Podstawowe informacje

Nazwa polska:
L-DOPA

Nazwa angielska:
L-DOPA

Inne nazwy:
lewodopa, L-3, 4-dihydroksyfenylalanina

Podstawowe korzyści

→ zwiększenie wytwarzania testosteronu

→ podniesienie libido

→ poprawa funkcji seksualnych

→ zwiększenie wytwarzania hormonu wzrostu

→ obniżenie wytwarzania kortyzolu

 

Spis treści

1. Co to jest?
   1.1. Historia i pochodzenie
   1.2. Klasyfikacja
   1.3. Występowanie
2. Jak działa?
   2.1. Testosteron
   2.2. Hormon luteinizujący
   2.3. Hormon wzrostu
   2.4. Kortyzol
   2.5. Libido i funkcje seksualne
   2.6. Psychoterapia
3. Jak stosować?
   3.1. Dawkowanie
   3.2. Łączenie
   3.3. Niepożądane interakcje i skutki uboczne

 

1. Co to jest L-DOPA?

1.1. Historia i pochodzenie

L-DOPA jest aminokwasem, z którego w mózgu wytwarzany jest neuroprzekaźnik dopamina. W 1936 r. w Indiach wyizolowano ją z nasion bobu, stosowanych w Ajurwedzie do leczenia choroby Parkinsona. Ponieważ jednak wówczas nie widziano zastosowania lewodopy, odkrycie to nie zostało docenione. W latach 50. XX w. szwedzki neurofarmakolog Arvid Carlsson badał jej zastosowanie w leczeniu choroby Parkinsona, związanej z degeneracją neuronów dopaminergicznych w części mózgu zwanej istotą czarną. Dwadzieścia lat później wykorzystanie jej w tym celu stało się powszechny. Początkowo prowadzono prace nad izolowaniem tego aminokwasu z surowców roślinnych, jednak porzucono ten kierunek, gdy odkryto metodę jego laboratoryjnej syntezy. Do tej pory lewodopa jest najczęściej stosowana w terapii przeciwparkinsonowskiej, a prace nad nowymi lekami polegają głównie na jej ulepszaniu – tworzone są preparaty dojelitowe, wziewne, o przedłużonym czasie działania itp. W roku 2000 Arvid Carlsson został uhonorowany nagrodą Nobla za swoje badania.

 

1.2. Klasyfikacja

L-DOPA jest naturalnie występującym aminokwasem, pochodną L-tyrozyny. Stanowi bezpośredni prekursor dopaminy – neuroprzekaźnika niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, ale i całego organizmu. Pośrednio jest także prekursorem noradrenaliny i adrenaliny – te dwie substancje powstają wskutek przemian enzymatycznych dopaminy. Wykazuje także działanie nootropowe. Od kilkudziesięciu lat jest stosowana jako lek przeciwparkinsonowski.

 

1.3. Występowanie

L-DOPA wytwarzana jest w ludzkim organizmie z tyrozyny, w reakcji katalizowanej przez enzym hydroksylazę tyrozynową. Źródłem samej lewodopy są też nasiona niektórych gatunków roślin:

  • świerzbiec właściwy (Mucuna pruriens),
  • tamaryndowca indyjskiego (Tamarindus indica),
  • bauhinia zmienna (Bauhinia variegata),
  • kanawalia szablasta (Canavalia gladiata),
  • turi (Sesbania bispinosa),
  • Entada scandens,
  • Acacia leucophloea,
  • Vigna aconitifolia,
  • Prosopis chilensis.

L-DOPA pozyskiwana jest głównie z nasion świerzbca właściwego, gdyż zawiera on najwięcej tego aminokwasu. Ponadto pochodząca z niego lewodopa wykazuje pewną odporność na działanie wysokich temperatur, w przeciwieństwie do pochodzącej z innych źródeł, która ulega rozkładowi podczas obróbki termicznej.

 

2. Jak działa L-DOPA?

L-DOPA przedostaje się z krwi obwodowej do mózgu, gdzie ulega przekształceniu w neuroprzekaźnik dopaminę. Oddziałując na ośrodkowy układ nerwowy, ma wpływ na gospodarkę hormonalną organizmu, a także na seksualność.

