka ma sens w przypadku osób cierpiących na zespół niedoboru testosteronu (TDS; Testosterone Deficiency Syndrom). W sytuacji takiej mężczyźni mają obniżone libido, a także zauważają dość częste problemy podczas wzwodu. Pojawiają się także zachowania agresywne związane zarówno ze sferą fizyczną, jak i werbalną. Pomimo wykonywanych ćwiczeń, przy niedoborze tego hormonu, obserwuje się zaledwie znikomy przyrost masy mięśniowej. Zastosowanie buzdyganka niweluje większość oznak choroby TDS.

 

3. Jak stosować Tribulus terrestris?

3.1. Dawkowanie

Surowcem leczniczym są głównie owoce buzdyganka. Zawierają one większość substancji aktywnych tej rośliny. Najlepsze efekty uzyskuje się spożywając całe owoce, bądź też wyprodukowany z nich proszek. Zalecana dawka to 85-250 mg trzy razy dziennie. Dobrze jest przyjmować suplementy wraz z posiłkiem.
Czasami z owoców można przyrządzić herbatę. W tym celu 5-6 g suszu gotuje się w 500 ml wody na małym ogniu przez kilka minut. Należy pić 100 ml naparu 2 do 3 razy dziennie.

 

3.2. Łączenie

  • pieprzyca peruwiańska (Lepidium meyenii) – poprawa libido, zwiększenie siły i wytrzymałości, silny afrodyzjak;
  • żeń-szeń (Panax Ginseng) – stabilizacja nerwowa, zwiększenie siły oraz wytrzymałości, poprawa libido;
  • witania ospała (Ashwagandha) – redukcja stresu, wzmocnienie snu, poprawa libido;
  • różeniec górski (Rhodiola rosea) – poprawa kondycji fizycznej, stabilizacja nerwowa;
  • guarana (Paullinia cupana) – stymulacja funkcjonowania układu nerwowego, poprawa nastroju oraz zwiększenie energii;
  • spirulina (Spirulina) – połączenie polecane szczególnie dla sportowców – poprawa kondycji fizycznej

Ponadto Tribulus wchodzi w interakcje z lekami nasercowymi oraz podnoszącymi ciśnienie krwi, nasilając ich działanie. Do leków tych należą: beta-blokery, digoksyna, blokery kanału wapniowego i diuretyki.

 

3.3. Przeciwwskazania

Doświadczenia na zwierzętach laboratoryjnych dowodzą, że stosowanie buzdyganka może prowadzić do zaburzeń w rozwoju płodu. Nie zaleca się więc jego suplementacji przez kobiety w ciąży. Nie powinny go przyjmować także kobiety karmiące piersią, ponieważ nie zbadano jego działania w tym przypadku. Istnieją jednak podejrzenia, że składniki aktywne zawarte w Tribulus obniżają laktację.

Ważne jest również to,, że eksperymenty potwierdzają niekorzystny wpływ buzdyganka na rozwój prostaty. Nie powinien być więc stosowany przez mężczyzn, u których istnieje potencjalne ryzyko wystąpienia tej choroby.

Ostrożność muszą zachować również osoby cierpiące z powodu zapalenia żołądka, wrzodów lub innych chorób układu pokarmowego oraz wątroby, gdyż Tribulus terrestris może powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

 

Bibliografia:
http://www.webmd.com/vitamins-supplements/ingredientmono-39-tribulus.aspx?
activeingredientid=39&activeingredientname=tribulus
https://examine.com/supplements/tribulus-terrestris/
http://en.mr-ginseng.com/tribulus-terrestris/

Dodaj komentarz