 

2.1. Testosteron

Stwierdzono, iż L-DOPA w dawce 160 mg/kg masy ciała powoduje znaczący przyrost stężenia testosteronu w osoczu krwi. U mężczyzn towarzyszyło temu zwiększenie masy ciała oraz aktywności jąder. Podniesiony był także poziom LH (hormonu luteinizującego) i NORA (noradrenaliny). U kobiet zaś obserwowano powiększenie się narządów rozrodczych: macicy, jajowodów, jajników oraz pęcherzyków jajnikowych, obniżony był natomiast poziom prolaktyny.

 

2.2. Hormon luteinizujący

Wzrost stężenia LH obserwowano po podaniu L-DOPA doustnie w dawce 32 mg/kg masy ciała i wyższych. Jednakże jej przyjęcie w ilości 500 mg/kg masy ciała powodowało po dwóch godzinach niewielki, lecz zauważalny spadek poziomu tego hormonu.

 

2.3. Hormon wzrostu

U osób cierpiących z powodu niedoczynności przysadki mózgowej może dochodzić do zahamowania wytwarzania niektórych hormonów, w tym hormonu wzrostu (GH). Doustne podanie L-DOPA powoduje podniesienie się jego stężenia we krwi już po 60 minutach. Podobne działanie w stosunku do GH obserwuje się u osób z chorobą Parkinsona.

 

2.4. Kortyzol

Badania prowadzone przy udziale osób z chorobą Parkinsona pokazują, iż dostarczenie do pnia mózgu egzogennej L-DOPA skutkuje po 30 minutach znaczącym spadkiem aktywności serotoniny. Towarzyszy mu zmniejszenie zawartości receptorów 5-HT w neuronach pnia mózgu, które wysyłają połączenia do podwzgórza. Prawdopodobnie dochodzi wówczas do hamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co w konsekwencji prowadzi do obniżenia produkcji w nadnerczach kortyzolu i zmniejszenie jego stężenia we krwi. Efekt ten jest wyraźny szczególnie u pacjentów, u których choroba jest bardziej zaawansowana.

 

2.5. Libido i funkcje seksualne

Dokładne znaczenie powstającej z L-DOPA dopaminy nie jest obecnie znane. Niewątpliwie ma ona jednak wpływ na libido oraz wszystkie fazy stosunku płciowego. Prowadzono badania z udziałem mężczyzn powyżej 50. roku życia, z normalnym poziomem androgenów. Wykazały one, iż przyjmowanie przez kilka dni L-DOPA w dawce 800 mg dziennie poskutkowało u uczestników zwiększeniem częstotliwości i czasu trwania nocnych erekcji. Prawdopodobnie jest to efektem podniesienia poziomu testosteronu. U mężczyzn młodszych, poniżej 30. r. ż., stosowanie L-DOPA skutkowało zaś podwyższeniem maksymalnego obwodu prącia. Z kolei pojedyncza dawka 100 mg sprawiała, iż genitalne i subiektywne reakcje na bodźce seksualne były silniejsze.

 

2.6. Psychoterapia

Wyniki badań sugerują, iż L-DOPA może być wykorzystywana do poprawiania wyników terapii lęków. Dopamina oddziałuje bowiem na ciało migdałowate oraz brzuszno-przyśrodkową korę przedczołową. Struktury te mają wpływ na utrwalanie się wspomnień wraz z ich kontekstem emocjonalnym. Podawanie pojedynczych dawek L-DOPA w trakcie terapii może powodować rozmycie się negatywnego kontekstu wspomnień. W efekcie ich powracanie nie wywołuje lęku w takim stopniu, jak przed terapią bądź po terapii bez wykorzystania L-DOPA.

 

3. Jak stosować L-DOPA?

3.1. Dawkowanie

Standardowa dzienna dawka L-DOPA wynosi od 150 do 500 mg.

 

3.2. Łączenie

W celu zwiększenia poziomu dopaminy można łączyć L-DOPA z:

L-DOPA działa też synergistycznie ze składnikami oddziałującymi na libido, takimi jak:

3.3. Niepożądane interakcje i skutki uboczne

Stosowana w terapii choroby Parkinsona L-DOPA może wywoływać dyskinezę – występowanie nieskoordynowanych i niezależnych od woli ruchów kończyn lub całego ciała.

Bibliografia:
Barondes, S.H. Better Than Prozac. New York: Oxford University Press. (2003)
Boden G, Lundy LE, Owen OE Influence of levodopa on serum levels of anterior pituitary hormones in man . Neuroendocrinology. (1972) Both S, et al Effect of a single dose of levodopa on sexual response in men and women . Neuropsychopharmacology. (2005)
Dahouda M, et al Nutrient digestibility of Mucuna (Mucuna pruriens var. utilis) bean in guinea fowl (Numida meleagris, L): Effects of heat treatment and levels of incorporation in diets . Br Poult Sci. (2009)
García Echeverría CL, Bressani R Effect of different cooking treatments of Mucuna beans on its L-Dopa content . Arch Latinoam Nutr. (2006)
Gautam B, et al Bioactive compounds extracted from Indian wild legume seeds: antioxidant and type II diabetes-related enzyme inhibition properties . Int J Food Sci Nutr. (2012)
Giuliano F, Allard J Dopamine and sexual function. Int J Impot Res. (2001)
Haaker J., Gaburro S., Sah A., Gartmann N. , Lonsdorf T.B., Meier K., Singewald N., Pape H.C., Morellini F., Kalisch R. Single dose of L-dopa makes extinction memories context-independent and prevents the return of fear PNAS (2013)
Haaker J., Lonsdorf T.B., Kalisch R. Effects of post-extinction l-DOPA administration on the spontaneous recovery and reinstatement of fear in a human fMRI study European Neuropsychopharmacology (2015)
Horita H, et al Effects of levodopa on nocturnal penile tumescence: a preliminary study . J Androl. (1998)
Lal S, et al Effect of apomorphine, a dopamine receptor agonist, on penile tumescence in normal subjects . Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry. (1984)
Lloyd K.G., Davidson L., Hornykiewicz O. The neurochemistry of Parkinson's disease: effect of L-dopa therapy Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics (1975)
Muhlack S, et al Chronic levodopa intake increases levodopa plasma bioavailability in patients with Parkinson's disease . Neurosci Lett. (2004)
Müller T, Welnic J, Muhlack S Acute levodopa administration reduces cortisol release in patients with Parkinson's disease . J Neural Transm. (2007)
Müller T, Muhlack S. Acute levodopa intake and associated cortisol decrease in patients with Parkinson disease Clin Neuropharmacol. (2007)
Nadjar A, Gerfen CR, Bezard E Priming for l-dopa-induced dyskinesia in Parkinson's disease: a feature inherent to the treatment or the disease . Prog Neurobiol. (2009)
Prasad SK, Qureshi TN, Qureshi S Mucuna pruriens seed powder feeding influences reproductive conditions and development in Japanese quail Coturnix coturnix japonica . Animal. (2009)
Ramya KB, Thaakur S Herbs containing L- Dopa: An update . Anc Sci Life. (2007)
Root AW, Russ RD Effect of L-dihydroxyphenylalanine upon serum growth hormone concentrations in children and adolescents . J Pediatr. (1972)
Sławek J., Friedman A., Białecka M., Fiszer U., Bogucki A., Koziorowski D. Lewodopa - złoty standard leczenia choroby Parkinsona. Neuroedu.pl (2015)
Tomita-Yokotani K, et al Distribution of L-DOPA in the root of velvet bean plant (Mucuna pruriens L.) and gravity . Biol Sci Space. (2004)
Vadivel V, Pugalenthi M Studies on the incorporation of velvet bean (Mucuna pruriens var. utilis) as an alternative protein source in poultry feed and its effect on growth performance of broiler chickens . Trop Anim Health Prod. (2010)
Yamada T, et al Effect of chronic L-dopa administration on serum luteinizing hormone levels in male rats . Toxicology. (1995)-wlasciwy.html

Dodaj komentarz